fbpx
Wikipedia

Vilyam Buqro

Adolf Vilyam Buqro (fr.Adolphe-William Bouguereau) – akademist realist fransız rəssamı, dünya rəssamlıq tarixinin ən görkəmli simalarından biri. Ənənəvi klassik rəssamlığın tərəfdarı olan Buqronun əsərlərinin mövzusu klassik ədəbiyyatmifologiyadan götürülmüş və həmin mövzular realist üslubda işlənilmişdir. Əsərlərində qadın təsvirləri üstünlük təşkil edən Buqro dünya rəssamlıq tarixində insan bədənini ən gözəl və dəqiq təsvir etmiş rəssam kimi dəyərləndirilir.

Adolf Vilyam Buqro
fr.Adolphe-William Bouguereau

avtoportret
Doğum adı Adolphe Williams Bouguereau
Doğum tarixi
Doğum yeri Fransa, La Roşel
Vəfat tarixi (79 yaşında)
Vəfat yeri Fransa, La Roşel
Dəfn yeri
  • Monparnas qəbiristanlığı[d]
Milliyyəti fransız
Vətəndaşlığı Fransa
Fəaliyyəti rəssam
Təhsili
Janrı Akademizm
Stili Realizm
Tanınmış işləri Veneranın doğulması
Dante və Vergili Cəhənnəmdə
Kupidon və Psixeya uşaq ikən
Nimfalar və Satir və s.
Mükafatları
Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Mündəricat

Ailə kökləri

Buqroların vətəni olan La Roşel şəhərinin liman tərəfdən görünüşü

Bouguereau – Buqro soyadı inkişaf etmiş orta əsrlər dövründə meydana çıxmışdır və geneologiya üzrə mütəxəssislər soyadın "bogue" (şabalıd ağacında şabalıdı əhatə edən tikan) sözünə oxşadığını qeyd edirlər. Sülalənin XVI əsrdən əvvəlki tarixi o qədər də zəngin deyil və 1530-cu ildə xanım Bastien Briotla evlənmiş Meys Buqrodan əvvəlki nümayəndələr haqqıda cüzi məlumatlar vardır. Bu evlilikdən davam edən soy ağacı Buqronun da aid olduğu nəsilə mənsubdur. Nəsil Aunisin mərkəzi olan kiçik liman şəhəri La Roşellə bağlıdır. Tarixən fransız kalvinizminin mərkəzi olan bu şəhərdə katolikprotestantlar da rahat yaşayır, gənc oğlanlar atasının, gənc qızlar isə anasınn dinini qəbul edirdi. Meys Buqronun da nəsil kökləri bir qədər kalvinizmə bağlı idi. Fransa burjua inqilabı zamanı bu nəslin nümayəndələrinin bir çoxu şəhəri tərk etmişdi. Şəhərdə buqrolardan adı çəkilən son şəxslərdən biri də La Roşelin polis rəhbəri olmuş Jan Eli Buqrodur. Jan Eli səkkiz uşaq atası olmuş ingilis dili professoru Samuel Eli Buqronun atasıdır. Samuel Elinin oğlu Teodor isə rəssam Vilyam Buqronun atasıdır.

30 noyabr 1825-ci ildə Vilyam Adolf Buqro Teodor Buqro və kalvinist Mari Marqaritta Bonninin ailəsində ikinci övlad kimi dünyaya göz açmışdır. Beş il keçdikdən sonra isə balaca Buqro Katolik kilsəsində xaç suyuna çəkilmişdir.

Ailə o zaman liman yaxınlığındakı De Dukda yaşayırdı. Ailə başçısı isə şərab istehsalı və satışı ilə məşğul olan kiçik müəssənin sahibi idi. 1828-ci illin əvvəllərində ailə De Dukdan Saint-Klaudiya ərazisinə köçdü və madam Buqro burada üçüncü övladını – adı Mari Adelin olan lakin daha çox Hanna kimi tanınan qızı dünyaya gətirdi.

1832–ci ildə Teodor Buqro şəhərin limanında biznes üçün əlverişli şəraitin olduğunu düşündüyündən ailə Re adasının mühüm yaşayış məntəqəsi olan Saint-Martinə köçdü. Burada Vilyam yerli məktəbə yazıldı və tezliklə sinif yoldaşları onun kitablardan olduğu kimi köçürdüyü şəkillərdən danışmağa başladılar.

Re şərablarının məşhur olmasına baxmayaraq Teodorun biznesi heç də uğurlu olmadı və bu ailə münasibətlərində gərgin, ağır və kədərli mühit formalaşdırdı. Sonsuz mübahisələrin maddi çətinliklərlə birləşməsi ailənin vəziyyətini daha da ağırlaşdırırdı. Bir müddət sonra ailənin maddi durum daha da pisləşdiyindən gənc cütlük uşaqlarını baxmaq üçün qohumlarının yanına göndərməyə məcbur oldu.

Həmin dövrdə balaca Vilyamı da saxlanılması üçün əmisi Yugenin yanına göndərirlər. İyirmi yeddi yaşı Yugen Buqro Todorun kiçik qardaşı idi. O, Mortagne sur Gironde kilsəsi tərəfindən Müqəddəs Etiyen kilsəsinə müalicə üçün göndərilmiş keşiş idi. Dayısının yanına gəldiyi gündən ömrünün sonuna kimi formal şəkildə olsa da Buqro Mortagne xeyriyyə fondunun himayəsində olmuş və sonrakı dövrdə ailəsindən ayrıldıqdan sonra itirdiklərini həmin fondda tapdığını yazmışdı.

Evliliyi

Madmozel Elizabet Ceyn Qardnerin Buqro tərəfindən 1879 – cu ildə çəkilmiş portreti.

Buqro iki dəfə ailə qurmuşdur. Onun birinci həyat yoldaşı La Roşeldən olan Nelli olmuşdur. Həyatnın böyük bir hissəsini Nelli ilə keçirən rəssam üçün bu xanım beş uşaq dünyaya gətirmiş, lakin onlardan dördü Buqronun sağlığında dünyasını dəyişmişdir.Fronia Nelli özü isə 1877-ci ildə xəstələnərək dünyasını dəyişir. Uzun sürən birinci evliliyindən sonra, 1878-ci ildə rəssam özündən 12 yaş kiçik olan Amerikalı tələbəsi Elizabet Qardnerlə evlənir. Rəssamın bu evlilikdən uşağı dünyaya gəlmir. Lakin yeganə qızı ilə münasibətləri pozulur. Qızı Henrianetta bu evliliyi anasının xatirəsinə hörmətsizlik kimi dəyərləndirir.

Elizabet Qardner ABŞ-ın Nyu-Hampshire şəhərindən idi. Lakin Buqro ilə o, rəssamın vətəni olan La Roşeldə evlənmişdi. ABŞ-a geri dönüb karyerasını inkişaf etdirməkdənsə, o, 71 yaşı rəssamla evlənməyi üstün tutmuşdu. Lakin Parisdə də Qardner istedadlı rəssam kimi tanına bilmişdi. Evlilikdən sonra isə "gənc cütlük" bal ayını La Roşeldə keçirmişdi. Karyerasına o qədər də fikir verməyən Qardner həyatını sevdiyi ərinə həsr etmək istəyirdi. Getdiyi hər yerdə Buqronu müşayt edən Elizabet onun qayğısını çəkir və ona həvəslə yardım edirdi. Cütlüyün birliyi rəssamın ölümünə kimi davam etmişdir.

Ölümü

1899-cu ildə Buqronun hüquqşünas olan oğlu Pol orduda zabit kimi xidmət etməyə başlayır. Lakin tezliklə anası kimi tüberkulyoza tutulduğundan bu fəaliyyətini dayandırmalı olur. Həkimlərin məsləhəti ilə Pol fevral ayında atası və ögey anası ilə birgə Parisi tərk edərək Fransanın cənubunda yerləşən Mentona köçür və onlar mayın ortasına kimi orada qalırlar. Daha sonra Pol müalicə üçün Pauya gedir və 1900-cü ilə kimi orda qalır. Həmin il isə Parisdə atasının yanında dünyasını dəyişir.

Bu ailə faciəsi Buqroya çox pis təsir edir. Buqronun səhhətində dönüş yaranır. O vaxtını içki içərək və siqaret çəkərək keçirir. Bundan sonra qoca rəssamın sağlamlığında ciddi problemlər yaşanmağa başlayır. 1902-ci ildə ürəyində problemlər yaranan Buqroda arterioskleriozun ilk işarələri görünməyə başlayır. 1903-cü ildən etibarən Buqro artıq çox sevdiyi rəssamlıqla da məşğul ola bilmir və bu da ona bir zərbə olur.

Bundan sonra rəssam günbəgün zəifləməyə başlayır. 1905-ci ilin yazında isə rəssamn evi və studiyası talan edilir. Ölümün artq yaxınlaşdığını duyan qoca Buqro 31 iyul 1905-ci ildə sərin yay gecəsi Parisi tərk edərək doğma La Roşelə gəlir. Bir neçə gün sonra, 19 avqust günü ustad rəssam, böyük şəxsiyyət və sevimli həyat yoldaşı olan Vilyam Adolf Buqro doğulduğu şəhərdə ürəyindəki parokdan dünyasını dəyişir. 23 avqustda onun şərəfinə La Roşeldə ciddi və böyük vida mərasimi təşkil edilir. Növbəti gün Parisdə, ailəsi, dostları, kolleqaları və onu çox sevən tələbələrinin iştirakı ilə dəfn mərasimi baş tutur.

İlk təhsili

Gənc Vilyam Buqro (avtoportret)

Əmisi Yugen gələcək rəssama atalıq etmiş, yol göstərəni olmuş, ən əsası isə Buqronu Latın və Fransız ədəbiyyatları ilə tanış edərək onda klassik incəsənətə maraq oyatmışdır ki, bu da sonra rəssamlığa gedən yolda onun əsas dayaqlarından biri olmuşdur. Əlbəttə ki, əmisi Buqronun dini təhsilinin yüksək səviyyədə olmasına da fikir verirdi. Buqro hər gün bir neçə saatının İncillərin və Müqəddəslərin həyatlarının oxunmasına sərf edirdi. Buqro eyni zamanda xəyal qurmağa da vaxt tapır, tez-tez meşəyə gedərək möhtəşəm flora və faunanın ətrafında otların üzərində uzanır, buludların keçməsini izləyir, ya da şəhərdə insanlara baxaraq onları öz modelləri kimi təsvir edirdi.

Bütün bunlar onun yaratdığı bütün əsərlərdəhədsiz təbiiliyin olmasının əsas səbəbidir. Yugen eyni zamanda gəc oğlana ovçuluq və balıqçılığı da öyrətmişdi. Onlar birlikdə atın belində gəzməyə çıxır, ov edir tarixi abidələri gəzirdilər.

1839-cu ildə Yugen öz qardaşı oğlunu daha yaxşı təhsil alması üçün dostunun rəhbərlik etdiyi Pons kollecinə göndərmək qərarına gəlir. Vilyam məktəbin şəraitinə tez uyğunlaşaraq burada özünü xeyli inkişaf etdirir.

Dini təhsilini davam etdirdiyi müddətdə Buqro eyni zamanda qədim tarixlə, yunan ə latın mifologiyası, eyni zamanda ədəbiyyatla maraqlanır, Longus, Ovid, Vergili və əlbəttə ki, ən çox sevdiyi şair, Pausaniusun əsərlərini oxuyur. Əmisinin yanında yaşadığı müddətdə Buqro dinlə ilə maraqlanırdı, lakin mifologiya, onun qəhrəmanları gənc oğlanı daha çox cəlb edir, öz sehirli aləminə aparırdı. Nəticədə iflər və əfsanələr onun yaradıcılığının əsas qaynaqlarından birini təşkil etmiş, qoca vaxtarında belə rəssama yaradıcılıq üçün ilham bəxş etmişdir.

Buqro ilk rəssamlıq təhsilini də əmisinin yanında yaşadığı zaman, Jan Ogüst Enqrın tələbəsi olmuş Luis Seycdən almağa başlamışdır. Seyc tələbələrinə yavaş-yavaş Enqrın qaydalarını öyrədərkən, etni zamanda hər nə qədər gözəl rəssam olsalar da dindən uzaqlaşmamaları üçün onlara xəbərdarlıq etmişdir. Buqro sonrakı həyatı boyunca daima bu məsləhətə əməl etmişdir. O inanırdı ki, çoxlu çalışaraq istədiyi kamilliyə yetişə və beynində canlandırdıqlarını bütün əlvanlığı ilə insanlara çatdıra bilər.

Bordo və rəssamlıq üzrə bələdiyyə məktəbi

1841-ci idə Teodor Buqro biznesində dəyişiklik edərək şərab istehsalını tərk etmiş və Bordoda çox inkişaf etmi zeytun yağı istehsalı işin qoşulmuşdur. Həmin ildə on yeddi yaşlı Buqro a istəksiz olsa da, ailəsinin yanına dönməyə məcbur olmuşdur. Teodorun oğlunun təhsilini yarımçıq dayandırıb Bordoya gətirməsinin səbəbi onun təhsili üçün pul çatışmazlığı yox, atasının artıq yetkin yaşa çatmış Vilyamın işləyərək ailənin saxlanmasına kömək edəcəyini düşünməsi idi. Beləcə gənc Vilyam atasının yanında mühasib olaraq çalışmağa başlamışdır.

Bir müddət sonra Bordoda bələdiyyə incəsənət məktəbinin fəaliyyət göstərdiyini öyrənn Buqro buradakı rəssamlıq kursların yazılmağı arzu etməyə başlayır. Lakin uzun müddət bu arzusunu gerçəkləşdirə bilmir, çünki bunun üçün əvvəlcə atasının razılığını almalı idi. Uzun mübahisələrdən və inaddan sonra, anasının və ailə dostlarının da cəhdləri nəticəsində nəhayət Teodor oğlunun həmin kurslara yazılmasına razılıq verir.

Böyük istedadı və bacarığı sayəsində Buqro kursdakı ən qabaqcıl və məşhur rəssamın – Jean-Paul Alauxun sinfində təhsil almaq hüququ qazanır. Başlanğıcda atasının yanındakı işi tamamilə tərk edənə kimi o yalnız səhər saat altı ilə səkkiz arasında olan səhər dərslərinə qatıla bilir. Lakin onun inkişafı o qədər sürətli baş verir ki, 1844-cü ildə "Ən yaxşı tarixi rəsm əsəri" nə görə mükafata layiq görülür və undan sonra bütün vaxtını rəssamlığa sərf etməyə başlayır.

Bu uğur onda incəsənət və mədəniyyət mərkəzi olan Parisə getmək və École des Beaux-Artsa daxil olmaq arzusu yaratdı. Lakin o, ilk öncə atasından evi tərk etmək üçün icazə almalı idi. Atası istəksiz də olsa qohumların məsləhətinə qulaq asaraq gənc rəssamın Parisə getməsinə icazə verdi və bundan sonra Buqro oraa yaşamaq və təhsil almaq üçün maddi dəstək axtarmağa başladı. Bu zaman onun ağlına həyata keçirilməsi böyük cəsarət tələb edən bir ideya gəldi. Belə ki, əmisi Yugenin yanına gedən Buqro üç ay onun yanında yaşadı və bu müddət ərzində Montagnedə sifarişlə zəngin adamların portretlərini çəkdi. Beləcə doqquz yüz frank toplaya bildi.

École des Beaux-Arts

Buqro 1850 – ci ildə çəkdiyi "Zenobiya Araz çayının sahilində çobanlar tərəfindən tapılarkən" əsərinə görə "Grand Prix de Rome" mükafatına layiq görülüb.

Parisə gəlməmişdən əvvəl, hələ La Roşeldə olarkən Buqro çox ciddi təklif almışdı. Belə ki, Alauxdan dövrün ən mühüm rəssamlarından biri Frensis Pikot ona tövsiyə məktubu göndərmişdi. Bundan sonra Korneilleyə yerləşən Buqro Pikotun studiyasında səhərdən axşama kimi qul kimi, istirahətsiz yuxusuz çalışır, bu böyük rəssamın iş texnikasını öyrəməyə çalışırdı.

Nəticədə 1846-cı ilin aprelində Buqro nəhayət ki, École des Beaux-Artsa qəbul edildi. Lakin onun qəbul edilməsi asanlıqla təsdiqlənmədi belə ki, Buqro qəbul edilmiş yüz nəfərdən doxsan doqquzuncusu idi. Lakin gənc tələbə tezliklə cəlbedici bir işıq gördü; bütün rəssamlıq məktəblərindən ən yaxşısı onu seçmişdi. Nəticədə o, 1848-ci ildə "Grand Prix de Rome" uğrunda keçirilən müsabiqənin birinci mərhələsinə buraxıldı. Həmin il çəkilcək əsərlərin mövzusu "Möcüzəvi şəkildə həbsdən çıxan Müqəddəs Pyotr İohannın anası Məryəmin evinə gəlir və buradakı insanların təəccübünə səbəb olur." kimi müəyyənləşdirilmişdi. Müsabiqənin yekununda Akademiya iki şəxsə qran-pri vermək qərarına gəlmişdi: biri Buqroya, digəri isə Qustav Bulancerə.

Növbəti il Buqro yenidən eyni müsabiqəyə qatıldı və həmin il rəssamlar üçün müəyyənləşdirilən mövzu "Odissey Troyadan qayıdarkən yaş xidmətçisini görür." idi. Lakin bu dəfə də Buqro istədiyi nəticəni ala bilmir və qran-pri Bulancerə qismət olur. 1850-ci ildə Buqro üçüncü dəfə eyni müsabiqəyə qatılır və bu dəfə mövzu "Zenobiya Araz çayının sahilində çobanlar tərəfindən tapılarkən" olur. Bu dəfə akademiyanın münsiflət heyəti qran-prini Buqroya verirlər. Buradan qazandığı bütün pulunu isə o, Romada təsilinə sərf edir.

Villa Medici

Həmin dövrdə Prix de Rome qaliblərinin təhsil aldığı Villa Medici rəssam Jean Alaux tərəindən idarə edilirdi. Buqro və Budri (həmin ilin digər qalibi) burada Boulanger, Lenepveu, de Curzon və Lecointe kimi böyük rəssamlarla tanış olur. Romada yaşadığı dövrdə onlara yalnız İtaliya rəssamlarının işləri öyrədilmir, eyi zamanda yunan, etrusk və antik roma rəssamlarının da yaradıcılığı ilə tanış olmaq imkanı yaradılırdı. Buqro əvvəlcə Korrecio, TisianVeronezenin, daha sonra isə Leonardo da Vinçi, MikelanceloRafaelin yaradıcılığını öyrənmişdir.

Tələbə-səyyahlar burada təhlükələrdən çəkinməyərək İtalyanı gəzməyə, əsrlər ərzində formalaşmış böyük mədəniyyətlə tanış olmağa həvəsləndirirdilər və Buqro da bundan çəkinməyərək İtalyanı səyahətə çıxır. Kurzonla birgə o, Pompey, NeapolKapriyə, daha sonra isə Şimali İtaliyaya – Siena, PerugiaAssisiyə səyahət edir. Florensiyada isə o, vaxtının böyük hissəsini Uffitsi qalereyasında keçirir.

Lakin təhsil üçün Romaya göndərilən fransız rəssamları təhsillərini başa vurduqdan sonra öz ölkələrinə dönməyə məcburdular. Buqro Romada olarkən Rafaelin "Qalateya", "Yəhudiərə həbsxanada yol göstərilməsi", "Kentavrların döyüşü" və nəhayət "Şəhidlərin triumfu" əsərlərinin (həmin nüsxə Lüksemburq muzeyində saxlanılır) kopya nüsxələrini hazırlayır ki, bu da onun uğuru kimi dəyərləndirilir.

Buqro 1870-ci illərdə

1881-ci ildə Fransa hökuməti rəssamların sərgilrinin keçirildiyi illik Salonu öz nəzarəti altına götürür. Nəticədə "Société des Artistes Français" – Fransa Rəssamlar İttifaqının əsası qoyulur və Buqro birliyin Rəssamlıq şöbsinin ilk prezidenti seçilir. Lakin uzun müddət burada çalışdıqdan sonra 1889-cu ildən başlayaraq Buqro həmin müəssədə, eləcə də şəxsi həyatında problemlər yaşamağa başlayır.

Rəsmi vəzifə başında və ya qeyri-rəsmi şəraitdə olmasından asılı olmayaraq Buqro həmişə açıq sözlü olmuş, kimin haqqında nə düşünmüşsə insanların üzünə demişdir. O, heç vaxt ona qarşı ədalətsizlik edilməsi və ya gücdən istifadə edilməsindən çəkinməmişdir. Bu xüsusiyyəti onun bir çox kolleqaları, tənqidçilər və hətta müxtəlif dövlət adamları ilə mübahisələrinin yaranmasına səbəb olmuşdur.

1899-cu il Beynəlxalq Rəssamlıq Sərgisi zamanı Buqronun başqa bir rəssam Jan Lui Ernest Mesonye ilə dalaşması sərgiyə qarışıqlıq salmışdı. Buqro Rəssamlar İttifaqının rəhbəri kimi, gənc rəssamları hər vasitə ilə müdafiə edir, medal qazananların Beynəlxalq sərgi-satış yarmarkaları və Salon sərgilərində çıxış etməsinə şərait yaradırdı. Bu isə qocaman rəssamlar tərəfindən o qədər də bəyənilmir və Buqroya qarşı müxalif tərəfin formalaşmasına şərait yaradırdı. Lakin Buqronun vəzifəsindən istefa verməsindən sonra vaxtilə dəstəklədiyi gənc rəssamlar ona qarşı çıxaraq, rəssam haqqında xoşagəlməz şaiyələr yaymağa başladılar. Daha sonra onlar İttifaqdan çıxaraq müstəqil "Société Nationale des Beaux-Arts" – "Milli İncəsənət Xadimləri Birliyi"nin əsasını qoydular, özləri üçün ayrısa Salon keçirməyə başlayaraq "Champ de Mars"ı tutdular.

1850-ci illər

Romada təhsil aldıqdan sonra sonra Buqro yenidən Bordoya dönür və burada ilk növbədə ailə üzvlərinin portretlərini çəkir. Daha sonra, o qohumları olan zəngin Monlun ailəsinin malikanəsini bəzəmək üçün La Roşelə gəlir. 1854-ci ilin sonunda o Jan Fransis Bartaloninin "Hôtel Custine" adlı mehmanxanasında iki otağın bəzədilməsi üçün Parisə gəlir. Bartoloninin oğlu Anatoli Buqronun bəzədiyi otaqları çox bəyənir və onu şəxsi malikanəsini bəzəmək üçün Vernuilə dəvət edir. Böyük şair və yazıçı Teofil Qutier Vilyamın işləri ilə tanış oldqdan sonra onları öz yazısında təsvir edir və bu Buqronun bir rəssam kimi məşhurlaşmasına çox kömək edir. 1857-ci ildə Salon Bartoloninin mehmanxanasındakı dekora, daha dəqiqi orada yaratdığı "Tobiasın dönüşü" əsərinə görə Buqronu şərəf medalı ilə təltif edir. Bundan sonra, İmperator III Napoleon ona imperatriçə ilə portretini çəkməyi təklif edir. İlin sonuna doğru, imperator ona, Taraskondakı selin qurbanlarını xatırladacaq bir əsər yaratmağı da sifariş etdi.

Bundan sonra bütün Paris gənc rəssam Buqro haqqında danışmağa başladı. 1857-ci ildə zəngin bir iranlı iş adamı, banker Emili Piriyer Buqroya Fanburq Saint Honoredə yerləşən böyük malikanəsini bəzəməyitəklif etdi. Rəssam bu böyük işi iki ilə tamamladı. Həmçinin 1857-ci ildə Buqronun ilk övladı Henrietta dünyaya gəldi. O zaman Karnotda yaşayan Buqro, şəxsi studiyasında tələbə də hazırlayırdı. 1859-cu ildə Buqro ən gözəl əsərlərindən biri olan "Bütün günün ruhu" əsərini işlədi və əsər Bordo şəhərinə satıldı. Bundan sonra rəssam Parisdəki Müqəddəs Klotilda kilsəsinə məxsus Müqəddəs Luis şapelinin bəzədilməsində iştirak etdi. Həmin il Buqronun ikinci övladı – Corc dünyaya gəldi. Bundan başqa 1859-cu ildə rəssam Şərəf legionunun kavalyeri ordeninə layiq görüldü.

1860-cı illər

1861-ci ildə Buqronun ümumilikdə üçüncü övladı, ikinci qızı olan Janna Milad bayramı günü dünyaya gəldi. Bu hadisə rəssamın yaradıcılığına xüsusi stimul verdi. 1862-1863-cü illər yaradıcılığı olduqca məhsuldar keçən Buqro, 1862-ci ildə iki, 1863-cü ildə isə on əsər tamamladı. 1893-cü ildə tamamlanmış "Müqəddəs ailə" əsərini imperator III Napoleon alaraq həyat yoldaşı Yevgeniyaya hədiyyə etdi. Bu illərdə Buqronun yaradıcılığına mane olan iki hadisə baş verdi. Birincisi rəssam yeni rəng əldtə etmə üsulları kəşf etmək üçün öz rəssamlıq texnikasını dəyişdi. İkincisi isə Buqro istəmədən dostu Fransisk Duret tərəfindən ictimai işlərə cəlb edildi, akademiyaçıları dəstəkləməyə məcbur oldu və nəhayət İnstitut üzvü oldu. Bütün bunlar isə onun yaradıcılığının daha da inkişafına maneə yaratmaya bilməzdi.

1865-ci ildə Buqro Bordo Böyük teatrının binasında tavan və baraban hissələrinin bəzədilməsinə görə mükafata layiq görüldü. Bu layihə Buqroya çox əziyyət vermişdi. Belə ki, tikinti işlərinin hələ davam etdiyi bir vaxta rəssam artıq dekorasiya işləri ilə məşğul olurdu və 1869-cu ildə tamamlanan tikintidən təmi bir neçə ay sonra 1870-ci ildə də Buqro binanın bəzədilməsini başa çatdırmışdı.

1866-cı ildə Buqronun qızı Janna dünyasını dəyişir. Bu rəssamın bundan sonrakı həyatı boyunca üzləşəcəyi itkilərdən birincisi idi. Həmin il Buqro dostu və tələbəsi Jan Lui Paskala, Notrdam des Çamps ərazisində inşa etdirəcəyi şəxsi evinin planını hazırlamağa başladığını söyləmişdi. 1868-ci ildə dördüncü övladı Pol dünyaya gələn Buqro, anası və ailəsi ilə birgə yeni evə köçdü. Bundan sonra rəsamın yaradıcılığında böyük inkişaf dövrü başlandı və rəssam, bu gün onu bütün dünyada tanıdan üslub və mövzular üzərində işləməyə başladı.

  • Premières Caresses (1866)

  • Tête d'Etude l'Oiseau (1867)

  • Qaraçı qız qavalla (1867)

  • Üzüm salxımı (1868)

  • Ana qayğısı (1869)

1870-ci illər

19 iyul 1870-ci ildə Fransa Prussiyaya müharibə elan etdiyi vaxt Buqro Bretanda dincəlirdi. Lakin müharibə başlayan kimi o, ailəsini və üç uşağını Concarneauda qoyaraq Parisə qayıtdı. 2 sentyabrda Sedan fəlakəti baş verdi – imperator III Napoleon Sedanda təsilm oldu və Paris təslim olmağı rədd etdi. Bundan sonra Parisin mühasirəsi başladı və Buqro şəhərə qalaraq müdafiə işində kömək etmək qərarına gəldi. Yaşı hər nə qədər hərbi iş üçün uyğun olmasa da Milli qvardiyaya yazılan Buqro şəhər qalasının müdafiəsində sıravi əsgər kimi iştirak etdi və gənc hərbiçilərlə çiyin-çiyinə döyüşdü. Paris güclü bombardmana məruz qaldı, lakin xoşbəxtlikdən rəssam və onun evi zərər çəkmədi.

Mühasirə başa çatdıqdan sonra, Buqro La Roşelə - burada məskunlaşaraq Paris kommunasının başa çatmasını gözləyən ailəsinin yanına gəldi. Ailə 1871-ci ildə Parisə döndü. Buqro isə bir müddət daha La Roşeldə qaldı. Burada o, Kafedralın Bakirələr şapelinin bəzədilməsində çalışdı və yepiskop Monsinyor Tomasın portretini çəkdi.

1872-ci ildə Buqro Yulian akademiyasında, boş qalmış müllim yerində işləməyə məcbur oldu. Növbəti il Buqro Vyanada Dünya sərgisinə münsiflər heyətinin üzvü kimi qatıldı. Bütün bu səyahətlərə və çətinliklərə baxmayaraq, bu illər ərzində rəssamın yaradıcılığı çox böyük inkişaf yolu keçmiş, o, bu gün çox məşhur olan və sevilən əsərlərinin bir neçəsini – "Nimfalar və Satir", "Önəmsiz oğurluqlar", "Xeyirxahlıq", "Homer və onun yol yoldaşı", "Buşinantın portreti" və sair əsərlərini həmin dövrdə yaratmışdır.

1875-ci ildə rəssamın oğlu Corc, Parisin boğucu istisinin təsirinə məruz qalmamaq üçün dincəldiyi Siqnakların evində xəstələnərək, on altı yaşında dünyasını dəyişdi. Bu ailə üçün böyük dərd oldu. Bu kədər Buqronu ən gözəl iki dini əsərini – "Pyeta" və "Dincələn bakirə" əsərlərini yaratmağa sövq etdi. Həmin il Rudolf Yulian Buqroya, dünya şöhrətli institutunda daimi üzv kimi çalışmağı təklif etdi.

1876-cı ilin sonunda Buqro Académie des Beaux-Artsa fəxri üzv seçildi. Əldə etdiyi bu nailiyyətlər, həyatındakı uğursuzluqlara rəğmən, onda yenidən sənətini inkişaf etdirməyə stimul yaratdı. O özü-özünə deyirdi ki, "İnstitutların üzvü olmaq böyük uğur və fəxr mənbəyidir və buna layiq olmaq üçün mən daha çox çalışmalıyam." Lakin altı ay sonra, rəssam daha bir sürprizlə qarşılaşdı. Ona Şərəf legionunun zabiti ordeni verildi.

1876-cı ilin oktybarında rssamın ailəsində yenidən uşaq səsi eşidildi – onun üçüncü oğlu Mauris dünyaya gəldi. Lakin ailənin xoşbəxtliyi çox qısa sürdü. 1877-ci ilin aprelində Buqronun sevimli arvadı Nelli vərəm xəstəliyinə tutularaq dünyasını dəyişdi. İyun ayında, yeddi aylıq körpəsi də dünyasını dəyişdi. Yalnızlıq və səssizlik insansevər rəssamın evini yenə bürüdü. Bədbəxtlik və yalnızlığın yaradıcı insane ilham mənbəyi olması nadir hallarda baş versə də, Buqro həmin nadir hallardan birini yaşadı. Belə ki, bu qədər faciənin arasında, rəssam 1877-ci ildə 12, 1878-ci ildə 17, 1879-cu ildə isə 23 əsər yaratmışdı ki, onlardan da bir çoxu onun ən qiymətli əsərləri sırasına daxil olmuşdur.

1877-ci ilin sonunda Buqro, ABŞ-dan Fransaya 1865-ci ildə gəlmiş, özündən 12 yaş kiçik olan tələbəsi Elizabet Ceyn Qardnerlə ailə qurur. Lakin anasının yenicə ölümündən sonra atasının bu cür hərəkətini qəbul edə bilməyən qızı, rəssamla sıx ünsiyyət saxlamamaq qərarına gəlir. Çünki, anası ölməmişdən əvvəl Buqroya and içdirmişdi ki, onun ölümündən sonra heç kimlə evlənməyəcək. Lakin Buqro andını yalnız təəbəsi Elizabetlə eşq macərası başlayana kimi qoruya bilir.

1880-ci illər

1880-ci illər Buqro üçün çox uğurlu olur. Belə ki, o, Münhendə keçiriln Beynəlxalq Rəsm Sərgisinin qızıl medalına layiq görülür və dekorativ parça istehsal edən "Gobelin" şirkətinin yaradıcı heyətinə üzv seçilir. Qızı Henrietta La Roşeldən olan və Siqnaklarla uzaq qohumluğu olan zəngin iş adamı Corc Vinsenslə ailə qurur. Bu evlilikdən dünyaya gələn balaca Vilyam isə ustad rəssam olan böyük Vilyam ilk dəfə baba edir. Qoca rəssam xoşbəxtliyin zirvəsinə çatır və bu dövrd həyatından məmnunluğu sonrakı yaradıcılıq istiqamətini müəyyənləşdirir.

1881-ci ildə Fransa hökuməti rəssamların sərgilrinin keçirildiyi illik Salonu öz nəzarəti altına götürür. Nəticədə "Société des Artistes Français" – Fransa Rəssamlar İttifaqının əsası qoyulur və Buqro birliyin Rəssamlıq şöbsinin ilk prezidenti seçilir. Artıq istirahət üçün heç vaxtı qalmayan rəssam bütün vaxtını rəsmi işlərinin və rəssamlıq fəaliyyətinin planlaşdırılmış şəkildə inkişaf etdirilməsinə sərf edir.

Bu illərdə özünü maddi baxımdan yaxşı təmin edən Buqro, eyni zamanda La Roşelin Verdier kəndində bir ev də alır. Bu evdə o yay tətillərini keçirir və yaradıcılıqla məşğul olurdu. Həmin dövrdə, Yulian rəssama studioda tələbə yetişdirmək imkanı da yaradır və Buqro bu zaman Qabriel Ferrier və Alfred Bramtota dərs verir.

1884-cü ildə fransız rəsm satıcısı Qupil, Londonda Fransa rəssamlarının satış sərgisini təşkil edir. Sərgidə Buqronun yeddi əsəri nümayiş etdirilir ki, onlardan da ən məşhurları "Gənc Baxus" və "Biblida"dır.

1885-ci ildə Vilyam Buqro əsası Baron Taylor tərəfindən qoyulmuş və kasıb rəssamlara və onların ailələrinə yardım edən xeyriyyə fondunun prezidenti seçilir. Həmin il o, Fransa İnstitutu tərəfindən Viktor Hüqonun dəfn mərasimində Fransa rəssamlarını təmsil etmək üçün fəxri nümayəndə seçilir.

  • İsa Məsihin şallaqlanması (1880)

  • Mələklərin musiqisi (1881)

  • La Nuit (1883)

  • Les Deux Baigneuses (1884)

  • Madam Komtis de Kambasersin portreti

1890-cı illər

Lakin 1890-cı ildən başlayaraq Buqronun yaradıcılığı və həyatında yenidən problemlər qabarmağa başlayır. 1889-cu ildən etibarən Fransa Rəssamlar İttifaqı üzvləri ilə gərginləşən münasibətlər xeyli problemlər yaradır və rəssam bu təşkilatdan ayrılmalı olur. Rəssam impressionistlərpostimpressionistlərin davamlı hücum və təhqirlərinə məruz qalır. Tezliklə rəssam haqqında xoşagəlməz şaiyələr yayılmağa başlayır.

Lakin bununla belə yaradıcılığını davam etdirən Buqro 1891-ci ilin mart ayında Berlində keçirilən sərgidə iştirak edir. Burada onun iki əsəri – "Müqəddəs qadın" və "Türbə və Müqəddəs anamız mələklərlə" əsərləri nümayiş olunur.

1892-ci ilin aprelində rəssam Londona səyahət edir. Londonun Kral akademiyasında onun möhtəşəm sərgisi keçirilir və sərgi böyük uğur qazanır.

1896-cı ildə Buqronun anası 92 yaşında dünyasını dəyişir. 1899-cu ildə isə oğlu Pol Fransa ordusunda zabit kimi fəaliyyətə başlayır. Bu dövrdə artıq qoca rəssam yaradıcılığını əvvəlki tempdə davam etdirə bilmirdi. Bununla belə, o işlərini tamamilə atmamışdı.

Hələ bir neçə il əvvəl Qupillə bağladığı müqaviləyə əsasən xeyli əsər satan və yaxşı glir götürən Buqro müqavilə müddəti bitdikdən sonra onu yeniləmədi. Bundan sonra başqa iş adamları – Boussod & Valadon, daha sonra isə Tooth & Sonla işbirliyi quran Buqronun bir çox əsərləri LondonParisdə satıldı. Bütün tədqiqatçılar birmənalı olaraq qeyd edirlər ki, naməlum səbəbdən onun əsərlərinin alıcılarının əksəriyyəti zəngin amerikalılar idilər.

  • Oyaq sevgi (1890)

  • İstila (1893)

  • Məsumiyyət (1893)

  • Elegiya (1899)

  • Mailice (1899)

1900-cü illər

Buqronun 1900-cü illəri əhatə edən yaradıcılığı o qədər də geniş deyildir. Lakin rəssamın həmin dövrdə yaratdığı azsaylı əsərlərin incələnməsi onun ənənəvi üslub və mövzu seçiminə sadiq qalmasını, ustad mövqeyini qorumasını söyləməyə əsas vermişdir. Həmin illərdə rəssam vaxtının çoxunu ölkənin Şimalında rəsm çəkmək, mütaliə etmək və dincəlməklə keçirirdi. 1900-cü ildə oğlu Polu itirməsi qoca ataya böyük dərd olur və əvəlki övladlarının ölümünü xatırladır. Onun beş övladından dördü özündən əvvəl ölmüşdü və bu Buqronu üzən səbəb idi.

Bu dövrdə 1900-cü ildə Parisdə keçiriləcək Beynəlxalq Rəssamlıq Sərgisinin təşkilatçılarından biri olsa da heç bir şəkildə fikrini işinə verə bilmir, ailə faciəsi onu davamlı olaraq narahat edirdi. Lakin sərginin keçiriləcəyi vaxtın yaxınlaşması qoca rəssamı istəksiz olsa belə təkrarən iş başına dönməyə məcbur etdi və peşəsi onun həyata dönməsinə vasitəçi oldu.

Polun ölümündən sonra səhhətində kəskin dönüş yaranan rəssamı 1902-ci ildən etibarən ürəyi narahat etməyə başladı. Lakin bu dövrdə o bəzi xoşbəx anlar da yaşadı. Belə ki, onun Beynəlxalq Rəssamlıq Sərgisinə təqdim etdiyi əsərlərin böyük bir hissəsi satıldı, nəvəsi Vilyam isə o dövrün prestijli təhsil müəssələrindən olan Ekol Politexnik İnstitutuna daxil oldu. 1903-cü ildə rəssam Şərəf legionunun baş kavalyeri ordeninə layiq görüldü.

Həmin il Buqro vaxtilə təhsil aldığı Villa Medicinin yüz illik yubiley mərasiminə qatılmaq üçün Romaya səyahət təklifi aldı. Romada rəsmi mərasimin təşkilindən sonra Buqro və Elizabet Florensiyada romantik bir həftə keçirdilər. 1903-cü ilin sonlarında artıq nadir halda əlinə qələm və ya fırça alan rəssam yaradıcılığını başa çatdırdı.

Qoca Buqro studiyasında çalışarkən.

Mənbələrdə rəssamın tam adı William-Adolphe Bouguereau (birləşik şəkildə), William Adolphe Bouguereau (Fransız ənənsinə görə rəsmi şəkildə), eyni zamanda Adolphe William Bouguereau (Adolf əsas ad kimi) şəklində göstərilir. Lakin rəssam əsərlərində William Bouguereau, "W.Bouguereau.tarix" (fransız dilində) və ya "W-BOVGVEREAV-tarix" (latın dilində) imzalarından istifadə etmişdir.

  • 1859-cu ildə Buqro Şərəf legionunun kavalyeri ordeninə layiq görülüb.
  • 1865-ci ildə Buqro Bordo Böyük teatrının binasında tavan və baraban hissələrinin bəzədilməsinə görə xüsusi mükafata layiq görülüb.
  • 1876-cı ilin sonunda Buqro Académie des Beaux-Artsa fəxri üzv seçilib.
  • 1877-ci ildə Burqoya Şərəf legionunun zabiti ordeni verilib.
  • 1880-ci ildə Buqro Münixdə keçiriln Beynəlxalq Rəsm Sərgisinin qızıl medalına layiq görülüb.
  • 1881-ci ildə Buqro "Société des Artistes Français" ın prezidenti seçilib.
  • 1885-ci ildə Buqro əsası Baron Taylor tərəfindən qoyulmuş və kasıb rəssamlara və onların ailələrinə yardım edən xeyriyyə fondunun prezidenti seçilib.
  • 1903-cü ildə Buqro Şərəf legionunun baş kavalyeri ordeninə layiq görülüb.
Buqronun Bakirə şapelinin gümbəzində yaratdığı kompozisiya.

Hələ XIX əsrin sonunda rəssamın yaradıcılığı və əvəzsiz istedadı bir çoxlarında qıcıq yaradaraq iftira, saxtakarlıq, amansız və sistematik hücumlara səbəb olmuşdur. Onun adı əksər tarixi mətnlərdən çıxarılırdı və əgər haradasa Buqronun adı çəkilirsə bu yalnız təsadüfün nəticəsidir. Bəzi qüvvələr davamlı olaraq rəssamın alçaldılmasına və təhqir edilməsinə çalışırdılar. Lakin bununla belə Buqro tək başına əmək sərf edərək Fransada qadınlar üçün rəssamlıq akademiyası açmış və bütün rəssamlıq tarixində insan vücudunu ən gözəl, dəqiq və qüsursuz təsvir edən rəssam olmuşdur. Onun fiqurları əvvəlki rəssamların fiqurları kimi yaradılmamış, bu və ya digər dərəcədə insanlara tanış olan simalar olmuşlar.

Buqronun 1999-cu ildə 1,760,000 $-a satılmış "Kupidon və Psixeya uşaq ikən" əsəri

Lakin indiyə kimi heç kəs insanın anatomiyasını, eyni zamanda ruhunu və düşüncəsini Buqro kimi incə, dəqiq şəkildə əks etdirə bilməmişdir. Buqro da Rembrant kimi əsərlərində daha çox insanın ruh halını əks etdirməyə çalışmışdır. Lakin əgər Rembrant yaşın ruhunu əks etdirirdisə, Buqro əsərlərində öz ruhunu əks etdirirdi.

Onun istedad və yüksək sənətkarlığı nəzərə alındıqda, faktiki olaraq əsərlərinin əsas mənşəyinin insan həyatı olduğunu görürük və məhz bu səbəbdəndir ki, rəssamlıq tarixində Buqro qədər insan vücudu çəkən, ikinci bir rəssam yoxdur. Onun təsvir etdiyi insanların böyük bir hissəsi isə vaxtilə böyük rəssamların – Mikelancelo, Rembrant, Karravacio və başqalarının müraciət etdikləri və qərb mədəniyyəti tarixində mühüm yeri olan personajlardır.

Rəssamın 1905-ci ildə ölümündən sonrakı onilliklərdə, ənənəvi rəssamlığa və klassik incəsənətə olan basqılar daha da artmış, Buqronun yaradıcılıq məktəbini inkişaf etdirəcək sənətkarlar yetişməmişdir. Buqronun yaradıcılıq taleyi Rembrantın taleyi ilə olduqca oxşardır. Belə ki, hər iki rəssamın əsərlərinə ölümündən sonrakı ilk yüzillikdə rişxəndlə yanaşılmış, muzeylər və rəsmi rəssamlıq sərgilərinə yaxın buraxılmamışdır. Rembrantın əsərləri 1790-cı illərdə (rəssam 1669-cu ildə vəfat etmişdir), London Kral Akademiyasının banisi Sir Coşua Reynolds tərəfindən bir neçə əsərə diqqət ayırılmasına kimi heç bir ölkədə tanınmamışdır. Hətta yaxın keçmdə - təxminən 1910-cu illərdə Reynoldsun topladığı Rembranta məxsus əsərlərin bir qismi auksiona çıxarılaraq satılmışdır. Buqronun əsərlərinə isə yalnız 1979-cu ildən - əsərlərindən biri auksiond dörd qat baha qiymətə satıldıqdan sonra diqqət yetirilməyə başlanmış, 1984-cü ildə Fransadan Paris Petite Palais, Kanadadan Monreal İncəsənət Muzeyi və nəhayət ABŞ – dan Hartford Wadsworth Athenaeum rəssamın bir neçə əsərini almışdır. 1980-ci ildə isə Nyu-Yorkdakı Metropolitan muzeyi rəssamın iki əsərini əldə etməyə müvəffəq olmuşdur.

1960-cı ildən sonra onun əsərlərinin qiyməti getdikcə artan templə inkişaf edirdi. 1960-cı illərdə əsərlərin qiyməti ortalama 500-1500 $ məbləğində dəyərləndirilirdi. Lakin sonra həmin əsərlərdən bir neçəsinin mütəxəssislər tərəfindən incələnməsi Buqronun yaradıcılıq nümunələrinin qiymətinin fantastik həddə çatması ilə nəticələndi. 1998-ci ildə "Ürəklərin üsyanı" əsəri Nyu-Yorkda Kristi auksionunda 1,410,000 $-a satıldı. 1999-cu ildə isə yenə Nyu-Yorkda, Kristi auksionunda rəssamın "Kupidon və Psixeya uşaq ikən" əsəri 1,760,000 $-a satıldı. Bu rekord 2000-ci ilin mayında rəssamın başqa bir əsərinin 3,520,000 $-a satılması ilə geridə qoyuldu.

Böyük rəssamın ölümündən sonra, bəzi qüvvələr Buqro haqqında ən murdar və alçaq şaiyələri yaymağa başladılar. Hər şeyin tam əksini sübut etməsinə və dəlillərin ortada olmasına rəğmən, gülməli istinadlarla rəssam xəsislik və paxıllıqda günahlandırılırdı: onlar rəssamın "Bəzən mən işəməyə məcbur oluram, lakin bu mənə on franka başa gəlir" dediyini bildirirdilər. Lakin əslində Buqro bütün ömrü boyu, ehtiyacı olan həmkarlarına kömək edə bilmək üçün tez-tez xeyriyyə yarmarkaları təşkil etmişdi. Bundan əlavə, Baron Taylorun xeyriyyə fondunu onun rəhbəri olmamışdan əvvəl, həftədə bir gün idarə etməyi də öz öhtəsinə götürmüşdü. Çünki o, bütün bu iftiraları inkar edir və beləliklə də bu şaiyələr təsdiqini tapmamış olurdu. Beləcə onun fədakarlığı çox adama bəlli olmadan qalırdı.

Eyni zamanda rəssamın vecsiz adam olması və yalnız çılpaq qadınların rəsmlərini çəkməkdən zövq aldığını deyənlər var idi. Əlbəttə ki, Buqro qadınları sevirdi, lakin bununla birlikdə, yuxarda söylənilən fikir iftiradan başqa bir şey deyildir. Çılpaq insan rəsmləri isə Buqronun mədəni irsinin cəmi 10% - ni təşkil etməkdədir. Məsələnin başqa bir tərəfi isə, Buqronu açıq-saçıqlıqda günahlandıran şəxslər kütəvi mətbuatda və televiziyada çıxışları zamanı Meppltorp və ya Frensis Bekon kimi şəxslərin açıq cinsəllik elementləri ilə zəngin əsərlərini tərifləyirdilər.

Baxusun gəncliyi (1984)

Birinci dünya müharibəsindən 1980-ci illərə kimi, ABŞAvropada, xüsusilə rəssamın vətəni olan Fransada Vilyam Buqro və onun yaradcılığı haqqında çox nadir insanların bilgisi var idi. Rəssamın hansısa bir əsərinin kiçik fotosurətinin belə yayılmadığı bir şəraitdə bu cür vəziyyət real idi.

Yalnız hansısa köhnə lüğətlər və rəssamlıqla bağlı qeydiyyat kitabarında bir neçə kiçik ağ qara foto tapmaq mümkün idi. Üstəlik onsuzda az olan fransız kütləvi kolleksiya – sərgilərinin heç birində rəssamın əsərləri göstrilməmişdi. Həmin dövrlərdə rəssamın bütün əsərləri müxtəlif şəxslərin və ya muzeylərin zirzəmiərində bir rəsm əsəri üçün olduqca təhlükəli vəziyyətdə, baxımsız halda atılıb qalmaqda və çürüməkdə idi.

Heç kim Buqronun əsərlərindəki işıq və həyatı insanlara çatdırmaq üçün xırda bir cəhd belə etmirdi. Yalnız 1984-1985-ci ildə Monreal İncəsənət Muzeyi Buqronun əsərlərinin sərgisini keçirmiş və bundan sonra rəssamın yaradıcılığı ilə maraqlanan tədqiqatçılar meydana çıxmağa başlamışdır.

Veneranın doğulması (1879) əsərindən Venera detalı

Nəticədə Buqro bütün dünyada ən çox bəyənilən və tədqiq edilən rəssamlardan birinə çevirilmişdi. Bir-birinin ardınca müxtəlif şəhərlərdə sərgiləri təşkil olunan rəssamın yaradıcılığı Paris Salonunda dəfələrlə nümayiş etdirilmiş, əsərləri bütün dünyada müxtəlif kitab və jurnalların üzündə nəşr edilmişdir. Əvəllər Buqro haqqında heç bir məlumatı olmayan milyonlarla insane, onun əsərlərinin kopyalarını əldə etməyə çalışırdı. Beləliklə Buqro bütün dünyada ən bahalı rəssamlardan biri kimi tanınnmış, insanlar, xüsusilə elit təbəqə nümayəndələri və zəngin amerikalılar Ustadın hansısa bir əsərini əldə etmək üçün aylarla, bəzən illərlə növbədə gözləyir və külli miqdarda pul ödəyirdilər. Çox məhsuldar yaradıcılığı olan rəsamın isə 800 - ə yaxın əsəri məlumdur.

Buqronun gənclik həyatının necə olması haqqında çox az məlumatlar var və bunun da səbəbi rəssamın həyatının bu dönəmi ilə bağlı danışmağı sevməməsidir. Lakin bir şey bəllidir ki, həmin dövrdə Buqro, onun yaradıcılığının başqa bir aspektini təşkil edən müxtəlif şəxslərin portretləri də daxil, istədiyi hər şeyi çəkirdi.

Müasir dövrdə Buqronun yaradıcılığının bir çox mədəni layihələrin əsasını təşkil etməsiylə yanaşı, rəssam çoxlu fəxri mükafatlar və təriflərə layiq görülmüşdür. Buqro XIX əsrin ən məşhur şəxsiyyətlərindən biridir. Buqronun yaradıcılığı – böyük zəhməti və əvəzedilməz texniki ustalığı onun dahiliyini sübut etməklə yanaşı, eyni zamanta dünya təsviri sənətinin zirvəsini təşkil edən məqamlarandır.

Buqronun 1881-ci ildə çəkdiyi Eniş (və ya Auroranın enişi) əsərinin ilkin eskiz versiyası və Birmingerm İncəsənət Muzeyində saxlanan yekun versiyası

Buqro Rafael, PussenEnqrın yaradıcılığından süzülüb gələn böyük ənənələrin davamçısı olmaqla, onların yaratdığı və yaşatdığı incəsənəti qorumuş, sintez etmiş, lakin əsərlərini tamamilə özünəməxsus edən şəxsi yanaşma və əvəzsiz istedadından da faydalanmışdır. Buqronun əsərlərində fövqəladə, xəyalpərəs və yüksək ideyalara xidmətlə yanaşı, tez-tez çirkinlik, zor və pessimizmə qalib gələn, ruhani və ilahi gözəlliyin birləşməsini – ideal və parlaq sferanı görmək mümkündür. Bu cür əsərlərində rəssam gənclər, kasıblar və bütün problemi olan insanlara sanki, həmişə bir şansın olması haqqında xəbərdarlıq edir. Bu baxımdan rəssamın yüksək artistik uğuru əfsanəvidir; baxmayaraq ki, rəssam öz əsərlərindən heç vaxt tam razı qalmamışdır. Mükəmməllik axtarışları ona heç vaxt rahatlıq verməmiş, texnika, metod və mövzulara yanaşma tərzini daima mükəmməlləşdirmişdir. Buqro uzun bir müddətdən sonra poetik və texniki ustalığı əldə etsə də, bununla da kifayətlənməmiş və daima yeni axtarışlar və heç vaxt əsərlərindn istədiyini əldə edə bilməməsi onun rəssamlıq ideallarını daima sıxışdırmışdır.

Onun mövzu seçimi və təkrarsız yaradıcılıq tərzi tezliklə diqqəti cəlb etmiş və o, özünə çoxlu ardıcıl və imitatorlar toplaya bilmişdi; bu cür insanlara nümunə kimi, rəssamın özünün heç vaxt dərs keçməyə razılıq vermədiyi Zuber-Buhler və ya Mayer von Bremeni göstərmək olar. Bununla blə gərgin və məhsuldar yaradcılığı ilə yanaşı, Buqro həm də lütfkar müəllim kimi də fəaliyyət göstərmişdir. Lakin onun bu istiqamətdə rəssamlıq yaradıcılığında olduğu kimi yüksək uğurlara imza atdığını demək olmaz. Bütün ömrü boyunca qədim ustad sənətkarların yaradıcılıq ənənələrini müdafiə edən Buqro, bununla belə, öz tələbələrinə daim individual azadlıqlarına, ustad, pikot və sairdən daha çox fikir vermələrini məsləhət görmüşdür.

Buqronun 1896 – cı ildə çəkdiyi Dalğa əsəri

Bizə öyrətdiyi hər şeyə, ən əsası isə innovativ ideyaları və böyük sevgisinə görə ustadımıza minnətdarıq deyən, ABŞ rəssamı Elizabet Qardner qeyd edir. Buqro uzun müddət çalışaraq qadınların yalnız hansısa atelyerdə deyil, rəsmi rəssamlıq kurslarında təhsil ala bilmələrinə də nail olmuşdu. Bütün hücumların və təhqirlərin qarşısını ala bilmək üçün isə rəssam ilk öncə öz atelyesinin qapların qadınların üzünə açmış, daha sonra məşhur Yulian Akademiyasının və nəhayət École des Beaux-Artsın qapılarını xanımların üzünə açmağa nail olmuşdur.

Buqro tərəfindən Roşel kafedralı üçün hazırlanmış "İosifin ölümü" vitrajı.

Eyni zamanda rəssam özlərini "proqressiv" adlandıran və akademiyalar tərəfindən müdafiə olunan ənənəvi klasik rəssamlığa qarşı çıxan və bunu özləri üçün "raison d'etre" ("həyat amalı") elan edən gənc nəslin inkişaını da təqdir edirdi. Rəssam onların özləri üçün seçdikləri asan yolun gələcək həyatlarında xoşbəxtlik və şans açarı olacağını düşünürdü. Buqro özü də əsərlərində XX əsrin əvvəllərində çalxalanan və qeyri-stabil Avropanın ruhuna uyğun yeniliklərdən istifadə etmişdir.

Buqro, eləcə də onun Salon və Fransa İnstitutundan olan kolleqaları tezliklə yeni yaranmış cərəyanların - əvvəlcə İmpressionizmin, daha sonra isə Post-impressionizmin təsirinə məruz qalsalar da, qısa zaman ərzində bu təsirdən uzaqlaşa bilmiş və onlara qarşı destruktiv mövqedə dayanmışlar. Əhali arasında məşhurluqlarından istifadə edən Akademiyanın məşhur rəssamları – Buqro, Jerom, Kabanel, MesonyeBonna özləri üçün qara siyahı təşkil edərək bu yeni cərəyanlara qoşulmuş bütün gənc rəsamları ora əlavə etmişlər. Lakin xüsusi maddi və mənəvi dəstək sayəsində həmin cərəyanların ardıcılı olan gənc rəssamlar xeyli inkişaf edərək, öz müəllimləri olan akademik rəssamlardan daha da zəngin olmuş və onların əsərləri əsas böyük muzeylərə qəbul edilmişdir. Məhz bundan sonra akademik rəssamların, o cümlədən Buqronun yaradıcılığı ciddi tənqidlərə məruz qalmışdır.

Bu amansız tənqidlərin qarşısında Buqro səbirli davranmış, sakit bir şəkildə mükəmməl gözəllik axtarışlarını davam etdirmişdir. Valehedici arzular və fantaziyalar dünyasının yaradıcısı olan rəssam, əsərlərində daha çox bakirələr, aşiqlər və bütün həyatı bağlı olduğu mifoloji obrazları təsvir etməyə başlamışdır. Rəssam həmin personajlara palitrası və fırçasının köməyi ilə can vermiş, onları incə rənglər, harmonik tonlar və işığın parlaqlığı ilə geyindirmişdir. O, öz estetikasına sadiq qalaraq yaradıcılığına davam etmiş, özünə qarşı edilən tənələrə isə fikir verməmişdir. Rəssam heç zaman özünü müdafiə etməyə ehtiyac görməmişdir.

1974-cü ildə Nyu-York şəhər Mədəniyyət Mərkəzində Buqronun əsərlərinin sərgisi keçirilmişdir. 1984-cü ildə isə Borgi qalereyasında rəssamın 23 yağlı, 1 sulu boya ilə işlənmiş əsərinin nümayiş etdirildiyi sərgi keçirilmişdir. Eyni ildə həmin sərgi Kanadanın Monreal İncəsənət Muzeyində də təşkil olunmuşdur. 1997-ci ildə isə Mark Borgi və Laura Borgi rəssamın internet sərgisini təşkil etmişlər.

Son iyirmi ildə Buqronun bütün əsərləri saxlanıldıqları zirzəmilrdən, çardaqlardan çıxarılmış və bərpa edilmişdir və bu gün dünyanın yüzdən artıq muzeyi və institutu öz sərgi salonlarında bu dahi rəssamın əsərinin olması ilə fəxr edir. Böyük rəssamın əsərlərinin surətləri bütün dünyada poster və hədiyyə dükanlarında milyonlarla nüsxə ilə satılır və rəssamın özünün qarşı çıxdığı modernistlərin yaradıclıq işlərini kölgədə qoyur.

Buqronun əsərlərinin tam kataloqu və bioqrafiyası Demian Bartoli və Buqro Komitəsi tərəfindən iyirmi beş il ərzində tamamlanmış və rəssamın vəfatının yüzüncü ildönümündə - 2005-ci ildə nəşr edilmişdir.

  1. — 2009.
  2. Linda Nochlin – Realism and tradition in art, 1848–1900: sources and documents, Prentice-Hall, 1966
  3. Fronia E. Wissman – Bouguereau, Pomegranate Artbooks, 1996
  4. Petra ten-Doesschate Chu – Nineteenth-century European art, Prentice Hall, 2006, səh 541 – 547
  5. James Frederick Peck – In the studios of Paris: William Bouguereau & his American students, Philbrook Museum of Art, 2006
  6. Frederic P Miller, Agnes F Vandome, John McBrewster – William-Adolphe Bouguereau, Alphascript Publishing, 2010
  7. Fronia E. Wissman – Bouguereau, Pomegranate Artbooks, 1996, səh 26
  8. E. Wissman – Bouguereau, Pomegranate Artbooks, 1996, səh 32
  9. Americans in Paris, 1860–1900, National Gallery, 2006
  10. Daniel Stuart Hodgson – William-Adolphe Bouguereau: a biographical and critical study, Florida State University, 1968
  11. , Art Renewal Center tərəfindən yayımlanıb
  12. Fronia E. Wissman – Bouguereau, Pomegranate Artbooks, 1996, səh 25
  13. William-Adolphe Bouguereau Paintings: L'amour Et Psyché, Enfants, the Birth of Venus, the Shepherdess, Nymphs and Satyr, the Bohemian, General Books LLC, 2010
  14. Fronia E. Wissman – Bouguereau, Pomegranate Artbooks, 1996, səh 40 – 43
  15. Fronia E. Wissman – Bouguereau, Pomegranate Artbooks, 1996, səh 96 – 101
  • Albert Boime: The Academy and French Painting in the Nineteenth Century (London, 1971).
  • Aleska Celebonovic: Peinture kitsch ou réalisme bourgeois, l'art pompier dans le monde. Paris: Seghers, 1974.
  • Art Pompier: Anti-Impressionism. New York: The Emily Lowe Gallery, Hofstra University, 1974.
  • Mario Amaya (Forward), Robert Isaacson (catalogue and selection): William Adolphe Bouguereau. New York: New York Cultural Center, 1974.
  • John Russell: Art: Cultural Center Honors Bouguereau. In New York Times, 1974.
  • Louise d 'Argencourt and Association of Art Museum Curators: The Other Nineteenth Century. Ottawa: The National Gallery of Canada, 1978.
  • James Harding: Les peintres pompiers. Paris: Flammarion, 1980.
  • "The Bouguereau Market". The Art newsletter. January 6, 1981. pp. 6–8.
  • Louise d'Argencourt and Mark Steven Walker: William Bouguereau. Montreal, Canada: The Montreal Museum of Fine Arts, 1984.
  • Robert Rosenblum and H.W. Janson: 19th Century Art. New York: Harry N. Abrams, 1984.
  • Michael Gibson: Bouguereau's "Photo-Idealism". In International Herald Tribune, 1984.
  • Grace Glueck: In The New York Times, 1985.
  • Cécile Ritzenthaler: L'école des beaux art du XIXe siècle. édition Mayer, 1987
  • Exhibition catalogue William Adolphe Bouguereau, L'Art Pompier. Borghi & Co., New York, 1991.
Vikianbarda Vilyam Buqro ilə əlaqəli mediafayllar var.
  • , Buqro veb muzeyi

Vilyam Buqro
vilyam, buqro, adolf, adolphe, william, bouguereau, akademist, realist, fransız, rəssamı, dünya, rəssamlıq, tarixinin, görkəmli, simalarından, biri, ənənəvi, klassik, rəssamlığın, tərəfdarı, olan, buqronun, əsərlərinin, mövzusu, klassik, ədəbiyyat, mifologiyad. Vilyam Buqro Dil Izle Redakte Adolf Vilyam Buqro fr Adolphe William Bouguereau akademist realist 2 fransiz ressami dunya ressamliq tarixinin en gorkemli simalarindan biri 3 Enenevi klassik ressamligin terefdari olan Buqronun eserlerinin movzusu klassik edebiyyat ve mifologiyadan goturulmus ve hemin movzular realist uslubda islenilmisdir 4 Eserlerinde qadin tesvirleri ustunluk teskil eden 5 Buqro dunya ressamliq tarixinde insan bedenini en gozel ve deqiq tesvir etmis ressam kimi deyerlendirilir Adolf Vilyam Buqrofr Adolphe William BouguereauavtoportretDogum adi Adolphe Williams BouguereauDogum tarixi 30 noyabr 1825Dogum yeri Fransa La RoselVefat tarixi 19 avqust 1905 79 yasinda Vefat yeri Fransa La RoselDefn yeri Monparnas qebiristanligi d Milliyyeti fransizVetendasligi FransaFealiyyeti ressamTehsili Milli Gozel Senetler Mektebi 1850 Romadaki Fransiz Akademiyasi d 1853 1 Janri AkademizmStili RealizmTaninmis isleri Veneranin dogulmasi Dante ve Vergili Cehennemde Kupidon ve Psixeya usaq iken Nimfalar ve Satir ve s MukafatlariBouguereau org Vikianbarda elaqeli mediafayllar Mundericat 1 Heyati 1 1 Aile kokleri 1 2 Evliliyi 1 3 Olumu 2 Tehsili 2 1 Ilk tehsili 2 2 Bordo ve ressamliq uzre belediyye mektebi 2 3 Ecole des Beaux Arts 2 4 Villa Medici 3 Fransa Ressamlar Ittifaqi 4 Yaradiciligi 4 1 1850 ci iller 4 2 1860 ci iller 4 3 1870 ci iller 4 4 1880 ci iller 4 5 1890 ci iller 4 6 1900 cu iller 5 Imzasi 6 Fexri ad ve vezifeleri 7 Olumunden sonra 8 Iftiralar 9 Tedqiqi 10 Buqro bu gun 11 Istinadlar 12 Edebiyyat 13 Xarici kecidler 14 Hemcinin baxHeyati RedakteAile kokleri Redakte Buqrolarin veteni olan La Rosel seherinin liman terefden gorunusu Bouguereau Buqro soyadi inkisaf etmis orta esrler dovrunde meydana cixmisdir ve geneologiya uzre mutexessisler soyadin bogue sabalid agacinda sabalidi ehate eden tikan sozune oxsadigini qeyd edirler 6 Sulalenin XVI esrden evvelki tarixi o qeder de zengin deyil ve 1530 cu ilde xanim Bastien Briotla evlenmis Meys Buqrodan evvelki numayendeler haqqida cuzi melumatlar vardir Bu evlilikden davam eden soy agaci Buqronun da aid oldugu nesile mensubdur Nesil Aunisin merkezi olan kicik liman seheri La Roselle baglidir Tarixen fransiz kalvinizminin merkezi olan bu seherde katolik ve protestantlar da rahat yasayir genc oglanlar atasinin genc qizlar ise anasinn dinini qebul edirdi Meys Buqronun da nesil kokleri bir qeder kalvinizme bagli idi Fransa burjua inqilabi zamani bu neslin numayendelerinin bir coxu seheri terk etmisdi Seherde buqrolardan adi cekilen son sexslerden biri de La Roselin polis rehberi olmus Jan Eli Buqrodur Jan Eli sekkiz usaq atasi olmus ingilis dili professoru Samuel Eli Buqronun atasidir Samuel Elinin oglu Teodor ise ressam Vilyam Buqronun atasidir 30 noyabr 1825 ci ilde Vilyam Adolf Buqro Teodor Buqro ve kalvinist Mari Marqaritta Bonninin ailesinde ikinci ovlad kimi dunyaya goz acmisdir Bes il kecdikden sonra ise balaca Buqro Katolik kilsesinde xac suyuna cekilmisdir 6 Aile o zaman liman yaxinligindaki De Dukda yasayirdi Aile bascisi ise serab istehsali ve satisi ile mesgul olan kicik muessenin sahibi idi 1828 ci illin evvellerinde aile De Dukdan Saint Klaudiya erazisine kocdu ve madam Buqro burada ucuncu ovladini adi Mari Adelin olan lakin daha cox Hanna kimi taninan qizi dunyaya getirdi 7 1832 ci ilde Teodor Buqro seherin limaninda biznes ucun elverisli seraitin oldugunu dusunduyunden aile Re adasinin muhum yasayis menteqesi olan Saint Martine kocdu Burada Vilyam yerli mektebe yazildi ve tezlikle sinif yoldaslari onun kitablardan oldugu kimi kocurduyu sekillerden danismaga basladilar 6 Re serablarinin meshur olmasina baxmayaraq Teodorun biznesi hec de ugurlu olmadi ve bu aile munasibetlerinde gergin agir ve kederli muhit formalasdirdi Sonsuz mubahiselerin maddi cetinliklerle birlesmesi ailenin veziyyetini daha da agirlasdirirdi Bir muddet sonra ailenin maddi durum daha da pislesdiyinden genc cutluk usaqlarini baxmaq ucun qohumlarinin yanina gondermeye mecbur oldu Hemin dovrde balaca Vilyami da saxlanilmasi ucun emisi Yugenin yanina gonderirler Iyirmi yeddi yasi Yugen Buqro Todorun kicik qardasi idi O Mortagne sur Gironde kilsesi terefinden Muqeddes Etiyen kilsesine mualice ucun gonderilmis kesis idi Dayisinin yanina geldiyi gunden omrunun sonuna kimi formal sekilde olsa da Buqro Mortagne xeyriyye fondunun himayesinde olmus ve sonraki dovrde ailesinden ayrildiqdan sonra itirdiklerini hemin fondda tapdigini yazmisdi 3 Evliliyi Redakte Madmozel Elizabet Ceyn Qardnerin Buqro terefinden 1879 cu ilde cekilmis portreti Buqro iki defe aile qurmusdur Onun birinci heyat yoldasi La Roselden olan Nelli olmusdur Heyatnin boyuk bir hissesini Nelli ile keciren ressam ucun bu xanim bes usaq dunyaya getirmis lakin onlardan dordu Buqronun sagliginda dunyasini deyismisdir Fronia 8 Nelli ozu ise 1877 ci ilde xestelenerek dunyasini deyisir 6 Uzun suren birinci evliliyinden sonra 1878 ci ilde ressam ozunden 12 yas kicik olan Amerikali telebesi Elizabet Qardnerle evlenir Ressamin bu evlilikden usagi dunyaya gelmir Lakin yegane qizi ile munasibetleri pozulur Qizi Henrianetta bu evliliyi anasinin xatiresine hormetsizlik kimi deyerlendirir Elizabet Qardner ABS in Nyu Hampshire seherinden idi 5 Lakin Buqro ile o ressamin veteni olan La Roselde evlenmisdi ABS a geri donub karyerasini inkisaf etdirmekdense o 71 yasi ressamla evlenmeyi ustun tutmusdu Lakin Parisde de Qardner istedadli ressam kimi tanina bilmisdi Evlilikden sonra ise genc cutluk bal ayini La Roselde kecirmisdi Karyerasina o qeder de fikir vermeyen Qardner heyatini sevdiyi erine hesr etmek isteyirdi Getdiyi her yerde Buqronu musayt eden Elizabet onun qaygisini cekir ve ona hevesle yardim edirdi Cutluyun birliyi ressamin olumune kimi davam etmisdir 9 Olumu Redakte 1899 cu ilde Buqronun huquqsunas olan oglu Pol orduda zabit kimi xidmet etmeye baslayir Lakin tezlikle anasi kimi tuberkulyoza tutuldugundan bu fealiyyetini dayandirmali olur 6 Hekimlerin mesleheti ile Pol fevral ayinda atasi ve ogey anasi ile birge Parisi terk ederek Fransanin cenubunda yerlesen Mentona kocur ve onlar mayin ortasina kimi orada qalirlar Daha sonra Pol mualice ucun Pauya gedir ve 1900 cu ile kimi orda qalir Hemin il ise Parisde atasinin yaninda dunyasini deyisir 6 Bu aile faciesi Buqroya cox pis tesir edir Buqronun sehhetinde donus yaranir O vaxtini icki icerek ve siqaret cekerek kecirir Bundan sonra qoca ressamin saglamliginda ciddi problemler yasanmaga baslayir 1902 ci ilde ureyinde problemler yaranan Buqroda arterioskleriozun ilk isareleri gorunmeye baslayir 1903 cu ilden etibaren Buqro artiq cox sevdiyi ressamliqla da mesgul ola bilmir ve bu da ona bir zerbe olur 6 Bundan sonra ressam gunbegun zeiflemeye baslayir 1905 ci ilin yazinda ise ressamn evi ve studiyasi talan edilir Olumun artq yaxinlasdigini duyan qoca Buqro 31 iyul 1905 ci ilde serin yay gecesi Parisi terk ederek dogma La Rosele gelir Bir nece gun sonra 19 avqust gunu ustad ressam boyuk sexsiyyet ve sevimli heyat yoldasi olan Vilyam Adolf Buqro doguldugu seherde ureyindeki parokdan dunyasini deyisir 10 23 avqustda onun serefine La Roselde ciddi ve boyuk vida merasimi teskil edilir Novbeti gun Parisde ailesi dostlari kolleqalari ve onu cox seven telebelerinin istiraki ile defn merasimi bas tutur Tehsili RedakteIlk tehsili Redakte Genc Vilyam Buqro avtoportret Emisi Yugen gelecek ressama ataliq etmis yol gostereni olmus en esasi ise Buqronu Latin ve Fransiz edebiyyatlari ile tanis ederek onda klassik incesenete maraq oyatmisdir ki bu da sonra ressamliga geden yolda onun esas dayaqlarindan biri olmusdur Elbette ki emisi Buqronun dini tehsilinin yuksek seviyyede olmasina da fikir verirdi Buqro her gun bir nece saatinin Incillerin ve Muqeddeslerin heyatlarinin oxunmasina serf edirdi Buqro eyni zamanda xeyal qurmaga da vaxt tapir tez tez meseye gederek mohtesem flora ve faunanin etrafinda otlarin uzerinde uzanir buludlarin kecmesini izleyir ya da seherde insanlara baxaraq onlari oz modelleri kimi tesvir edirdi 10 Butun bunlar onun yaratdigi butun eserlerdehedsiz tebiiliyin olmasinin esas sebebidir Yugen eyni zamanda gec oglana ovculuq ve baliqciligi da oyretmisdi Onlar birlikde atin belinde gezmeye cixir ov edir tarixi abideleri gezirdiler 1839 cu ilde Yugen oz qardasi oglunu daha yaxsi tehsil almasi ucun dostunun rehberlik etdiyi Pons kollecine gondermek qerarina gelir Vilyam mektebin seraitine tez uygunlasaraq burada ozunu xeyli inkisaf etdirir 10 Dini tehsilini davam etdirdiyi muddetde Buqro eyni zamanda qedim tarixle yunan e latin mifologiyasi eyni zamanda edebiyyatla maraqlanir Longus Ovid Vergili ve elbette ki en cox sevdiyi sair Pausaniusun eserlerini oxuyur Emisinin yaninda yasadigi muddetde Buqro dinle ile maraqlanirdi lakin mifologiya onun qehremanlari genc oglani daha cox celb edir oz sehirli alemine aparirdi Neticede ifler ve efsaneler onun yaradiciliginin esas qaynaqlarindan birini teskil etmis qoca vaxtarinda bele ressama yaradiciliq ucun ilham bexs etmisdir Buqro ilk ressamliq tehsilini de emisinin yaninda yasadigi zaman Jan Ogust Enqrin telebesi olmus Luis Seycden almaga baslamisdir 10 Seyc telebelerine yavas yavas Enqrin qaydalarini oyrederken etni zamanda her ne qeder gozel ressam olsalar da dinden uzaqlasmamalari ucun onlara xeberdarliq etmisdir Buqro sonraki heyati boyunca daima bu meslehete emel etmisdir O inanirdi ki coxlu calisaraq istediyi kamilliye yetise ve beyninde canlandirdiqlarini butun elvanligi ile insanlara catdira biler Bordo ve ressamliq uzre belediyye mektebi Redakte 1841 ci ide Teodor Buqro biznesinde deyisiklik ederek serab istehsalini terk etmis ve Bordoda cox inkisaf etmi zeytun yagi istehsali isin qosulmusdur Hemin ilde on yeddi yasli Buqro a isteksiz olsa da ailesinin yanina donmeye mecbur olmusdur Teodorun oglunun tehsilini yarimciq dayandirib Bordoya getirmesinin sebebi onun tehsili ucun pul catismazligi yox atasinin artiq yetkin yasa catmis Vilyamin isleyerek ailenin saxlanmasina komek edeceyini dusunmesi idi Belece genc Vilyam atasinin yaninda muhasib olaraq calismaga baslamisdir 10 Bir muddet sonra Bordoda belediyye incesenet mektebinin fealiyyet gosterdiyini oyrenn Buqro buradaki ressamliq kurslarin yazilmagi arzu etmeye baslayir Lakin uzun muddet bu arzusunu gerceklesdire bilmir cunki bunun ucun evvelce atasinin raziligini almali idi Uzun mubahiselerden ve inaddan sonra anasinin ve aile dostlarinin da cehdleri neticesinde nehayet Teodor oglunun hemin kurslara yazilmasina raziliq verir Boyuk istedadi ve bacarigi sayesinde Buqro kursdaki en qabaqcil ve meshur ressamin Jean Paul Alauxun sinfinde tehsil almaq huququ qazanir Baslangicda atasinin yanindaki isi tamamile terk edene kimi o yalniz seher saat alti ile sekkiz arasinda olan seher derslerine qatila bilir 10 Lakin onun inkisafi o qeder suretli bas verir ki 1844 cu ilde En yaxsi tarixi resm eseri ne gore mukafata layiq gorulur ve undan sonra butun vaxtini ressamliga serf etmeye baslayir Bu ugur onda incesenet ve medeniyyet merkezi olan Parise getmek ve Ecole des Beaux Artsa daxil olmaq arzusu yaratdi Lakin o ilk once atasindan evi terk etmek ucun icaze almali idi Atasi isteksiz de olsa qohumlarin meslehetine qulaq asaraq genc ressamin Parise getmesine icaze verdi ve bundan sonra Buqro oraa yasamaq ve tehsil almaq ucun maddi destek axtarmaga basladi Bu zaman onun aglina heyata kecirilmesi boyuk cesaret teleb eden bir ideya geldi Bele ki emisi Yugenin yanina geden Buqro uc ay onun yaninda yasadi ve bu muddet erzinde Montagnede sifarisle zengin adamlarin portretlerini cekdi Belece doqquz yuz frank toplaya bildi 10 Ecole des Beaux Arts Redakte Buqro 1850 ci ilde cekdiyi Zenobiya Araz cayinin sahilinde cobanlar terefinden tapilarken eserine gore Grand Prix de Rome mukafatina layiq gorulub Parise gelmemisden evvel hele La Roselde olarken Buqro cox ciddi teklif almisdi Bele ki Alauxdan dovrun en muhum ressamlarindan biri Frensis Pikot ona tovsiye mektubu gondermisdi Bundan sonra Korneilleye yerlesen Buqro Pikotun studiyasinda seherden axsama kimi qul kimi istirahetsiz yuxusuz calisir bu boyuk ressamin is texnikasini oyremeye calisirdi Neticede 1846 ci ilin aprelinde Buqro nehayet ki Ecole des Beaux Artsa qebul edildi Lakin onun qebul edilmesi asanliqla tesdiqlenmedi bele ki Buqro qebul edilmis yuz neferden doxsan doqquzuncusu idi Lakin genc telebe tezlikle celbedici bir isiq gordu butun ressamliq mekteblerinden en yaxsisi onu secmisdi Neticede o 1848 ci ilde Grand Prix de Rome ugrunda kecirilen musabiqenin birinci merhelesine buraxildi Hemin il cekilcek eserlerin movzusu Mocuzevi sekilde hebsden cixan Muqeddes Pyotr Iohannin anasi Meryemin evine gelir ve buradaki insanlarin teeccubune sebeb olur kimi mueyyenlesdirilmisdi Musabiqenin yekununda Akademiya iki sexse qran pri vermek qerarina gelmisdi biri Buqroya digeri ise Qustav Bulancere 11 Novbeti il Buqro yeniden eyni musabiqeye qatildi ve hemin il ressamlar ucun mueyyenlesdirilen movzu Odissey Troyadan qayidarken yas xidmetcisini gorur idi Lakin bu defe de Buqro istediyi neticeni ala bilmir ve qran pri Bulancere qismet olur 1850 ci ilde Buqro ucuncu defe eyni musabiqeye qatilir ve bu defe movzu Zenobiya Araz cayinin sahilinde cobanlar terefinden tapilarken olur Bu defe akademiyanin munsiflet heyeti qran prini Buqroya verirler Buradan qazandigi butun pulunu ise o Romada tesiline serf edir 11 Villa Medici Redakte Hemin dovrde Prix de Rome qaliblerinin tehsil aldigi Villa Medici ressam Jean Alaux tereinden idare edilirdi Buqro ve Budri hemin ilin diger qalibi burada Boulanger Lenepveu de Curzon ve Lecointe kimi boyuk ressamlarla tanis olur Romada yasadigi dovrde onlara yalniz Italiya ressamlarinin isleri oyredilmir eyi zamanda yunan etrusk ve antik roma ressamlarinin da yaradiciligi ile tanis olmaq imkani yaradilirdi Buqro evvelce Korrecio Tisian ve Veronezenin daha sonra ise Leonardo da Vinci Mikelancelo ve Rafaelin yaradiciligini oyrenmisdir Telebe seyyahlar burada tehlukelerden cekinmeyerek Italyani gezmeye esrler erzinde formalasmis boyuk medeniyyetle tanis olmaga heveslendirirdiler ve Buqro da bundan cekinmeyerek Italyani seyahete cixir Kurzonla birge o Pompey Neapol ve Kapriye daha sonra ise Simali Italiyaya Siena Perugia ve Assisiye seyahet edir Florensiyada ise o vaxtinin boyuk hissesini Uffitsi qalereyasinda kecirir 10 Lakin tehsil ucun Romaya gonderilen fransiz ressamlari tehsillerini basa vurduqdan sonra oz olkelerine donmeye mecburdular Buqro Romada olarken Rafaelin Qalateya Yehudiere hebsxanada yol gosterilmesi Kentavrlarin doyusu ve nehayet Sehidlerin triumfu eserlerinin hemin nusxe Luksemburq muzeyinde saxlanilir kopya nusxelerini hazirlayir ki bu da onun uguru kimi deyerlendirilir 10 Fransa Ressamlar Ittifaqi Redakte Buqro 1870 ci illerde 1881 ci ilde Fransa hokumeti ressamlarin sergilrinin kecirildiyi illik Salonu oz nezareti altina goturur Neticede Societe des Artistes Francais Fransa Ressamlar Ittifaqinin esasi qoyulur ve Buqro birliyin Ressamliq sobsinin ilk prezidenti secilir Lakin uzun muddet burada calisdiqdan sonra 1889 cu ilden baslayaraq Buqro hemin muessede elece de sexsi heyatinda problemler yasamaga baslayir 11 Resmi vezife basinda ve ya qeyri resmi seraitde olmasindan asili olmayaraq Buqro hemise aciq sozlu olmus kimin haqqinda ne dusunmusse insanlarin uzune demisdir O hec vaxt ona qarsi edaletsizlik edilmesi ve ya gucden istifade edilmesinden cekinmemisdir Bu xususiyyeti onun bir cox kolleqalari tenqidciler ve hetta muxtelif dovlet adamlari ile mubahiselerinin yaranmasina sebeb olmusdur 1899 cu il Beynelxalq Ressamliq Sergisi zamani Buqronun basqa bir ressam Jan Lui Ernest Mesonye ile dalasmasi sergiye qarisiqliq salmisdi 12 Buqro Ressamlar Ittifaqinin rehberi kimi genc ressamlari her vasite ile mudafie edir medal qazananlarin Beynelxalq sergi satis yarmarkalari ve Salon sergilerinde cixis etmesine serait yaradirdi Bu ise qocaman ressamlar terefinden o qeder de beyenilmir ve Buqroya qarsi muxalif terefin formalasmasina serait yaradirdi Lakin Buqronun vezifesinden istefa vermesinden sonra vaxtile desteklediyi genc ressamlar ona qarsi cixaraq ressam haqqinda xosagelmez saiyeler yaymaga basladilar Daha sonra onlar Ittifaqdan cixaraq musteqil Societe Nationale des Beaux Arts Milli Incesenet Xadimleri Birliyi nin esasini qoydular ozleri ucun ayrisa Salon kecirmeye baslayaraq Champ de Mars i tutdular 11 Yaradiciligi Redakte1850 ci iller Redakte Romada tehsil aldiqdan sonra sonra Buqro yeniden Bordoya donur ve burada ilk novbede aile uzvlerinin portretlerini cekir Daha sonra o qohumlari olan zengin Monlun ailesinin malikanesini bezemek ucun La Rosele gelir 5 1854 ci ilin sonunda o Jan Fransis Bartaloninin Hotel Custine adli mehmanxanasinda iki otagin bezedilmesi ucun Parise gelir Bartoloninin oglu Anatoli Buqronun bezediyi otaqlari cox beyenir ve onu sexsi malikanesini bezemek ucun Vernuile devet edir Boyuk sair ve yazici Teofil Qutier Vilyamin isleri ile tanis oldqdan sonra onlari oz yazisinda tesvir edir ve bu Buqronun bir ressam kimi meshurlasmasina cox komek edir 1857 ci ilde Salon Bartoloninin mehmanxanasindaki dekora daha deqiqi orada yaratdigi Tobiasin donusu eserine gore Buqronu seref medali ile teltif edir Bundan sonra Imperator III Napoleon ona imperatrice ile portretini cekmeyi teklif edir Ilin sonuna dogru imperator ona Taraskondaki selin qurbanlarini xatirladacaq bir eser yaratmagi da sifaris etdi 4 Bundan sonra butun Paris genc ressam Buqro haqqinda danismaga basladi 1857 ci ilde zengin bir iranli is adami banker Emili Piriyer Buqroya Fanburq Saint Honorede yerlesen boyuk malikanesini bezemeyiteklif etdi Ressam bu boyuk isi iki ile tamamladi Hemcinin 1857 ci ilde Buqronun ilk ovladi Henrietta dunyaya geldi O zaman Karnotda yasayan Buqro sexsi studiyasinda telebe de hazirlayirdi 1859 cu ilde Buqro en gozel eserlerinden biri olan Butun gunun ruhu eserini isledi ve eser Bordo seherine satildi 4 Bundan sonra ressam Parisdeki Muqeddes Klotilda kilsesine mexsus Muqeddes Luis sapelinin bezedilmesinde istirak etdi 4 Hemin il Buqronun ikinci ovladi Corc dunyaya geldi Bundan basqa 1859 cu ilde ressam Seref legionunun kavalyeri ordenine layiq goruldu Dante ve Vergili Cehennemde 1850 Leoni Buqronun portreti 1850 Qardas sevgisi 1851 Xeyirxahliq 1859 Olum gunu 1859 1860 ci iller Redakte 1861 ci ilde Buqronun umumilikde ucuncu ovladi ikinci qizi olan Janna Milad bayrami gunu dunyaya geldi Bu hadise ressamin yaradiciligina xususi stimul verdi 1862 1863 cu iller yaradiciligi olduqca mehsuldar kecen Buqro 1862 ci ilde iki 1863 cu ilde ise on eser tamamladi 13 1893 cu ilde tamamlanmis Muqeddes aile eserini imperator III Napoleon alaraq heyat yoldasi Yevgeniyaya hediyye etdi 13 Bu illerde Buqronun yaradiciligina mane olan iki hadise bas verdi Birincisi ressam yeni reng eldte etme usullari kesf etmek ucun oz ressamliq texnikasini deyisdi Ikincisi ise Buqro istemeden dostu Fransisk Duret terefinden ictimai islere celb edildi akademiyacilari desteklemeye mecbur oldu ve nehayet Institut uzvu oldu Butun bunlar ise onun yaradiciliginin daha da inkisafina manee yaratmaya bilmezdi 1865 ci ilde Buqro Bordo Boyuk teatrinin binasinda tavan ve baraban hisselerinin bezedilmesine gore mukafata layiq goruldu Bu layihe Buqroya cox eziyyet vermisdi Bele ki tikinti islerinin hele davam etdiyi bir vaxta ressam artiq dekorasiya isleri ile mesgul olurdu ve 1869 cu ilde tamamlanan tikintiden temi bir nece ay sonra 1870 ci ilde de Buqro binanin bezedilmesini basa catdirmisdi 6 1866 ci ilde Buqronun qizi Janna dunyasini deyisir Bu ressamin bundan sonraki heyati boyunca uzleseceyi itkilerden birincisi idi Hemin il Buqro dostu ve telebesi Jan Lui Paskala Notrdam des Camps erazisinde insa etdireceyi sexsi evinin planini hazirlamaga basladigini soylemisdi 1868 ci ilde dorduncu ovladi Pol dunyaya gelen Buqro anasi ve ailesi ile birge yeni eve kocdu Bundan sonra resamin yaradiciliginda boyuk inkisaf dovru baslandi ve ressam bu gun onu butun dunyada tanidan uslub ve movzular uzerinde islemeye basladi 5 Premieres Caresses 1866 Tete d Etude l Oiseau 1867 Qaraci qiz qavalla 1867 Uzum salximi 1868 Ana qaygisi 1869 1870 ci iller Redakte 19 iyul 1870 ci ilde Fransa Prussiyaya muharibe elan etdiyi vaxt Buqro Bretanda dincelirdi Lakin muharibe baslayan kimi o ailesini ve uc usagini Concarneauda qoyaraq Parise qayitdi 2 sentyabrda Sedan felaketi bas verdi imperator III Napoleon Sedanda tesilm oldu ve Paris teslim olmagi redd etdi Bundan sonra Parisin muhasiresi basladi ve Buqro sehere qalaraq mudafie isinde komek etmek qerarina geldi Yasi her ne qeder herbi is ucun uygun olmasa da Milli qvardiyaya yazilan Buqro seher qalasinin mudafiesinde siravi esger kimi istirak etdi ve genc herbicilerle ciyin ciyine doyusdu Paris guclu bombardmana meruz qaldi lakin xosbextlikden ressam ve onun evi zerer cekmedi 14 Muhasire basa catdiqdan sonra Buqro La Rosele burada meskunlasaraq Paris kommunasinin basa catmasini gozleyen ailesinin yanina geldi Aile 1871 ci ilde Parise dondu Buqro ise bir muddet daha La Roselde qaldi Burada o Kafedralin Bakireler sapelinin bezedilmesinde calisdi ve yepiskop Monsinyor Tomasin portretini cekdi 4 1872 ci ilde Buqro Yulian akademiyasinda bos qalmis mullim yerinde islemeye mecbur oldu Novbeti il Buqro Vyanada Dunya sergisine munsifler heyetinin uzvu kimi qatildi Butun bu seyahetlere ve cetinliklere baxmayaraq bu iller erzinde ressamin yaradiciligi cox boyuk inkisaf yolu kecmis o bu gun cox meshur olan ve sevilen eserlerinin bir necesini Nimfalar ve Satir Onemsiz ogurluqlar Xeyirxahliq Homer ve onun yol yoldasi Businantin portreti ve sair eserlerini hemin dovrde yaratmisdir 13 1875 ci ilde ressamin oglu Corc Parisin bogucu istisinin tesirine meruz qalmamaq ucun dinceldiyi Siqnaklarin evinde xestelenerek on alti yasinda dunyasini deyisdi Bu aile ucun boyuk derd oldu Bu keder Buqronu en gozel iki dini eserini Pyeta ve Dincelen bakire eserlerini yaratmaga sovq etdi Hemin il Rudolf Yulian Buqroya dunya sohretli institutunda daimi uzv kimi calismagi teklif etdi 1876 ci ilin sonunda Buqro Academie des Beaux Artsa fexri uzv secildi Elde etdiyi bu nailiyyetler heyatindaki ugursuzluqlara regmen onda yeniden senetini inkisaf etdirmeye stimul yaratdi O ozu ozune deyirdi ki Institutlarin uzvu olmaq boyuk ugur ve fexr menbeyidir ve buna layiq olmaq ucun men daha cox calismaliyam Lakin alti ay sonra ressam daha bir surprizle qarsilasdi Ona Seref legionunun zabiti ordeni verildi 10 1876 ci ilin oktybarinda rssamin ailesinde yeniden usaq sesi esidildi onun ucuncu oglu Mauris dunyaya geldi Lakin ailenin xosbextliyi cox qisa surdu 1877 ci ilin aprelinde Buqronun sevimli arvadi Nelli verem xesteliyine tutularaq dunyasini deyisdi Iyun ayinda yeddi ayliq korpesi de dunyasini deyisdi Yalnizliq ve sessizlik insansever ressamin evini yene burudu Bedbextlik ve yalnizligin yaradici insane ilham menbeyi olmasi nadir hallarda bas verse de Buqro hemin nadir hallardan birini yasadi Bele ki bu qeder facienin arasinda ressam 1877 ci ilde 12 1878 ci ilde 17 1879 cu ilde ise 23 eser yaratmisdi ki onlardan da bir coxu onun en qiymetli eserleri sirasina daxil olmusdur 13 1877 ci ilin sonunda Buqro ABS dan Fransaya 1865 ci ilde gelmis ozunden 12 yas kicik olan telebesi Elizabet Ceyn Qardnerle aile qurur 9 Lakin anasinin yenice olumunden sonra atasinin bu cur hereketini qebul ede bilmeyen qizi ressamla six unsiyyet saxlamamaq qerarina gelir Cunki anasi olmemisden evvel Buqroya and icdirmisdi ki onun olumunden sonra hec kimle evlenmeyecek Lakin Buqro andini yalniz teebesi Elizabetle esq macerasi baslayana kimi qoruya bilir 5 Cimen 1870 Italiyali qiz kuze ile 1871 Nimfalar ve Satir 1873 Homer ve onun yol yoldasi 1874 Xeyirxahliq 1878 1880 ci iller Redakte 1880 ci iller Buqro ucun cox ugurlu olur Bele ki o Munhende keciriln Beynelxalq Resm Sergisinin qizil medalina layiq gorulur ve dekorativ parca istehsal eden Gobelin sirketinin yaradici heyetine uzv secilir Qizi Henrietta La Roselden olan ve Siqnaklarla uzaq qohumlugu olan zengin is adami Corc Vinsensle aile qurur Bu evlilikden dunyaya gelen balaca Vilyam ise ustad ressam olan boyuk Vilyam ilk defe baba edir Qoca ressam xosbextliyin zirvesine catir ve bu dovrd heyatindan memnunlugu sonraki yaradiciliq istiqametini mueyyenlesdirir 5 1881 ci ilde Fransa hokumeti ressamlarin sergilrinin kecirildiyi illik Salonu oz nezareti altina goturur Neticede Societe des Artistes Francais Fransa Ressamlar Ittifaqinin esasi qoyulur ve Buqro birliyin Ressamliq sobsinin ilk prezidenti secilir Artiq istirahet ucun hec vaxti qalmayan ressam butun vaxtini resmi islerinin ve ressamliq fealiyyetinin planlasdirilmis sekilde inkisaf etdirilmesine serf edir 5 Bu illerde ozunu maddi baximdan yaxsi temin eden Buqro eyni zamanda La Roselin Verdier kendinde bir ev de alir Bu evde o yay tetillerini kecirir ve yaradiciliqla mesgul olurdu Hemin dovrde Yulian ressama studioda telebe yetisdirmek imkani da yaradir ve Buqro bu zaman Qabriel Ferrier ve Alfred Bramtota ders verir 5 1884 cu ilde fransiz resm saticisi Qupil Londonda Fransa ressamlarinin satis sergisini teskil edir Sergide Buqronun yeddi eseri numayis etdirilir ki onlardan da en meshurlari Genc Baxus ve Biblida dir 13 1885 ci ilde Vilyam Buqro esasi Baron Taylor terefinden qoyulmus ve kasib ressamlara ve onlarin ailelerine yardim eden xeyriyye fondunun prezidenti secilir Hemin il o Fransa Institutu terefinden Viktor Huqonun defn merasiminde Fransa ressamlarini temsil etmek ucun fexri numayende secilir 5 Isa Mesihin sallaqlanmasi 1880 Meleklerin musiqisi 1881 La Nuit 1883 Les Deux Baigneuses 1884 Madam Komtis de Kambasersin portreti 1890 ci iller Redakte Lakin 1890 ci ilden baslayaraq Buqronun yaradiciligi ve heyatinda yeniden problemler qabarmaga baslayir 1889 cu ilden etibaren Fransa Ressamlar Ittifaqi uzvleri ile gerginlesen munasibetler xeyli problemler yaradir ve ressam bu teskilatdan ayrilmali olur Ressam impressionistler ve postimpressionistlerin davamli hucum ve tehqirlerine meruz qalir 11 Tezlikle ressam haqqinda xosagelmez saiyeler yayilmaga baslayir 10 Lakin bununla bele yaradiciligini davam etdiren Buqro 1891 ci ilin mart ayinda Berlinde kecirilen sergide istirak edir Burada onun iki eseri Muqeddes qadin ve Turbe ve Muqeddes anamiz meleklerle eserleri numayis olunur 11 1892 ci ilin aprelinde ressam Londona seyahet edir Londonun Kral akademiyasinda onun mohtesem sergisi kecirilir ve sergi boyuk ugur qazanir 11 1896 ci ilde Buqronun anasi 92 yasinda dunyasini deyisir 1899 cu ilde ise oglu Pol Fransa ordusunda zabit kimi fealiyyete baslayir Bu dovrde artiq qoca ressam yaradiciligini evvelki tempde davam etdire bilmirdi Bununla bele o islerini tamamile atmamisdi 10 Hele bir nece il evvel Qupille bagladigi muqavileye esasen xeyli eser satan ve yaxsi glir goturen Buqro muqavile muddeti bitdikden sonra onu yenilemedi Bundan sonra basqa is adamlari Boussod amp Valadon daha sonra ise Tooth amp Sonla isbirliyi quran Buqronun bir cox eserleri London ve Parisde satildi Butun tedqiqatcilar birmenali olaraq qeyd edirler ki namelum sebebden onun eserlerinin alicilarinin ekseriyyeti zengin amerikalilar idiler 3 10 Oyaq sevgi 1890 Istila 1893 Mesumiyyet 1893 Elegiya 1899 Mailice 1899 1900 cu iller Redakte Buqronun 1900 cu illeri ehate eden yaradiciligi o qeder de genis deyildir Lakin ressamin hemin dovrde yaratdigi azsayli eserlerin incelenmesi onun enenevi uslub ve movzu secimine sadiq qalmasini ustad movqeyini qorumasini soylemeye esas vermisdir Hemin illerde ressam vaxtinin coxunu olkenin Simalinda resm cekmek mutalie etmek ve dincelmekle kecirirdi 1900 cu ilde oglu Polu itirmesi qoca ataya boyuk derd olur ve evelki ovladlarinin olumunu xatirladir Onun bes ovladindan dordu ozunden evvel olmusdu ve bu Buqronu uzen sebeb idi 10 Bu dovrde 1900 cu ilde Parisde kecirilecek Beynelxalq Ressamliq Sergisinin teskilatcilarindan biri olsa da hec bir sekilde fikrini isine vere bilmir aile faciesi onu davamli olaraq narahat edirdi Lakin serginin kecirileceyi vaxtin yaxinlasmasi qoca ressami isteksiz olsa bele tekraren is basina donmeye mecbur etdi ve pesesi onun heyata donmesine vasiteci oldu Polun olumunden sonra sehhetinde keskin donus yaranan ressami 1902 ci ilden etibaren ureyi narahat etmeye basladi Lakin bu dovrde o bezi xosbex anlar da yasadi Bele ki onun Beynelxalq Ressamliq Sergisine teqdim etdiyi eserlerin boyuk bir hissesi satildi nevesi Vilyam ise o dovrun prestijli tehsil muesselerinden olan Ekol Politexnik Institutuna daxil oldu 1903 cu ilde ressam Seref legionunun bas kavalyeri ordenine layiq goruldu 10 Hemin il Buqro vaxtile tehsil aldigi Villa Medicinin yuz illik yubiley merasimine qatilmaq ucun Romaya seyahet teklifi aldi Romada resmi merasimin teskilinden sonra Buqro ve Elizabet Florensiyada romantik bir hefte kecirdiler 1903 cu ilin sonlarinda artiq nadir halda eline qelem ve ya firca alan ressam yaradiciligini basa catdirdi 5 Bakire meleklerin ehatesinde 1900 Laurel Branch 1900 Oreadalar 1902 Meleklerin ehatseinde 1901 Genc sahzade 1902 Imzasi Redakte Qoca Buqro studiyasinda calisarken Menbelerde ressamin tam adi William Adolphe Bouguereau birlesik sekilde William Adolphe Bouguereau Fransiz enensine gore resmi sekilde eyni zamanda Adolphe William Bouguereau Adolf esas ad kimi seklinde gosterilir Lakin ressam eserlerinde William Bouguereau W Bouguereau tarix fransiz dilinde ve ya W BOVGVEREAV tarix latin dilinde imzalarindan istifade etmisdir Fexri ad ve vezifeleri Redakte1859 cu ilde Buqro Seref legionunun kavalyeri ordenine layiq gorulub 1865 ci ilde Buqro Bordo Boyuk teatrinin binasinda tavan ve baraban hisselerinin bezedilmesine gore xususi mukafata layiq gorulub 1876 ci ilin sonunda Buqro Academie des Beaux Artsa fexri uzv secilib 1877 ci ilde Burqoya Seref legionunun zabiti ordeni verilib 1880 ci ilde Buqro Munixde keciriln Beynelxalq Resm Sergisinin qizil medalina layiq gorulub 1881 ci ilde Buqro Societe des Artistes Francais in prezidenti secilib 1885 ci ilde Buqro esasi Baron Taylor terefinden qoyulmus ve kasib ressamlara ve onlarin ailelerine yardim eden xeyriyye fondunun prezidenti secilib 1903 cu ilde Buqro Seref legionunun bas kavalyeri ordenine layiq gorulub Olumunden sonra Redakte Buqronun Bakire sapelinin gumbezinde yaratdigi kompozisiya Hele XIX esrin sonunda ressamin yaradiciligi ve evezsiz istedadi bir coxlarinda qiciq yaradaraq iftira saxtakarliq amansiz ve sistematik hucumlara sebeb olmusdur Onun adi ekser tarixi metnlerden cixarilirdi ve eger haradasa Buqronun adi cekilirse bu yalniz tesadufun neticesidir Bezi quvveler davamli olaraq ressamin alcaldilmasina ve tehqir edilmesine calisirdilar Lakin bununla bele Buqro tek basina emek serf ederek Fransada qadinlar ucun ressamliq akademiyasi acmis ve butun ressamliq tarixinde insan vucudunu en gozel deqiq ve qusursuz tesvir eden ressam olmusdur Onun fiqurlari evvelki ressamlarin fiqurlari kimi yaradilmamis bu ve ya diger derecede insanlara tanis olan simalar olmuslar Buqronun 1999 cu ilde 1 760 000 a satilmis Kupidon ve Psixeya usaq iken eseri Lakin indiye kimi hec kes insanin anatomiyasini eyni zamanda ruhunu ve dusuncesini Buqro kimi ince deqiq sekilde eks etdire bilmemisdir Buqro da Rembrant kimi eserlerinde daha cox insanin ruh halini eks etdirmeye calismisdir Lakin eger Rembrant yasin ruhunu eks etdirirdise Buqro eserlerinde oz ruhunu eks etdirirdi 15 Onun istedad ve yuksek senetkarligi nezere alindiqda faktiki olaraq eserlerinin esas menseyinin insan heyati oldugunu goruruk ve mehz bu sebebdendir ki ressamliq tarixinde Buqro qeder insan vucudu ceken ikinci bir ressam yoxdur Onun tesvir etdiyi insanlarin boyuk bir hissesi ise vaxtile boyuk ressamlarin Mikelancelo Rembrant Karravacio ve basqalarinin muraciet etdikleri ve qerb medeniyyeti tarixinde muhum yeri olan personajlardir 5 Ressamin 1905 ci ilde olumunden sonraki onilliklerde enenevi ressamliga ve klassik incesenete olan basqilar daha da artmis Buqronun yaradiciliq mektebini inkisaf etdirecek senetkarlar yetismemisdir Buqronun yaradiciliq taleyi Rembrantin taleyi ile olduqca oxsardir Bele ki her iki ressamin eserlerine olumunden sonraki ilk yuzillikde risxendle yanasilmis muzeyler ve resmi ressamliq sergilerine yaxin buraxilmamisdir Rembrantin eserleri 1790 ci illerde ressam 1669 cu ilde vefat etmisdir London Kral Akademiyasinin banisi Sir Cosua Reynolds terefinden bir nece esere diqqet ayirilmasina kimi hec bir olkede taninmamisdir Hetta yaxin kecmde texminen 1910 cu illerde Reynoldsun topladigi Rembranta mexsus eserlerin bir qismi auksiona cixarilaraq satilmisdir Buqronun eserlerine ise yalniz 1979 cu ilden eserlerinden biri auksiond dord qat baha qiymete satildiqdan sonra diqqet yetirilmeye baslanmis 1984 cu ilde Fransadan Paris Petite Palais Kanadadan Monreal Incesenet Muzeyi ve nehayet ABS dan Hartford Wadsworth Athenaeum ressamin bir nece eserini almisdir 1980 ci ilde ise Nyu Yorkdaki Metropolitan muzeyi ressamin iki eserini elde etmeye muveffeq olmusdur 1960 ci ilden sonra onun eserlerinin qiymeti getdikce artan temple inkisaf edirdi 1960 ci illerde eserlerin qiymeti ortalama 500 1500 mebleginde deyerlendirilirdi Lakin sonra hemin eserlerden bir necesinin mutexessisler terefinden incelenmesi Buqronun yaradiciliq numunelerinin qiymetinin fantastik hedde catmasi ile neticelendi 1998 ci ilde Ureklerin usyani eseri Nyu Yorkda Kristi auksionunda 1 410 000 a satildi 1999 cu ilde ise yene Nyu Yorkda Kristi auksionunda ressamin Kupidon ve Psixeya usaq iken eseri 1 760 000 a satildi Bu rekord 2000 ci ilin mayinda ressamin basqa bir eserinin 3 520 000 a satilmasi ile geride qoyuldu 13 Iftiralar RedakteBoyuk ressamin olumunden sonra bezi quvveler Buqro haqqinda en murdar ve alcaq saiyeleri yaymaga basladilar Her seyin tam eksini subut etmesine ve delillerin ortada olmasina regmen gulmeli istinadlarla ressam xesislik ve paxilliqda gunahlandirilirdi onlar ressamin Bezen men isemeye mecbur oluram lakin bu mene on franka basa gelir dediyini bildirirdiler Lakin eslinde Buqro butun omru boyu ehtiyaci olan hemkarlarina komek ede bilmek ucun tez tez xeyriyye yarmarkalari teskil etmisdi Bundan elave Baron Taylorun xeyriyye fondunu onun rehberi olmamisdan evvel heftede bir gun idare etmeyi de oz ohtesine goturmusdu Cunki o butun bu iftiralari inkar edir ve belelikle de bu saiyeler tesdiqini tapmamis olurdu Belece onun fedakarligi cox adama belli olmadan qalirdi 11 Eyni zamanda ressamin vecsiz adam olmasi ve yalniz cilpaq qadinlarin resmlerini cekmekden zovq aldigini deyenler var idi Elbette ki Buqro qadinlari sevirdi lakin bununla birlikde yuxarda soylenilen fikir iftiradan basqa bir sey deyildir Cilpaq insan resmleri ise Buqronun medeni irsinin cemi 10 ni teskil etmekdedir Meselenin basqa bir terefi ise Buqronu aciq saciqliqda gunahlandiran sexsler kutevi metbuatda ve televiziyada cixislari zamani Meppltorp ve ya Frensis Bekon kimi sexslerin aciq cinsellik elementleri ile zengin eserlerini terifleyirdiler 11 Tedqiqi Redakte Baxusun gencliyi 1984 Birinci dunya muharibesinden 1980 ci illere kimi ABS ve Avropada xususile ressamin veteni olan Fransada Vilyam Buqro ve onun yaradciligi haqqinda cox nadir insanlarin bilgisi var idi Ressamin hansisa bir eserinin kicik fotosuretinin bele yayilmadigi bir seraitde bu cur veziyyet real idi 4 Yalniz hansisa kohne lugetler ve ressamliqla bagli qeydiyyat kitabarinda bir nece kicik ag qara foto tapmaq mumkun idi Ustelik onsuzda az olan fransiz kutlevi kolleksiya sergilerinin hec birinde ressamin eserleri gostrilmemisdi Hemin dovrlerde ressamin butun eserleri muxtelif sexslerin ve ya muzeylerin zirzemierinde bir resm eseri ucun olduqca tehlukeli veziyyetde baximsiz halda atilib qalmaqda ve curumekde idi 3 Hec kim Buqronun eserlerindeki isiq ve heyati insanlara catdirmaq ucun xirda bir cehd bele etmirdi Yalniz 1984 1985 ci ilde Monreal Incesenet Muzeyi Buqronun eserlerinin sergisini kecirmis ve bundan sonra ressamin yaradiciligi ile maraqlanan tedqiqatcilar meydana cixmaga baslamisdir 4 Veneranin dogulmasi 1879 eserinden Venera detali Neticede Buqro butun dunyada en cox beyenilen ve tedqiq edilen ressamlardan birine cevirilmisdi Bir birinin ardinca muxtelif seherlerde sergileri teskil olunan ressamin yaradiciligi Paris Salonunda defelerle numayis etdirilmis eserleri butun dunyada muxtelif kitab ve jurnallarin uzunde nesr edilmisdir Eveller Buqro haqqinda hec bir melumati olmayan milyonlarla insane onun eserlerinin kopyalarini elde etmeye calisirdi Belelikle Buqro butun dunyada en bahali ressamlardan biri kimi taninnmis insanlar xususile elit tebeqe numayendeleri ve zengin amerikalilar Ustadin hansisa bir eserini elde etmek ucun aylarla bezen illerle novbede gozleyir ve kulli miqdarda pul odeyirdiler Cox mehsuldar yaradiciligi olan resamin ise 800 e yaxin eseri melumdur 3 Buqronun genclik heyatinin nece olmasi haqqinda cox az melumatlar var ve bunun da sebebi ressamin heyatinin bu donemi ile bagli danismagi sevmemesidir Lakin bir sey bellidir ki hemin dovrde Buqro onun yaradiciliginin basqa bir aspektini teskil eden muxtelif sexslerin portretleri de daxil istediyi her seyi cekirdi Muasir dovrde Buqronun yaradiciliginin bir cox medeni layihelerin esasini teskil etmesiyle yanasi ressam coxlu fexri mukafatlar ve teriflere layiq gorulmusdur Buqro XIX esrin en meshur sexsiyyetlerinden biridir Buqronun yaradiciligi boyuk zehmeti ve evezedilmez texniki ustaligi onun dahiliyini subut etmekle yanasi eyni zamanta dunya tesviri senetinin zirvesini teskil eden meqamlarandir Buqronun 1881 ci ilde cekdiyi Enis ve ya Auroranin enisi eserinin ilkin eskiz versiyasi ve Birmingerm Incesenet Muzeyinde saxlanan yekun versiyasi Buqro Rafael Pussen ve Enqrin yaradiciligindan suzulub gelen boyuk enenelerin davamcisi olmaqla 3 onlarin yaratdigi ve yasatdigi inceseneti qorumus sintez etmis lakin eserlerini tamamile ozunemexsus eden sexsi yanasma ve evezsiz istedadindan da faydalanmisdir Buqronun eserlerinde fovqelade xeyalperes ve yuksek ideyalara xidmetle yanasi tez tez cirkinlik zor ve pessimizme qalib gelen ruhani ve ilahi gozelliyin birlesmesini ideal ve parlaq sferani gormek mumkundur Bu cur eserlerinde ressam gencler kasiblar ve butun problemi olan insanlara sanki hemise bir sansin olmasi haqqinda xeberdarliq edir Bu baximdan ressamin yuksek artistik uguru efsanevidir baxmayaraq ki ressam oz eserlerinden hec vaxt tam razi qalmamisdir Mukemmellik axtarislari ona hec vaxt rahatliq vermemis texnika metod ve movzulara yanasma terzini daima mukemmellesdirmisdir Buqro uzun bir muddetden sonra poetik ve texniki ustaligi elde etse de bununla da kifayetlenmemis ve daima yeni axtarislar ve hec vaxt eserlerindn istediyini elde ede bilmemesi onun ressamliq ideallarini daima sixisdirmisdir 3 Onun movzu secimi ve tekrarsiz yaradiciliq terzi tezlikle diqqeti celb etmis ve o ozune coxlu ardicil ve imitatorlar toplaya bilmisdi bu cur insanlara numune kimi ressamin ozunun hec vaxt ders kecmeye raziliq vermediyi Zuber Buhler ve ya Mayer von Bremeni gostermek olar 3 Bununla ble gergin ve mehsuldar yaradciligi ile yanasi Buqro hem de lutfkar muellim kimi de fealiyyet gostermisdir Lakin onun bu istiqametde ressamliq yaradiciliginda oldugu kimi yuksek ugurlara imza atdigini demek olmaz Butun omru boyunca qedim ustad senetkarlarin yaradiciliq enenelerini mudafie eden Buqro bununla bele oz telebelerine daim individual azadliqlarina ustad pikot ve sairden daha cox fikir vermelerini meslehet gormusdur Buqronun 1896 ci ilde cekdiyi Dalga eseri Bize oyretdiyi her seye en esasi ise innovativ ideyalari ve boyuk sevgisine gore ustadimiza minnetdariq deyen ABS ressami Elizabet Qardner qeyd edir Buqro uzun muddet calisaraq qadinlarin yalniz hansisa atelyerde deyil resmi ressamliq kurslarinda tehsil ala bilmelerine de nail olmusdu Butun hucumlarin ve tehqirlerin qarsisini ala bilmek ucun ise ressam ilk once oz atelyesinin qaplarin qadinlarin uzune acmis daha sonra meshur Yulian Akademiyasinin ve nehayet Ecole des Beaux Artsin qapilarini xanimlarin uzune acmaga nail olmusdur 3 Buqro terefinden Rosel kafedrali ucun hazirlanmis Iosifin olumu vitraji Eyni zamanda ressam ozlerini proqressiv adlandiran ve akademiyalar terefinden mudafie olunan enenevi klasik ressamliga qarsi cixan ve bunu ozleri ucun raison d etre heyat amali elan eden genc neslin inkisaini da teqdir edirdi 3 Ressam onlarin ozleri ucun secdikleri asan yolun gelecek heyatlarinda xosbextlik ve sans acari olacagini dusunurdu Buqro ozu de eserlerinde XX esrin evvellerinde calxalanan ve qeyri stabil Avropanin ruhuna uygun yeniliklerden istifade etmisdir Buqro elece de onun Salon ve Fransa Institutundan olan kolleqalari tezlikle yeni yaranmis cereyanlarin evvelce Impressionizmin daha sonra ise Post impressionizmin tesirine meruz qalsalar da 3 qisa zaman erzinde bu tesirden uzaqlasa bilmis ve onlara qarsi destruktiv movqede dayanmislar Ehali arasinda meshurluqlarindan istifade eden Akademiyanin meshur ressamlari Buqro Jerom Kabanel Mesonye ve Bonna ozleri ucun qara siyahi teskil ederek bu yeni cereyanlara qosulmus butun genc resamlari ora elave etmisler 3 Lakin xususi maddi ve menevi destek sayesinde hemin cereyanlarin ardicili olan genc ressamlar xeyli inkisaf ederek oz muellimleri olan akademik ressamlardan daha da zengin olmus ve onlarin eserleri esas boyuk muzeylere qebul edilmisdir Mehz bundan sonra akademik ressamlarin o cumleden Buqronun yaradiciligi ciddi tenqidlere meruz qalmisdir 3 Bu amansiz tenqidlerin qarsisinda Buqro sebirli davranmis sakit bir sekilde mukemmel gozellik axtarislarini davam etdirmisdir Valehedici arzular ve fantaziyalar dunyasinin yaradicisi olan ressam eserlerinde daha cox bakireler asiqler ve butun heyati bagli oldugu mifoloji obrazlari tesvir etmeye baslamisdir Ressam hemin personajlara palitrasi ve fircasinin komeyi ile can vermis onlari ince rengler harmonik tonlar ve isigin parlaqligi ile geyindirmisdir 4 O oz estetikasina sadiq qalaraq yaradiciligina davam etmis ozune qarsi edilen tenelere ise fikir vermemisdir Ressam hec zaman ozunu mudafie etmeye ehtiyac gormemisdir 3 Buqro bu gun Redakte1974 cu ilde Nyu York seher Medeniyyet Merkezinde Buqronun eserlerinin sergisi kecirilmisdir 1984 cu ilde ise Borgi qalereyasinda ressamin 23 yagli 1 sulu boya ile islenmis eserinin numayis etdirildiyi sergi kecirilmisdir Eyni ilde hemin sergi Kanadanin Monreal Incesenet Muzeyinde de teskil olunmusdur 1997 ci ilde ise Mark Borgi ve Laura Borgi ressamin internet sergisini teskil etmisler 11 Son iyirmi ilde Buqronun butun eserleri saxlanildiqlari zirzemilrden cardaqlardan cixarilmis ve berpa edilmisdir ve bu gun dunyanin yuzden artiq muzeyi ve institutu oz sergi salonlarinda bu dahi ressamin eserinin olmasi ile fexr edir Boyuk ressamin eserlerinin suretleri butun dunyada poster ve hediyye dukanlarinda milyonlarla nusxe ile satilir ve ressamin ozunun qarsi cixdigi modernistlerin yaradicliq islerini kolgede qoyur 11 Buqronun eserlerinin tam kataloqu ve bioqrafiyasi Demian Bartoli ve Buqro Komitesi terefinden iyirmi bes il erzinde tamamlanmis ve ressamin vefatinin yuzuncu ildonumunde 2005 ci ilde nesr edilmisdir 11 Istinadlar Redakte AGORHA 2009 lt a href https wikidata org wiki Track P2342 gt lt a gt lt a href https wikidata org wiki Track P2344 gt lt a gt lt a href https wikidata org wiki Track P2345 gt lt a gt lt a href https wikidata org wiki Track Q21994367 gt lt a gt Linda Nochlin Realism and tradition in art 1848 1900 sources and documents Prentice Hall 1966 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Fronia E Wissman Bouguereau Pomegranate Artbooks 1996 1 2 3 4 5 6 7 8 Petra ten Doesschate Chu Nineteenth century European art Prentice Hall 2006 seh 541 547 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 James Frederick Peck In the studios of Paris William Bouguereau amp his American students Philbrook Museum of Art 2006 1 2 3 4 5 6 7 8 Frederic P Miller Agnes F Vandome John McBrewster William Adolphe Bouguereau Alphascript Publishing 2010 Fronia E Wissman Bouguereau Pomegranate Artbooks 1996 seh 26 E Wissman Bouguereau Pomegranate Artbooks 1996 seh 32 1 2 Americans in Paris 1860 1900 National Gallery 2006 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Daniel Stuart Hodgson William Adolphe Bouguereau a biographical and critical study Florida State University 1968 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 William Bouguereau Biography 1825 1905 by Damien Bartoli with Fred Ross Art Renewal Center terefinden yayimlanib Fronia E Wissman Bouguereau Pomegranate Artbooks 1996 seh 25 1 2 3 4 5 6 William Adolphe Bouguereau Paintings L amour Et Psyche Enfants the Birth of Venus the Shepherdess Nymphs and Satyr the Bohemian General Books LLC 2010 Fronia E Wissman Bouguereau Pomegranate Artbooks 1996 seh 40 43 Fronia E Wissman Bouguereau Pomegranate Artbooks 1996 seh 96 101Edebiyyat RedakteAlbert Boime The Academy and French Painting in the Nineteenth Century London 1971 Aleska Celebonovic Peinture kitsch ou realisme bourgeois l art pompier dans le monde Paris Seghers 1974 Art Pompier Anti Impressionism New York The Emily Lowe Gallery Hofstra University 1974 Mario Amaya Forward Robert Isaacson catalogue and selection William Adolphe Bouguereau New York New York Cultural Center 1974 John Russell Art Cultural Center Honors Bouguereau In New York Times 1974 Louise d Argencourt and Association of Art Museum Curators The Other Nineteenth Century Ottawa The National Gallery of Canada 1978 James Harding Les peintres pompiers Paris Flammarion 1980 The Bouguereau Market The Art newsletter January 6 1981 pp 6 8 Louise d Argencourt and Mark Steven Walker William Bouguereau Montreal Canada The Montreal Museum of Fine Arts 1984 Robert Rosenblum and H W Janson 19th Century Art New York Harry N Abrams 1984 Michael Gibson Bouguereau s Photo Idealism In International Herald Tribune 1984 Grace Glueck To Bouguereau Art Was Strictly The Beautiful In The New York Times 1985 Cecile Ritzenthaler L ecole des beaux art du XIXe siecle edition Mayer 1987 Exhibition catalogue William Adolphe Bouguereau L Art Pompier Borghi amp Co New York 1991 Xarici kecidler Redakte Vikianbarda Vilyam Buqro ile elaqeli mediafayllar var Vilyam Adolf Buqronun 288 eseri www bouguereau org MuseumSyndicate in Buqro qalereyasi Ibiblio org Buqro veb muzeyi Buqronun eserlerinin katoloquHemcinin bax RedakteMenbe https az wikipedia org w index php title Vilyam Buqro amp oldid 5959933, wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, hersey,

ne axtarsan burda

, en yaxsi meqale sayti, meqaleler, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, seks, porno, indir, yukle, sex, azeri sex, azeri, seks yukle, sex yukle, izle, seks izle, porno izle, mobil seks, telefon ucun, chat, azeri chat, tanisliq, tanishliq, azeri tanishliq, sayt, medeni, medeni saytlar, chatlar, mekan, tanisliq mekani, mekanlari, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar.