fbpx
Wikipedia

Tacikistan

Bu məqalənin bəzi məlumatlarının mənbəsi göstərilməmişdir.
Daha ətraflı məlumat üçün məqalənin müzakirə səhifəsinə baxa və məqaləyə uyğun formada mənbələr əlavə edib Vikipediyanı zənginləşdirə bilərsiniz. (iyul 2021)
Bu məqaləni vikiləşdirmək lazımdır.
Lütfən, məqaləni ümumvikipediyaredaktə qaydalarına uyğun şəkildə tərtib edin.
Bu məqalənin mətnini Azərbaycan dilinə uyğunlaşdırmaq lazımdır.
Məqalədə cümlə quruluşlarındakı yanlışlıqları və orfoqrafik səhvləri düzəltdikdən sonra {{qaralama - az}} şablonunu silməyi unutmayın.

Tacikistan (tac.Тоҷикистон) və ya rəsmi adı ilə Tacikistan Respublikası (tac.Ҷумҳурии Тоҷикистон) — Mərkəzi Asiyada dövlət. Tacikistan dənizə çıxışı olmayan ölkələrdən biridir və ərazisi Pamir dağlarının ətəklərində yerləşir. Şimalda Qırğızıstan, cənubda Əfqanıstan, qərb və şimal-qərbdə Özbəkistan, şərqdə isə Çinlə həmsərhəddir. Paytaxtı və ən böyük şəhəri Düşənbə şəhəri, ümumi sahəsi 143,100 kvadrat kilometrdir. Tacikistan həm də keçmiş postsovet ölkəsidir.

Tacikistan Respublikası

Ҷумҳурии Тоҷикистон
Tacikistan
PaytaxtıDüşənbə
Ən böyük şəhəriDüşənbə-822 min (2015-ci il), Xücənd-165 min(2012-ci il), Gölab, Kurqantəpə, Xaruğ
Rəsmi dilləritacik dili
Etnik qrupları
tacik- 80%, özbək- 15%,rus-1%,qırğız- 1%
İdarəetmə formasıRespublika
Emoməli Rəhmon[6.XI.1994 ~]
Qohir Rasulzoda[ 23.XI.2013 ]
Qurulması
Tarixi
• Elan olunub
9 sentyabr 1991
• Yaranması
9 sentyabr 1991
Ərazisi
• Ümumi
143,100 km² (94-cü yer)
• Su (%)
0.3
Əhalisi
• 2015 təxmini
8 120 min (96-cı yer)
• 2010 siyahıya alma
7 564 502
• Sıxlıq
56/km2 (145.0/kv. mil)
ÜDM(AQP)2014 təxmini
• Ümumi
22,3 milyard (140-cı)
• Adam başına
2 700 (193-cü)
İİİ(2013)0.622
orta · 125-ci yer
ValyutasıSomoni (TJS)
Saat qurşağı+5
Yolun hərəkət istiqamətisağ
Telefon kodu992
ISO 3166 koduTJ
İnternet domeni.tj
Tacikistan
Rudaki Parkı, Düşənbə, Tacikistan

Mündəricat

Tasikistanda dağ silsiləsi

Tacikistanın ərazisi əsasən dağlıqdır. Şimalda Fərqanə vadisi, şimal-qərbdə və ölkənin mərkəzində Türküstan, Zərəfşan, Hissar, Alay sıra dağları. Cənub-Şərqdə İsmayıl Səməni piki olan Pamir dağları yerləşir.

Tacikistanın böyük hidroresursları var. Tacikistanda həmçinin zəngin alüminium yataqları da var.

Dünyanın ən hündür bəndi olan SES-i olan Nurek burada yerləşir.

Tacikistan Respublikası inzibati cəhətdən 1 muxtar vilayət (Dağlıq Bədəxşan), 2 vilayət (Sogd və Xatlon), 13-ü respublika tabeli olmaqla 62 rayon, 17 şəhər (Bostan, Boxtar, Gülüstan, Hisar, Xoruğ, Xücənd, İsfərə, İstərövşən, İstiqlal, Kanibadam, Kulab, Levakənd, Narək, Pəncəkənd, Roğun, Tursunzadə, Vəhdət) və paytaxt Düşənbə şəhərindən ibarətdir.

Tacikistanda olduqca zəngin qızıl, gümüş və antimon yataqları var. Ən böyük gümüş yatağı Sugd əyalətindədir. Bundan başqa Tacikistan strontium, duz, qurğuşun, sink, floraspar və civə istehsal edir. Sovet dönəmində külli miqdarda uranium istehsal edilirdi. Amma müstəqillik dönəmində iqtisadi çətinliklərə görə uranium istehsalı dayandırıldı. Qazaxıstanın ekstensiv alüminium sənayesi tamamilə gətirilmə filizlə işləyir.

Tacikistanda balıqçılığın inkişafı üçün münbit şərait var. 2003-də 158 ton balıq ixrac olunub.

Tacikistanda kənd təsərrüfatı nisbətən zəif inkişaf edib. Bunun əsas səbəbi yararlı torpaqların sahəsinin olduqca az olması və bununla yanaşı iqtisadi çətinliklərdir. Tacikistan hökuməti torpaq islahatları haqqında qanun versə də, bu qanunun düzgün icra olunmaması bir çox problemlər yaradır. Buda öz növbəsində kənd təsərrüfatının inkişafının qarşısını alır. Tacikistanda əsasən taxıl, kartof, soğan, pomidor, meyvəçilik və düyü becərilir. ərazinin 80 % dan çoxunun irriqasiyaya ehtiyacı var. Tacikistan Qazaxıstan və Özbəkistandan külli miqdarda üzüm idxal edir.

Tacikistan əsasən alüminium, pambıq, parça, bitki yağları, meyvələr ixrac edir, və dəzgahlar, ərzaq, içkilər, elektronika, avtomonillər idxal edir.

Tacikistanda metallurgiya kompleksi

Tacikistan xammalın həcmində, ehtiyatları mineralında (faydalı qazıntılarında) və mənbəyində мühüm və unikal yerə malikdir, kömür daxil olmaqla, neft, qaz, daş duzları, sürmə, civə, qızıl, gümüş və s. Bu vaxta kəşfiyyat apardı və hazır inkişafa 400-dən çox yataqlаr işləyəcək vəziyətdədir.

Tacikistan hidroenerji potensialında zəngin ölkə hesab edilir və dünyada səkkizinci yerdədir.

Hazırda respublikada 45000-dən çox müəssisə və təşkilat qeydə aldığı kiçik müəssisələri və orta ədəd biznes daxil olmaqla, Dünya miqyasında tanınan böyük müəssisələr: Tacik alümini zavodu (Таlcо), Nurek hidro enereji stansiyası, Açıq səhmdar şirkəti "Parçalar", səhmdar şirkəti "Abreşim", "Taciktekstilmaş", birgə müəssisə "Zarafşon", "Kabool Taciktekstil" birgə müəssisəsi, "Obi Zulol" birgə müəssisəsi, Açıq səhmdar cəmiyyət "Kolinho", aşağı voltlu təchizatın istehsalı ilə məşğul оlаn Adrasman fabriki, yağ toplayan sənaye kompleksləri v. s. var.

Rəngli metallurgiya kimi belə sferalar, layihələşdirən su enerjisi, kənd təsərrüfatı, kommunikasiya və telekommunikasiyalar, nəqliyyat, dağ-mədən, asan və qida, kimya sənayesi, xalq təsərrüfatlarında aparıcı yerini təşkil edir.

İqtisadi islahatların, xalq təsərrüfatının iqtisadi restrukturlaşdırmalarının dərinləşməyə dünya iqtisadiyyatına beynəlxalq əlaqələrin və inteqrasiyanın inkişafları götürülürməsi üçün nəhəng addımlar atılıb.

Xarici ticarətlər və valyuta sazişləri qıymətlər liberallaşdırmış ticarətdirlər. Respublikada fəaliyyet göstərən ortanın və böyüyün təxminən 70 %-indən kiçik müəssisələr tamamıyla özəlləşdirilir. Beynəlxalq tələbləri qarşılayan ölkənin yeni Vergi və Gömrük Кodeksləri qəbul edilirlər. Dünya Ticarət Təşkilatına respublika yaranmasında daxil olması üçün işlər aparılır.

Xarici investisiyaların cazibədarlığı üçün əlverişli şərtlər, reklamın bazar strukturlarının və inkişafının dəstəkləri üçün maddi cəhətdən, bank sistemi və maliyə sistemi yaxşılaşdırılır.

Hər il toplu ajanda çap olunur ki onda "İnvestisiya layihələr nəşr edilir" ən maraqlı kapital qoyuluşu layihələrin əməkdaşlığa dəvət ədir.

Tacik iqtisadiyyatında investisiyanın prioritet istiqamətləri: layihələşdirən su enerjisi, və qiymətli metalların emal edərək daşlar, polymetallik filizləri, telekommunikasiyaların inkişafı, və başqa kənd təsərrüfatı məhsullar.

Birgə müəssisələrin və mülkiyyətin başqa nümunələrinin qeydiyyatı üçün prosedura sadələşdirilir. Xarici investorların iştirakı ilə təxminən 300 birgə müəssisəсi fəaliyyət edib.

Bu gün üçün Tacikistan iqtisadiyyatının ən böyük investorları arasında şirkətlərdir- Rusiyadan, ABŞ-dan, Kanadadan, Böyük Britaniyadan, Koreyadan, Almaniyadan, İsveçrədən, İtaliyadan, Macarıstandan və İrandan: Rusyaдан "Birləşdirilən Enerji Sistemləri" Cəmiyyətini, Körfəz Beynəlxalq Minerallarını (qızıl yataqların), Nelson Qızıl Korporasiyasını (qızıl və gümüş yataqları),Birinci Boston Kredit (İsveçrəli füçers şirkəti), Kabool Tekstayl və Adjind Beynəlxalq şirkəti (tekstil parçaları istehsal edir). Respublikada müştərək fəaliyyətdə olan belə böyük müəssisələr, "Zarafşon", "Aprelevka," "Obi Zulol," "Hasid aytisi" "Ravgani Tocik," "İndiqo," "Pulodon," "Ispgeko International," "Tocikazot," "Ozgün Inşaat," "BSK Oriyon," "Birinci mikrofinans bankı," "Assor Perm," "Anis firması" müvəffəqiyyətlə işləyir və s.

Таcikistan Respublikasının Qanunları "Tacikistan Respublikasında biznesin dövlət müdafiəsi və dəstəyi haqqında" "xarici investisiyalar haqqında "xarici ticarət fəaliyyətləri haqqında," "səhmdar şirkətlər haqqında," "тəxminən icarəyə götürmək," "Konsessiyalar-güzəştlər haqqında" təmin edir ki, hüquqların müdafiəsi, maraqlar və xarici investorların mülkiyyəti, respublikanın iqtisadiyyatının inteqrasiyası üçün dünya iqtisadiyyatına güclü hüquqi əsası yaradır kimi , xalq təsərrüfatının müxtəlif sahələrində əməkdaşlıq genişlənməsində xarici investorların iştirakını stimullaşdırır.

Еnerji və neft-qaz kompleksi.

Hidroelektroenerji resursların-ehtiyatlarının müəyyən indikatorlarında dünyada birinci və tam indikatorlarda (300 milyard kilovat/saatda bir ildə) səkkizinci yer tutur. Resursların там isitfadəsi halində, respublika regionda elektrik enerjisinin ən böyük eksportçusu haline gələbilər.

Əhəmiyyətli enerji resuslarına baxmayaraq Respublika indi də enerji defisitinə ( bir ildə 600 mln Kvt/saat), malik olmağa davam edir, əsasən, qış dövrü ərzində.

Yaxşı perspektivləri neft-qazın inkişafı görülür və respublika yaxşı neft-qaz kompleksi resurslarına malikdir.

1 yanvar 1997 ili üçün Hidrokarbonik xammalının tam resursları 1033,76 milyon ton şərti yanacaqda qiymətləndirildi.

Ekspertlərin proqnozlarının altında, Tacikistanın yerin təkində 113,1 milyon ton neft , 863 mlrd metre kub bazında tebii gaz və 36 milyon ton qaz kondensatı mövcüddür. Ölkənin bütün neftinin və qaz resurslarının 80,8 %-i respublika cənub-qərbində, 19,2 %- isə Tacikistanın şimalində toplanır.

İndiki vəziyyəti ilə ən yaxşı kəşf yərləri.

Şərq Sepetau seşesi Tacikistanın şimalında 20,5 milyon tonda neft ilə 14,3 milyard m³ təbii qaz mövcüddur. Тacikistanın cənub-gərbində Reygan arazisi 50 milyard m³ gaz ehtiyatı mövcüddur.

Таcikistan Respublikasının cənub-qәrb səmtində Kayrakkum meydanı 4,9 milyon ton neft ehtiyatı mövcüddur. Şərqtə – Olimtoy arazisi Таcikistanın cənub-qәrb kısmında terleşir 3,9 milyon ton neftin ehtiyatları vardır. 20 milyard m³ qazın ehtiyatları ilə Tacikistanın cənub-qərb Yangizgak ərazisində. Qazın ehtiyatları ilə bir başqa ərazi Sargazon ərazisi olup Tacikistanın cənub-qərbindәdir.

Tacikistan hökuməti prezidentlik forması ilə, demokratik, dünyəvi suveren və unitar bir dövlətdir.

Tacikistan Respublikasının, Konstitusiyası (Sarkonun) 6 Noyabr 1994 tarixində referendumla qəbul edilən dövlət və cəmiyyətin mevzuatının əhəmiyyətli bir parçasıdır.

Cəmiyyətdə böyük bir siyasi müddətlər əks olunan dəyişiklik və möhkəmlətmə 26 Sentyabr 1999 tarixində ölkənin təməl qanun olaraq, ölkədəki seçki sisteminin demokratikləşməsi yolunda ciddi bir addım olmuşdur qalıcı olaraq. Majlisi Namoyandagon – Bir əhəmiyyətli dəyişiklik institutun giriş bir iki məclisli parlament və Məclis alt evin millət vəkili üçün namizəd təyin etmək üzrə siyasi quruluşduru.

Ədalətli seçki və cəmiyyət rəhbərliyi sistemlərinin yaxşılaşdırılması məqsədiylə iyunun 2003də Konstitusiyada dəyişiklik edilmiş.

Konstitusiyaya görə, Tacikistan güc sistemi üç qola ayrılıb – Majlisi Namoyandagon, hökumət və mühakimə tərəfindən icra icra etmə gücü, Konstitusiya və Yüksək Məhkəmələr ibarət olan – qanunuma, iki hissədən meydana gəlməkdə

Majlisi Olu, icra edilən Yüksək iqtisadi və əsgəri məhkəmələr.

Konstitusiya (Sarkonun) Tacikistan Respublikas(n)ı görə, Respublika başçısı dövlət və icra etmə orqanı (Hökumət) başçısıdır.

Hökumət icra etmə orqanlarının sistem tərəfindən idarə olunan və onlara rəhbərlik təmin edərlər. O Baş nazir və onun millət vəkilləri, nazirlər və dövlət komitələrin başçıları meydana gələr. Baş nazir və Nazirlər kabineti üzvləri təyin edilər və Majlisi Olu tərəfindən təsdiqlənən başçılıq fərmanları, vəzifəsindən uzaqlaşdırılmışdır.

Hökumət iqtisadi, ictimai və mədəni sahələrdə, qanunların icra edilməsi, Parlament qərarları, fərman və Respublika başçısı sifarişlərin təsirli rəhbərliyi təmin edər. Bu sosio-iqtisadi proqramlaşdırar Majlisi Olu, günahkarların qaytarması və əldə hökumət kreditləri, digər dövlətlər, qaralama dövlət büdcəsi və dövlətin büdcə açığının ola biləcək paylama, əhatə qaynaqlarını iqtisadi kömək mövzularına etməkdir quruluş, işlətmə və Hökumət güclərinin nizamı Tacikistan Respublikası "Hökuməti Konstitusiya Hüququ tərəfindən təyin olunar.

Majlisi Olu Konstitusiyanın 48. Maddəsi uyğun olaraq Tacikistan Respublikas(n)ı Konstitusiya qanunuma və nümayəndəsi səlahiyyətlilərin iki məclisli parlamentdə təmsil – Majlisi Olu Millət Məclisi və ya Majlisi Namoyandagon (alt məclis) meydana gələr. 5 il davam edə ilə Majlisi Olu vəzifə yerinə yetirər.

Konstitusiyanın Majlisi Olu səlahiyyətləri Tacikistan Respublikası təriflər və yeni yığıncaq və Majlisi Olu başında günündə sona çatar. Təşkilat və Majlisi Olu iş konstitusiya hüququ tərəfindən təyin olunar. Majlisi Olu seçkilərinin demokratik bir şəkildə peşəkar bir parlament seçkiləri üçün təməlini 1999/10/12 il arası "Majlisi Olu seçkiləri" Qanun uyğun olaraq icra edilməkdədir.

Majlisi Namoyandagon ayrı-ayrı oturarlar. vəziyyətlərdə, Konstitusiyanın nəzərdə tutduğu ortaq bir yığıncaq otaqları toplanar.

ortaq yığıncaqlarda Majlisi Milli və Majlisi Namoyandagon Səlahiyyətləri: təyin edilməsinə bağlı prezidentlik fərmanları təsdiqi və vəzifədən Baş nazirlik – Naziri və digər hökumət üzvləri, əsgəri giriş və ölkədəki fövqəladə halında Prezidentlik Fərmanı tərəfindən təsdiqlənən, Respublikası Silahlı Qüvvətlərinin istifadəsi üçün verən razılıq diqqətə Respublika başçısı toxunulmazlığı; Tacikistan xaricdə Tacikistan, ən yüksək əsgəri rütbələri verərək prezidentlik seçkiləri təyin edilməsi və Respublika başçısı, mükafatlı dövlət başçısı istefasını qəbul edilməsi və beynəlxalq təəhhüdləri qarşılamaq üçün.

Respublika başçısı Majlisi Olu ortaq iclasında, and al/götürər və respublikanın iç və xarici siyasətinin ana istiqamətləri haqqında bir mesaj verər.

Majlisi Milli yığıncaq təməlində hərəkət edər və ildə ən az iki dəfə toplanar. Üzvləri, gizli səs ver bilvasitə oy ilə seçilər və təyin edilər. Badakhşan, Suğd və Khatlon bölgələrdən 5 adam və respublikaçı itaət Bucaq və Düşanbe şəhərində – dörddə üçü (yüzdə 75), yerli məclislərin bilvasitə oy ilə seçilər isə Millət Məclisi üzvlərindən biri-dördüncü hissəsi (yüzdə 25) Tacikistan Respublika başçısı təyin edər. Millət Məclisi üzv seçilə bilər və ya 35 il içində vətəndaş təyin edilən, universitet təhsili ilə. o bu haqqın istifadəsi imtina etməsi müddətcə Tacikistan Respublikası hər köhnə Respublika başçısı, həyat üçün Millət Məclisi üzvüdür.

Böyük güclər: təhsil, qaldırılması və administrativ-regional vahidlər dəyişdirmək; təsdiq və ya Məclisi Namoyandagon etibarlı qanunları rədd etmək, seçki və xatırlama başçıları, millət vəkilləri və Konstitusiya və hakimlərin, Respublika başçısı Konstitusiya və Konstitusiya İqtisadi kortu, görüş və Baş prokuror və onun millət vəkili alınmasına razılıq. İyun Oktyabr arasında – Majlisi Namoyandagon 9 komitə və iki komissiya, ildə bir dəfə təşkil edilən təhsil yığıncaqları şəklində davam edən bir əsasda fəaliyyət göstərməkdədir. Evi üzvləri gizli səs ver, bərabər və doğrudan oy ilə seçilər. seçkilərdə mütənasib və əksəriyyətçi seçki sistemi tətbiq olunmaqdadır. aşağıdakı kimi bölünmüş 1963 vəzifəsi: 22 – partiya siyahılarına görə, 41 – tək üzvü bölgələrindən. Majlisi Namoyandagon hər hengi bir vətəndaşı 25 ildən gənc olmayansaçıla bilər.

Ana məsuliyyətləri: Seçkilər və halkoylaması, seçki və başçı köməkçisi xatırlama və komitə üzvləri Başçı, qanun qanunlarını və digər əhəmiyyətli dövlət və cəmiyyət işlərinin ictimai mübahisə/müzakirənin təlqin tərəfindən Mərkəz Komissiyası təhsili; referendum, damar meydana gəlməsi; dövlət simvollarının qəbul, tam əksəriyyət və konstitusiya qanun, 2 / 3 millət vəkili sayı, təsdiqlənməsi ya da beynəlxalq razılaşmalar və andlaşmalar, damarların meydana gəlməsi, ictimai və iqtisadi proqramlaşdırar iddia rədd etmək bir xüsusiyyətli əksəriyyət ilə qanunların qəbulu dövlət büdcəsinin qüvvəyə girməsi və nümayiş olunması və atama və Milli Bankın və onun millət vəkilləri, əsgəri rütbələri, diplomatik rütbələri quruluşunun vəzifədən də Prezidentlik Fərmanı tərəfindən təsdiqlənən hökumət kreditləri, dövlət mükafatlar mənimsənməsi alınması üçün icazə verərək, qərarın tətbiq olunmasını nəzarət edəcək xüsusi rütbə və ünvanlar.

Seçki son Fevral 2010 28 təşkil etdi. partiya meylləri olaraq, mövcud Məclis PDP (Tacikistan Demokratik Xalq Partiyası) üzvlərindən ibarət olan/yaranan – 45 millət vəkili, IRP (Tacikistan İslami İntibah Partiyası) – 2 üzv, CPT (Tacikistan Kommunist Partiyası) – 2 millət vəkili PERT (Tacikistan İqtisadi İslahatlar Partiyası) – 2 üzv, APP (Tacikistan Əkinçilik Partiyası) – 2 üzv və partiya xarici – 10 millət vəkili.

Tacikistandakı siyasi partiyalar On Tacikistan Respublikasının hüquqa uyğun olaraq Respublikaçı siyasi partiyanın yalnız yaradıla bilər. Siyasi partiyaların tüzük mənimsəməyə, qurucu konqres da hər hansı bir səlahiyyətləndirmə olmadan, azadca Tacikistan Respublikası vətəndaşı olan və partiya rəhbərlik orqanları qurdu.

Bir çox şəhərdə və Tacikistan Respublikası mahal mukimi olan dəstəkçiləri – Siyasi partiyaların dövlət qeydi üçün ən az bir mini aşan adam siyahısını təqdim edirik.

strukturları da daxil olmaq üzrə digər dövlətlər, siyasi partiyalar, Respublikası Tacikistan təsiri torpaqlarında qadağandır.

Tacikistan Bu gün qeydli və bu siyasi partiyaların fəaliyyət:

1. Tacikistan Demokratik Xalq Partiyası (PDP),

2. İslami İntibah Partiyası (IRP),

3. Tacikistan İqtisadi İslahat Partiyası (PERT),

4. Tacikistan Əkinçilik Partiyası (APT),

5. Tacikistan Kommunist Partiyası (CPT),

6. Tacikistan Demokrat Partiya (DPT),

7. Tacikistan Sosialist Partiyası (CPT),

8. Tacikistan (SDP) İctimai Demokrat Partiya.

Bütün tərəflərin lazımlı şirkətləşmə sənədləri, tüzük və proqramları bir-birinə çox bənzər.

Tacikistan da, birlikdə iqtisadiyyatın müxtəlif sektorları nümayəndələrinin gətirən Müstəqil Peşələr Federasiyası vardır.

Tacikistanda mühakimə və müstəqil dövlət hakimlərin adına işlədilməkdədir. Mühakimə səlahiyyəti Konstitusiya Məhkəməsi, Yargıtay, Yüksək İqtisadi Məhkəməsi, Əsgəri Məhkəmə, Gorno-Badakhshan Avtonom Bölgəsi Məhkəməsi tərəfindən tətbiq olunar, oblasts və Duşanbe və mahallarda, Dağlık-Badaxşan İqtisadi Məhkəməsi avtonom bölgə və Duşanbe iqtisadi məhkəmələrin məhkəmələri. 10 ildir hakimlərin vəzifə müddəti.

Respublika başçısı seçkisi və xatırlama başçısı, başçı köməkçisi və Konstitusiya, Yargıtay və hakimlər üçün Millət Məclisinə təqdim edəcək, Ədalət Şurası tərəfindən qurulan Yüksək İqtisadi məhkəmələri. Badakhshan, Əsgəri Məhkəməsi, Məhkəmə hakimləri regional, Duşanbe şəhər, şəhər və bölgə məhkəmələri təyin edilər və Ədalət Şurası Başçısı tərəfindən vəzifədən al/götürdü.

Konstitusiya Məhkəməsi Badakhshan bir nümayəndəsidir bunlardan birinin 7 üzvdən meydana gələr. Konstitusiya Məhkəməsi mühakiməçi 30 deyil daha gənc vəkillər və peşə təcrübəm/təcrübə, ən az 10 il heç 65 yaş arasından seçiləcək.

Konstitusiya Məhkəməsinin səlahiyyətləri: qanunların tərifi, ortaq Majlisi Namoyandagon qanuni hərəkətlər, Majlisi Milli Majlisi Namoyandagon, Başçı hərəkətləri Hökumət, Konstitusiya Məhkəməsi, Yüksək İqtisadi Məhkəməsi və digər dövlət və cəmiyyət quruluşları, və Tacikistan, öz səlahiyyət əlaqədar cəmiyyət nüfuzları arasındakı razılaşmazlıqlar olaraq Konstitusiya və qanunların nəzərdə tutduğu digər vəzifələri ifa razılaşmaların qanuni qüvvəyə gəlmir.

1 yanvar — Yeni il

23 fevral — Tacikistan Respublikasının Silahlı Qüvvələri günü

8 mart — Beynəlxalq Qadınlar — Analar günü

21–24 mart — Novruz bayramı

1 may — Beynəlxalq Əmək günü

9 may — Faşizm üzərində Qələbə günü

27 iyun — Milli Birlik günü

9 sentyabr — Tacikistan Respublikasının Müstəqilliyi günü

2 oktyabr — Mehregan bayramı

6 noyabr — Tacikistan Respublikasının Konstitusiyası günü

2 gün — RamazanQurban bayramı

Yaxın və uzaq ölkələrlə nəqliyyat Dövlət Hava yolları şirkəti "Tacik Air" və şəxsi havayolu şirkəti "Somon Air" qurudan isə Dövlət Unitar Müəssisə "Rohi Ohani Tocikiston" Taciksitan dəmir yolları ilə və digər beynəlxalq daşınma agentlikləri ilə yerinə yetirilir.

Birinci qatar Düşəmbə şəhərinin dəmiryolu stansiyasına 1929 sentyabrda gəlmişdir.

Dəmir yollarının fəliyyətləri bu illərdə başa çatmışdı və istifadəyə verilmişdir:

1899 ilində Suğd vilayətinə, 1929-də Düşəmbədə, 1974-də Kurqon- Teppda şəhərində Xatlon vilayəti və 1999-də Kulоb- Qurgan-Teppa demir yolu istifadəyə verilmişdir.

Respublikanın dəmir yollarının uzunluğu 1260.6 km edir , 679,9 km əsas yollar təşkil edir, 270,8 км-i Dövlət Unitar Müəssısəsi "Tacik Demir Yollarına" aid və digər şirkətlər isə 310.2 km kimi yollara sahibdilər.

Beynəlxalq sərnişin daşınmalar MDB ölkələri ilə əsasən yerinə yetirilir.

Tacik Demir Yolları bütün MDB və Baltik ölkələr ilə əməkdaşlıq edir. Başlıcaları OSCD, GKO, MSCD, TASİS və başqa nüfuzlu beynəlxalq təşkilatlarının əməkdaşlığının тəşkilatında səlahiyyətli nümayəndəleri vardır ve üzvudur.

Xarici dünya ilə yük və sərnişin daşıma, beynəlxalq təşkilatlar tərəfindən inkişaf etdirilən nəqliyyat koridorları vasitəsi ilə yerinə yetirilir.

Dəmiryol nəqliyyatına daxil olur:

Yük vaqonları, 2508 vahid, onlardan, 1800 vahid Unitar Müəssisə "Rohi Ohani Tocik"-a mənsubdur və 708 vahid xarici təşkilatlara və şəxsi müəssisələrə mənsubdur; Sərnişin vagonların 318 adədi DUM "Rohi Ohani Tocik"-a aid. Lokomotivlər, 90 vahid, onlardan, 57 vahid DUM "Рrohi Ohani Toci"-e mensubdur geri kalan kısmı isə 38 vaid diğer çirkətlere aid. Tacik dəmir yolu müəssisələrin və təşkilatların strukturu ardınca malikdir:

İdarəetmə; İz xidmətləri və kommunikasiyalar; dəmiryol nəqliyyatı хidməti; DUM-un sərnişin daşınmaları xidməti. bərə məlumatı; logistika (maddi-texniki təminat) хidməti; Məsafəli olarak yükün nəqliyyat işlənməsi ; Tibbi stasyonar ; Məktəbə qədər mərkəz; "Demiryoluekspedisiya"Unitar təşkilatı KurganTeppa-Kulob şəhri dəmir yolunun tikmə idarəetmə birimi.

İndi Tacikistan Respublikasında ölkənin daxili uçuşlarına xidmət edən 11 aeroporta və həmçinin beynəlxalq uçuşların gəlmələrinin və getmələri xidmətləri üçün 4 beynəlxalq aeroport fəaliyyet gösterir. Bunlar (Düşəmbə, Xucand, Kulоb və Kurqan-Teppa) şəhərlərinin hava limanlarıdır.

Tacikistan Respublikasının hava məkanından həmçinin Avropadan Asiyaya uçuşları yerinə yetirən beynəlxalq təyyarələrin uçuşları üçün istifadə edilir və geri başqa dövlətlərə Tacikistan Respublikasından uçuşlar aparılır. Bütün bu uçuşlar Tacikistan hava məkanında bu gün ərzində 11 beynəlxalq hava xəttlərində yerinə yetirilir. Həmçinin demək zəruridir ki, Tacikistan Respublikasının hava məkanından giriş və çıxış üçün, Tacikistanın və Əfqanıstanın aralarında 4 hava koridoru var, Özbəkistan ilə 67 hava koridoru və Qırğızıstan ilə 1 hava koridoru fəaliyyət göstərir.

Verilən vaxtda Tacikistan Respublikasının hava kommunikasiyası üçün belə ölkələr ilə Əfqanıstan, Almaniya, Hindistan, İran, Qazaxıstan, Çin, Qırğızıstan, Latviya, Birləşmiş Ərəb Əmirliyi, Pakistan, Rusiya, Səudiyyə Ərəbistan, Türkiyə, Ukrayna, kimi ölkələrlə qoşulur.

İndi beynəlxalq aeroportlar bərpa edilir və həmçinin əla xidmət etmək üçün xarici yeniləşməni təbliğ olunur və nəqliyyat daha da çox sərnişinlər və yük alınırlar və həmçinin hava nəqliyyatında uçuşların və aviasiya təhlükəsizliklərinin riayət etməsi ilə aeroportlarda və təyyarələrdə hava sərnişinlərinin xidmətinin keyfiyyətini və komfortunu yüksək səviyyəsinin qaldırır.

Əsas məqalə: Tacikistan əhalisi

Tacikistan Respublikasının Prezidenti yanında Tacikistan Statistika Agentliyinin təqdim etdiyi rəsmi məlumatlara əsasən Tacikistan əhalisi 5 fevral 2013-cü il tarixinə 8 milyon nəfərdir.

Etnik tərkibi

Tacikistan dövlətinin etnik tərkibi əsasən fars əsilli taciklərdən ibarətdir.Tacikistanda taciklərdən başqa burada türkdilli (özbək.qırğız,uyğur,Azərbaycan türkləri və s,); İrandilli (farslar,kürdlər,osetinlər,tatlar,əfqanlar,yaqnoblular və s.);slavyanlar əsilli ruslar yaşayır.

Tacikistan Respublikası 2 mart 2013-cü ildə tarixində Ümumdünya Ticarət Təşkilatının tamhüquqlu üzvü olmuşdur.

  1. Сайти расмии Агентии омори назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон: Навигарӣ: 2013-04-20 at the Wayback Machine
  2. Ведомости Маджлиси Оли Республики Таджикистан 1995 год, 21, ст. 239; 2000 год, 11, ст. 513; 2003 год, 4, ст.153
  3. . wto.az, 02.03.2013(azərb.)

Tacikistan
tacikistan, məqalənin, bəzi, məlumatlarının, mənbəsi, göstərilməmişdir, daha, ətraflı, məlumat, üçün, məqalənin, müzakirə, səhifəsinə, baxa, məqaləyə, uyğun, formada, mənbələr, əlavə, edib, vikipediyanı, zənginləşdirə, bilərsiniz, iyul, 2021, məqaləni, vikiləş. Tacikistan Dil Izle Redakte Bu meqalenin bezi melumatlarinin menbesi gosterilmemisdir Daha etrafli melumat ucun meqalenin muzakire sehifesine baxa ve meqaleye uygun formada menbeler elave edib Vikipediyani zenginlesdire bilersiniz iyul 2021 Bu meqaleni vikilesdirmek lazimdir Lutfen meqaleni umumvikipediya ve redakte qaydalarina uygun sekilde tertib edin Bu meqalenin metnini Azerbaycan diline uygunlasdirmaq lazimdir Meqalede cumle quruluslarindaki yanlisliqlari ve orfoqrafik sehvleri duzeltdikden sonra qaralama az sablonunu silmeyi unutmayin Tacikistan tac Toҷikiston ve ya resmi adi ile Tacikistan Respublikasi tac Ҷumҳurii Toҷikiston Merkezi Asiyada dovlet Tacikistan denize cixisi olmayan olkelerden biridir ve erazisi Pamir daglarinin eteklerinde yerlesir Simalda Qirgizistan cenubda Efqanistan qerb ve simal qerbde Ozbekistan serqde ise Cinle hemserheddir Paytaxti ve en boyuk seheri Dusenbe seheri umumi sahesi 143 100 kvadrat kilometrdir Tacikistan hem de kecmis postsovet olkesidir Tacikistan Respublikasi Ҷumҳurii Toҷikiston TacikistanBayragi GerbiHimni source source track track track track track track Surudi millii Ҷumҳurii ToҷikistonPaytaxtiDusenbeEn boyuk seheriDusenbe 822 min 2015 ci il Xucend 165 min 2012 ci il Golab Kurqantepe XarugResmi dilleritacik diliEtnik qruplaritacik 80 ozbek 15 rus 1 qirgiz 1 Idareetme formasiRespublika PrezidentEmomeli Rehmon 6 XI 1994 Bas nazirQohir Rasulzoda 23 XI 2013 QurulmasiTarixi Elan olunub9 sentyabr 1991 Yaranmasi9 sentyabr 1991Erazisi Umumi143 100 km 94 cu yer Su 0 3Ehalisi 2015 texmini8 120 min 1 96 ci yer 2010 siyahiya alma7 564 502 Sixliq56 km2 145 0 kv mil UDM AQP 2014 texmini Umumi22 3 milyard 140 ci Adam basina2 700 193 cu III 2013 0 622 orta 125 ci yerValyutasiSomoni TJS Saat qursagi 5Yolun hereket istiqametisagTelefon kodu992ISO 3166 koduTJInternet domeni tjTacikistan Rudaki Parki Dusenbe Tacikistan Mundericat 1 Cografiyasi 2 Inzibati erazi bolgusu 3 Tebii ehtiyatlari 4 Kend teserrufati 5 Iqtisadiyyat 6 Siyaset 7 Tacikistanda milli bayramlar 8 Neqliyyat 9 Ehalisi 9 1 Etnik terkibi 10 Xarici siyaseti 11 Qalereya 12 Istinadlar 13 Xarici kecidlerCografiyasi Redakte Tasikistanda dag silsilesi Tacikistanin erazisi esasen dagliqdir Simalda Ferqane vadisi simal qerbde ve olkenin merkezinde Turkustan Zerefsan Hissar Alay sira daglari Cenub Serqde Ismayil Semeni piki olan Pamir daglari yerlesir Tacikistanin boyuk hidroresurslari var Tacikistanda hemcinin zengin aluminium yataqlari da var Dunyanin en hundur bendi olan SES i olan Nurek burada yerlesir Inzibati erazi bolgusu RedakteTacikistan Respublikasi inzibati cehetden 1 muxtar vilayet Dagliq Bedexsan 2 vilayet Sogd ve Xatlon 13 u respublika tabeli olmaqla 62 rayon 17 seher Bostan Boxtar Gulustan Hisar Xorug Xucend Isfere Isterovsen Istiqlal Kanibadam Kulab Levakend Narek Pencekend Rogun Tursunzade Vehdet ve paytaxt Dusenbe seherinden ibaretdir 2 Tebii ehtiyatlari RedakteTacikistanda olduqca zengin qizil gumus ve antimon yataqlari var En boyuk gumus yatagi Sugd eyaletindedir Bundan basqa Tacikistan strontium duz qurgusun sink floraspar ve cive istehsal edir Sovet doneminde kulli miqdarda uranium istehsal edilirdi Amma musteqillik doneminde iqtisadi cetinliklere gore uranium istehsali dayandirildi Qazaxistanin ekstensiv aluminium senayesi tamamile getirilme filizle isleyir Tacikistanda baliqciligin inkisafi ucun munbit serait var 2003 de 158 ton baliq ixrac olunub Kend teserrufati RedakteTacikistanda kend teserrufati nisbeten zeif inkisaf edib Bunun esas sebebi yararli torpaqlarin sahesinin olduqca az olmasi ve bununla yanasi iqtisadi cetinliklerdir Tacikistan hokumeti torpaq islahatlari haqqinda qanun verse de bu qanunun duzgun icra olunmamasi bir cox problemler yaradir Buda oz novbesinde kend teserrufatinin inkisafinin qarsisini alir Tacikistanda esasen taxil kartof sogan pomidor meyvecilik ve duyu becerilir erazinin 80 dan coxunun irriqasiyaya ehtiyaci var Tacikistan Qazaxistan ve Ozbekistandan kulli miqdarda uzum idxal edir Tacikistan esasen aluminium pambiq parca bitki yaglari meyveler ixrac edir ve dezgahlar erzaq ickiler elektronika avtomoniller idxal edir Iqtisadiyyat Redakte Tacikistanda metallurgiya kompleksi Tacikistan xammalin hecminde ehtiyatlari mineralinda faydali qazintilarinda ve menbeyinde muhum ve unikal yere malikdir komur daxil olmaqla neft qaz das duzlari surme cive qizil gumus ve s Bu vaxta kesfiyyat apardi ve hazir inkisafa 400 den cox yataqlar isleyecek veziyetdedir Tacikistan hidroenerji potensialinda zengin olke hesab edilir ve dunyada sekkizinci yerdedir Hazirda respublikada 45000 den cox muessise ve teskilat qeyde aldigi kicik muessiseleri ve orta eded biznes daxil olmaqla Dunya miqyasinda taninan boyuk muessiseler Tacik alumini zavodu Talco Nurek hidro enereji stansiyasi Aciq sehmdar sirketi Parcalar sehmdar sirketi Abresim Taciktekstilmas birge muessise Zarafson Kabool Taciktekstil birge muessisesi Obi Zulol birge muessisesi Aciq sehmdar cemiyyet Kolinho asagi voltlu techizatin istehsali ile mesgul olan Adrasman fabriki yag toplayan senaye kompleksleri v s var Rengli metallurgiya kimi bele sferalar layihelesdiren su enerjisi kend teserrufati kommunikasiya ve telekommunikasiyalar neqliyyat dag meden asan ve qida kimya senayesi xalq teserrufatlarinda aparici yerini teskil edir Iqtisadi islahatlarin xalq teserrufatinin iqtisadi restrukturlasdirmalarinin derinlesmeye dunya iqtisadiyyatina beynelxalq elaqelerin ve inteqrasiyanin inkisaflari goturulurmesi ucun neheng addimlar atilib Xarici ticaretler ve valyuta sazisleri qiymetler liberallasdirmis ticaretdirler Respublikada fealiyyet gosteren ortanin ve boyuyun texminen 70 inden kicik muessiseler tamamiyla ozellesdirilir Beynelxalq telebleri qarsilayan olkenin yeni Vergi ve Gomruk Kodeksleri qebul edilirler Dunya Ticaret Teskilatina respublika yaranmasinda daxil olmasi ucun isler aparilir Xarici investisiyalarin cazibedarligi ucun elverisli sertler reklamin bazar strukturlarinin ve inkisafinin destekleri ucun maddi cehetden bank sistemi ve maliye sistemi yaxsilasdirilir Her il toplu ajanda cap olunur ki onda Investisiya layiheler nesr edilir en maraqli kapital qoyulusu layihelerin emekdasliga devet edir Tacik iqtisadiyyatinda investisiyanin prioritet istiqametleri layihelesdiren su enerjisi ve qiymetli metallarin emal ederek daslar polymetallik filizleri telekommunikasiyalarin inkisafi ve basqa kend teserrufati mehsullar Birge muessiselerin ve mulkiyyetin basqa numunelerinin qeydiyyati ucun prosedura sadelesdirilir Xarici investorlarin istiraki ile texminen 300 birge muessisesi fealiyyet edib Bu gun ucun Tacikistan iqtisadiyyatinin en boyuk investorlari arasinda sirketlerdir Rusiyadan ABS dan Kanadadan Boyuk Britaniyadan Koreyadan Almaniyadan Isvecreden Italiyadan Macaristandan ve Irandan Rusyadan Birlesdirilen Enerji Sistemleri Cemiyyetini Korfez Beynelxalq Minerallarini qizil yataqlarin Nelson Qizil Korporasiyasini qizil ve gumus yataqlari Birinci Boston Kredit Isvecreli fucers sirketi Kabool Tekstayl ve Adjind Beynelxalq sirketi tekstil parcalari istehsal edir Respublikada musterek fealiyyetde olan bele boyuk muessiseler Zarafson Aprelevka Obi Zulol Hasid aytisi Ravgani Tocik Indiqo Pulodon Ispgeko International Tocikazot Ozgun Insaat BSK Oriyon Birinci mikrofinans banki Assor Perm Anis firmasi muveffeqiyyetle isleyir ve s Tacikistan Respublikasinin Qanunlari Tacikistan Respublikasinda biznesin dovlet mudafiesi ve desteyi haqqinda xarici investisiyalar haqqinda xarici ticaret fealiyyetleri haqqinda sehmdar sirketler haqqinda texminen icareye goturmek Konsessiyalar guzestler haqqinda temin edir ki huquqlarin mudafiesi maraqlar ve xarici investorlarin mulkiyyeti respublikanin iqtisadiyyatinin inteqrasiyasi ucun dunya iqtisadiyyatina guclu huquqi esasi yaradir kimi xalq teserrufatinin muxtelif sahelerinde emekdasliq genislenmesinde xarici investorlarin istirakini stimullasdirir Enerji ve neft qaz kompleksi Hidroelektroenerji resurslarin ehtiyatlarinin mueyyen indikatorlarinda dunyada birinci ve tam indikatorlarda 300 milyard kilovat saatda bir ilde sekkizinci yer tutur Resurslarin tam isitfadesi halinde respublika regionda elektrik enerjisinin en boyuk eksportcusu haline gelebiler Ehemiyyetli enerji resuslarina baxmayaraq Respublika indi de enerji defisitine bir ilde 600 mln Kvt saat malik olmaga davam edir esasen qis dovru erzinde Yaxsi perspektivleri neft qazin inkisafi gorulur ve respublika yaxsi neft qaz kompleksi resurslarina malikdir 1 yanvar 1997 ili ucun Hidrokarbonik xammalinin tam resurslari 1033 76 milyon ton serti yanacaqda qiymetlendirildi Ekspertlerin proqnozlarinin altinda Tacikistanin yerin tekinde 113 1 milyon ton neft 863 mlrd metre kub bazinda tebii gaz ve 36 milyon ton qaz kondensati movcuddur Olkenin butun neftinin ve qaz resurslarinin 80 8 i respublika cenub qerbinde 19 2 ise Tacikistanin simalinde toplanir Indiki veziyyeti ile en yaxsi kesf yerleri Serq Sepetau sesesi Tacikistanin simalinda 20 5 milyon tonda neft ile 14 3 milyard m tebii qaz movcuddur Tacikistanin cenub gerbinde Reygan arazisi 50 milyard m gaz ehtiyati movcuddur Tacikistan Respublikasinin cenub qәrb semtinde Kayrakkum meydani 4 9 milyon ton neft ehtiyati movcuddur Serqte Olimtoy arazisi Tacikistanin cenub qәrb kisminda terlesir 3 9 milyon ton neftin ehtiyatlari vardir 20 milyard m qazin ehtiyatlari ile Tacikistanin cenub qerb Yangizgak erazisinde Qazin ehtiyatlari ile bir basqa erazi Sargazon erazisi olup Tacikistanin cenub qerbindәdir Siyaset RedakteTacikistan hokumeti prezidentlik formasi ile demokratik dunyevi suveren ve unitar bir dovletdir Tacikistan Respublikasinin Konstitusiyasi Sarkonun 6 Noyabr 1994 tarixinde referendumla qebul edilen dovlet ve cemiyyetin mevzuatinin ehemiyyetli bir parcasidir Cemiyyetde boyuk bir siyasi muddetler eks olunan deyisiklik ve mohkemletme 26 Sentyabr 1999 tarixinde olkenin temel qanun olaraq olkedeki secki sisteminin demokratiklesmesi yolunda ciddi bir addim olmusdur qalici olaraq Majlisi Namoyandagon Bir ehemiyyetli deyisiklik institutun giris bir iki meclisli parlament ve Meclis alt evin millet vekili ucun namized teyin etmek uzre siyasi qurulusduru Edaletli secki ve cemiyyet rehberliyi sistemlerinin yaxsilasdirilmasi meqsediyle iyunun 2003de Konstitusiyada deyisiklik edilmis Konstitusiyaya gore Tacikistan guc sistemi uc qola ayrilib Majlisi Namoyandagon hokumet ve muhakime terefinden icra icra etme gucu Konstitusiya ve Yuksek Mehkemeler ibaret olan qanunuma iki hisseden meydana gelmekde Majlisi Olu icra edilen Yuksek iqtisadi ve esgeri mehkemeler Konstitusiya Sarkonun Tacikistan Respublikas n i gore Respublika bascisi dovlet ve icra etme orqani Hokumet bascisidir Hokumet icra etme orqanlarinin sistem terefinden idare olunan ve onlara rehberlik temin ederler O Bas nazir ve onun millet vekilleri nazirler ve dovlet komitelerin bascilari meydana geler Bas nazir ve Nazirler kabineti uzvleri teyin ediler ve Majlisi Olu terefinden tesdiqlenen basciliq fermanlari vezifesinden uzaqlasdirilmisdir Hokumet iqtisadi ictimai ve medeni sahelerde qanunlarin icra edilmesi Parlament qerarlari ferman ve Respublika bascisi sifarislerin tesirli rehberliyi temin eder Bu sosio iqtisadi proqramlasdirar Majlisi Olu gunahkarlarin qaytarmasi ve elde hokumet kreditleri diger dovletler qaralama dovlet budcesi ve dovletin budce aciginin ola bilecek paylama ehate qaynaqlarini iqtisadi komek movzularina etmekdir qurulus isletme ve Hokumet guclerinin nizami Tacikistan Respublikasi Hokumeti Konstitusiya Huququ terefinden teyin olunar Majlisi Olu Konstitusiyanin 48 Maddesi uygun olaraq Tacikistan Respublikas n i Konstitusiya qanunuma ve numayendesi selahiyyetlilerin iki meclisli parlamentde temsil Majlisi Olu Millet Meclisi ve ya Majlisi Namoyandagon alt meclis meydana geler 5 il davam ede ile Majlisi Olu vezife yerine yetirer Konstitusiyanin Majlisi Olu selahiyyetleri Tacikistan Respublikasi terifler ve yeni yigincaq ve Majlisi Olu basinda gununde sona catar Teskilat ve Majlisi Olu is konstitusiya huququ terefinden teyin olunar Majlisi Olu seckilerinin demokratik bir sekilde pesekar bir parlament seckileri ucun temelini 1999 10 12 il arasi Majlisi Olu seckileri Qanun uygun olaraq icra edilmekdedir Majlisi Namoyandagon ayri ayri oturarlar veziyyetlerde Konstitusiyanin nezerde tutdugu ortaq bir yigincaq otaqlari toplanar ortaq yigincaqlarda Majlisi Milli ve Majlisi Namoyandagon Selahiyyetleri teyin edilmesine bagli prezidentlik fermanlari tesdiqi ve vezifeden Bas nazirlik Naziri ve diger hokumet uzvleri esgeri giris ve olkedeki fovqelade halinda Prezidentlik Fermani terefinden tesdiqlenen Respublikasi Silahli Quvvetlerinin istifadesi ucun veren raziliq diqqete Respublika bascisi toxunulmazligi Tacikistan xaricde Tacikistan en yuksek esgeri rutbeleri vererek prezidentlik seckileri teyin edilmesi ve Respublika bascisi mukafatli dovlet bascisi istefasini qebul edilmesi ve beynelxalq teehhudleri qarsilamaq ucun Respublika bascisi Majlisi Olu ortaq iclasinda and al goturer ve respublikanin ic ve xarici siyasetinin ana istiqametleri haqqinda bir mesaj verer Majlisi Milli yigincaq temelinde hereket eder ve ilde en az iki defe toplanar Uzvleri gizli ses ver bilvasite oy ile seciler ve teyin ediler Badakhsan Sugd ve Khatlon bolgelerden 5 adam ve respublikaci itaet Bucaq ve Dusanbe seherinde dordde ucu yuzde 75 yerli meclislerin bilvasite oy ile seciler ise Millet Meclisi uzvlerinden biri dorduncu hissesi yuzde 25 Tacikistan Respublika bascisi teyin eder Millet Meclisi uzv secile biler ve ya 35 il icinde vetendas teyin edilen universitet tehsili ile o bu haqqin istifadesi imtina etmesi muddetce Tacikistan Respublikasi her kohne Respublika bascisi heyat ucun Millet Meclisi uzvudur Boyuk gucler tehsil qaldirilmasi ve administrativ regional vahidler deyisdirmek tesdiq ve ya Meclisi Namoyandagon etibarli qanunlari redd etmek secki ve xatirlama bascilari millet vekilleri ve Konstitusiya ve hakimlerin Respublika bascisi Konstitusiya ve Konstitusiya Iqtisadi kortu gorus ve Bas prokuror ve onun millet vekili alinmasina raziliq Iyun Oktyabr arasinda Majlisi Namoyandagon 9 komite ve iki komissiya ilde bir defe teskil edilen tehsil yigincaqlari seklinde davam eden bir esasda fealiyyet gostermekdedir Evi uzvleri gizli ses ver beraber ve dogrudan oy ile seciler seckilerde mutenasib ve ekseriyyetci secki sistemi tetbiq olunmaqdadir asagidaki kimi bolunmus 1963 vezifesi 22 partiya siyahilarina gore 41 tek uzvu bolgelerinden Majlisi Namoyandagon her hengi bir vetendasi 25 ilden genc olmayansacila biler Ana mesuliyyetleri Seckiler ve halkoylamasi secki ve basci komekcisi xatirlama ve komite uzvleri Basci qanun qanunlarini ve diger ehemiyyetli dovlet ve cemiyyet islerinin ictimai mubahise muzakirenin telqin terefinden Merkez Komissiyasi tehsili referendum damar meydana gelmesi dovlet simvollarinin qebul tam ekseriyyet ve konstitusiya qanun 2 3 millet vekili sayi tesdiqlenmesi ya da beynelxalq razilasmalar ve andlasmalar damarlarin meydana gelmesi ictimai ve iqtisadi proqramlasdirar iddia redd etmek bir xususiyyetli ekseriyyet ile qanunlarin qebulu dovlet budcesinin quvveye girmesi ve numayis olunmasi ve atama ve Milli Bankin ve onun millet vekilleri esgeri rutbeleri diplomatik rutbeleri qurulusunun vezifeden de Prezidentlik Fermani terefinden tesdiqlenen hokumet kreditleri dovlet mukafatlar menimsenmesi alinmasi ucun icaze vererek qerarin tetbiq olunmasini nezaret edecek xususi rutbe ve unvanlar Secki son Fevral 2010 28 teskil etdi partiya meylleri olaraq movcud Meclis PDP Tacikistan Demokratik Xalq Partiyasi uzvlerinden ibaret olan yaranan 45 millet vekili IRP Tacikistan Islami Intibah Partiyasi 2 uzv CPT Tacikistan Kommunist Partiyasi 2 millet vekili PERT Tacikistan Iqtisadi Islahatlar Partiyasi 2 uzv APP Tacikistan Ekincilik Partiyasi 2 uzv ve partiya xarici 10 millet vekili Tacikistandaki siyasi partiyalar On Tacikistan Respublikasinin huquqa uygun olaraq Respublikaci siyasi partiyanin yalniz yaradila biler Siyasi partiyalarin tuzuk menimsemeye qurucu konqres da her hansi bir selahiyyetlendirme olmadan azadca Tacikistan Respublikasi vetendasi olan ve partiya rehberlik orqanlari qurdu Bir cox seherde ve Tacikistan Respublikasi mahal mukimi olan destekcileri Siyasi partiyalarin dovlet qeydi ucun en az bir mini asan adam siyahisini teqdim edirik strukturlari da daxil olmaq uzre diger dovletler siyasi partiyalar Respublikasi Tacikistan tesiri torpaqlarinda qadagandir Tacikistan Bu gun qeydli ve bu siyasi partiyalarin fealiyyet 1 Tacikistan Demokratik Xalq Partiyasi PDP 2 Islami Intibah Partiyasi IRP 3 Tacikistan Iqtisadi Islahat Partiyasi PERT 4 Tacikistan Ekincilik Partiyasi APT 5 Tacikistan Kommunist Partiyasi CPT 6 Tacikistan Demokrat Partiya DPT 7 Tacikistan Sosialist Partiyasi CPT 8 Tacikistan SDP Ictimai Demokrat Partiya Butun tereflerin lazimli sirketlesme senedleri tuzuk ve proqramlari bir birine cox benzer Tacikistan da birlikde iqtisadiyyatin muxtelif sektorlari numayendelerinin getiren Musteqil Peseler Federasiyasi vardir Tacikistanda muhakime ve musteqil dovlet hakimlerin adina isledilmekdedir Muhakime selahiyyeti Konstitusiya Mehkemesi Yargitay Yuksek Iqtisadi Mehkemesi Esgeri Mehkeme Gorno Badakhshan Avtonom Bolgesi Mehkemesi terefinden tetbiq olunar oblasts ve Dusanbe ve mahallarda Daglik Badaxsan Iqtisadi Mehkemesi avtonom bolge ve Dusanbe iqtisadi mehkemelerin mehkemeleri 10 ildir hakimlerin vezife muddeti Respublika bascisi seckisi ve xatirlama bascisi basci komekcisi ve Konstitusiya Yargitay ve hakimler ucun Millet Meclisine teqdim edecek Edalet Surasi terefinden qurulan Yuksek Iqtisadi mehkemeleri Badakhshan Esgeri Mehkemesi Mehkeme hakimleri regional Dusanbe seher seher ve bolge mehkemeleri teyin ediler ve Edalet Surasi Bascisi terefinden vezifeden al goturdu Konstitusiya Mehkemesi Badakhshan bir numayendesidir bunlardan birinin 7 uzvden meydana geler Konstitusiya Mehkemesi muhakimeci 30 deyil daha genc vekiller ve pese tecrubem tecrube en az 10 il hec 65 yas arasindan secilecek Konstitusiya Mehkemesinin selahiyyetleri qanunlarin terifi ortaq Majlisi Namoyandagon qanuni hereketler Majlisi Milli Majlisi Namoyandagon Basci hereketleri Hokumet Konstitusiya Mehkemesi Yuksek Iqtisadi Mehkemesi ve diger dovlet ve cemiyyet quruluslari ve Tacikistan oz selahiyyet elaqedar cemiyyet nufuzlari arasindaki razilasmazliqlar olaraq Konstitusiya ve qanunlarin nezerde tutdugu diger vezifeleri ifa razilasmalarin qanuni quvveye gelmir Tacikistanda milli bayramlar Redakte1 yanvar Yeni il 23 fevral Tacikistan Respublikasinin Silahli Quvveleri gunu 8 mart Beynelxalq Qadinlar Analar gunu 21 24 mart Novruz bayrami 1 may Beynelxalq Emek gunu 9 may Fasizm uzerinde Qelebe gunu 27 iyun Milli Birlik gunu 9 sentyabr Tacikistan Respublikasinin Musteqilliyi gunu 2 oktyabr Mehregan bayrami 6 noyabr Tacikistan Respublikasinin Konstitusiyasi gunu 2 gun Ramazan ve Qurban bayramiNeqliyyat RedakteYaxin ve uzaq olkelerle neqliyyat Dovlet Hava yollari sirketi Tacik Air ve sexsi havayolu sirketi Somon Air qurudan ise Dovlet Unitar Muessise Rohi Ohani Tocikiston Taciksitan demir yollari ile ve diger beynelxalq dasinma agentlikleri ile yerine yetirilir Birinci qatar Dusembe seherinin demiryolu stansiyasina 1929 sentyabrda gelmisdir Demir yollarinin feliyyetleri bu illerde basa catmisdi ve istifadeye verilmisdir 1899 ilinde Sugd vilayetine 1929 de Dusembede 1974 de Kurqon Teppda seherinde Xatlon vilayeti ve 1999 de Kulob Qurgan Teppa demir yolu istifadeye verilmisdir Respublikanin demir yollarinin uzunlugu 1260 6 km edir 679 9 km esas yollar teskil edir 270 8 km i Dovlet Unitar Muessisesi Tacik Demir Yollarina aid ve diger sirketler ise 310 2 km kimi yollara sahibdiler Beynelxalq sernisin dasinmalar MDB olkeleri ile esasen yerine yetirilir Tacik Demir Yollari butun MDB ve Baltik olkeler ile emekdasliq edir Baslicalari OSCD GKO MSCD TASIS ve basqa nufuzlu beynelxalq teskilatlarinin emekdasliginin teskilatinda selahiyyetli numayendeleri vardir ve uzvudur Xarici dunya ile yuk ve sernisin dasima beynelxalq teskilatlar terefinden inkisaf etdirilen neqliyyat koridorlari vasitesi ile yerine yetirilir Demiryol neqliyyatina daxil olur Yuk vaqonlari 2508 vahid onlardan 1800 vahid Unitar Muessise Rohi Ohani Tocik a mensubdur ve 708 vahid xarici teskilatlara ve sexsi muessiselere mensubdur Sernisin vagonlarin 318 adedi DUM Rohi Ohani Tocik a aid Lokomotivler 90 vahid onlardan 57 vahid DUM Rrohi Ohani Toci e mensubdur geri kalan kismi ise 38 vaid diger cirketlere aid Tacik demir yolu muessiselerin ve teskilatlarin strukturu ardinca malikdir Idareetme Iz xidmetleri ve kommunikasiyalar demiryol neqliyyati hidmeti DUM un sernisin dasinmalari xidmeti bere melumati logistika maddi texniki teminat hidmeti Mesafeli olarak yukun neqliyyat islenmesi Tibbi stasyonar Mektebe qeder merkez Demiryoluekspedisiya Unitar teskilati KurganTeppa Kulob sehri demir yolunun tikme idareetme birimi Indi Tacikistan Respublikasinda olkenin daxili ucuslarina xidmet eden 11 aeroporta ve hemcinin beynelxalq ucuslarin gelmelerinin ve getmeleri xidmetleri ucun 4 beynelxalq aeroport fealiyyet gosterir Bunlar Dusembe Xucand Kulob ve Kurqan Teppa seherlerinin hava limanlaridir Tacikistan Respublikasinin hava mekanindan hemcinin Avropadan Asiyaya ucuslari yerine yetiren beynelxalq teyyarelerin ucuslari ucun istifade edilir ve geri basqa dovletlere Tacikistan Respublikasindan ucuslar aparilir Butun bu ucuslar Tacikistan hava mekaninda bu gun erzinde 11 beynelxalq hava xettlerinde yerine yetirilir Hemcinin demek zeruridir ki Tacikistan Respublikasinin hava mekanindan giris ve cixis ucun Tacikistanin ve Efqanistanin aralarinda 4 hava koridoru var Ozbekistan ile 67 hava koridoru ve Qirgizistan ile 1 hava koridoru fealiyyet gosterir Verilen vaxtda Tacikistan Respublikasinin hava kommunikasiyasi ucun bele olkeler ile Efqanistan Almaniya Hindistan Iran Qazaxistan Cin Qirgizistan Latviya Birlesmis Ereb Emirliyi Pakistan Rusiya Seudiyye Erebistan Turkiye Ukrayna kimi olkelerle qosulur Indi beynelxalq aeroportlar berpa edilir ve hemcinin ela xidmet etmek ucun xarici yenilesmeni teblig olunur ve neqliyyat daha da cox sernisinler ve yuk alinirlar ve hemcinin hava neqliyyatinda ucuslarin ve aviasiya tehlukesizliklerinin riayet etmesi ile aeroportlarda ve teyyarelerde hava sernisinlerinin xidmetinin keyfiyyetini ve komfortunu yuksek seviyyesinin qaldirir Ehalisi Redakte Esas meqale Tacikistan ehalisi Tacikistan Respublikasinin Prezidenti yaninda Tacikistan Statistika Agentliyinin teqdim etdiyi resmi melumatlara esasen Tacikistan ehalisi 5 fevral 2013 cu il tarixine 8 milyon neferdir 1 Etnik terkibi Redakte Tacikistan dovletinin etnik terkibi esasen fars esilli taciklerden ibaretdir Tacikistanda taciklerden basqa burada turkdilli ozbek qirgiz uygur Azerbaycan turkleri ve s Irandilli farslar kurdler osetinler tatlar efqanlar yaqnoblular ve s slavyanlar esilli ruslar yasayir Xarici siyaseti RedakteTacikistan Respublikasi 2 mart 2013 cu ilde tarixinde Umumdunya Ticaret Teskilatinin tamhuquqlu uzvu olmusdur 3 Qalereya Redakte Istinadlar Redakte 1 2 Sajti rasmii Agentii omori nazdi Prezidenti Ҷumҳurii Toҷikiston Navigarӣ Agentii omori nazdi Prezidenti Ҷumҳurii Toҷikiston korҳoi bozҳisokunii aҳoliro oid ba muajyan namudani sanai tavalludi 8 millionai aҳolii Ҷumҳurii Toҷikiston ba anҷom rasonid Arxivlesdirilib 2013 04 20 at the Wayback Machine Vedomosti Madzhlisi Oli Respubliki Tadzhikistan 1995 god 21 st 239 2000 god 11 st 513 2003 god 4 st 153 Laos ve Tacikistan UTT nin tamhuquqlu uzvleri oldular wto az 02 03 2013 azerb Xarici kecidler RedakteGosudarstvennyj komitet statistiki RT http tajembaz tj az olu kecid Menbe https az wikipedia org w index php title Tacikistan amp oldid 6060839, wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, hersey,

ne axtarsan burda

, en yaxsi meqale sayti, meqaleler, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, seks, porno, indir, yukle, sex, azeri sex, azeri, seks yukle, sex yukle, izle, seks izle, porno izle, mobil seks, telefon ucun, chat, azeri chat, tanisliq, tanishliq, azeri tanishliq, sayt, medeni, medeni saytlar, chatlar, mekan, tanisliq mekani, mekanlari, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar.