fbpx
Wikipedia

Suxoy Su-25

Suxoy Su-25 (rus.Су-25) (NATO kod adı: Frogfoot) — SSRİ tərəfindən istehsal edilən iki mühərrikli, tək oturacaqlı hücum və hava dəstək təyyarəsi. Bu təyyarə Sovet Quru Qoşunlarını yaxın hava dəstəyi ilə təmin etmək məqsədilə konstruksiya olunmuşdur. İlk prototipin uçuş testləri 22 fevral 1975-ci ildə həyata keçirilmişdir. Sınaqları uğurla tamamladıqdan sonra 1978-ci ildə Gürcüstan Sovet Sosialist Respublikasının paytaxtı olan Tiflis şəhərində seriyalı istehsalına başlanılmışdır.

Su-25

Ukrayna HHQ-nə məxsus Su-25M1
Tipi Qırıcı
Hazırlayan Suxoy Dizayn Bürosu[d]
İstehsalçı Ulan-Ude Aviasiya Zavodu
Tbilisi Aviasiya Zavodu
Baş konstruktor P.O.Suxoy
E.A.İvanov
Dizayner Suxoy KB
İlk uçuş 22 fevral 1975
İstismara verilmə tarixi 1981
Status Aktiv xidmətdə
İstismarçılar Rusiya Hərbi Hava Qüvvələri
Azərbaycan Hərbi Hava Qüvvələri
Belarus Hərbi Hava Qüvvələri
Ukrayna Hərbi Hava Qüvvələri
İstehsal ili 1978–davam edir
Buraxılış sayı 1000+
Vahidinin qiyməti 3— 10 mln. $
Variantları Su-39
Su-25UTQ
Su-28
Su-25T
Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Bu döyüş təyyarəsinin ilkin variantlarına iki oturacaqlı təlim-döyüş təyyarəsi olan Su-25UB, Su-25BM, həmçinin xarici ölkələrə ixrac üçün nəzərdə tutulmuş Su-25K daxildir. 2012-ci ildə bəzi təyyarələr Su-25SM səviyyəsində modernizasiya olunmuşdur. Su-25T və Su-25TM (digər adı ilə Su-39) növbəti modernizasiya variantları hesab olunsa da, bu variantlar geniş istehsal olunmamışdır. Su-25 və Su-34 qırıcıları 2007-ci ildə istehsal olunan yeganə zirehli, sabit qanadlı döyüş təyyarələri idi. Su-25-lərin əksər hissəsi hazırda Rusiya və digər MDB dövlətləri tərəfindən istismar olunur.

Su-25 döyüş təyyarəsinin müxtəlif variantları 30 ildən çox müddətdir ki, bir çox döyüş əməliyyatlarında aktiv istifadə olunur. 1979-1989-cu illərdə baş vermiş Əfqanıstan müharibəsi ərzində mücahidlərə qarşı dəfələrlə anti-partizan əməliyyatlarında iştirak etmiş bu təyyarələr, hazırda Suriya vətəndaş müharibəsində Rusiya HHQ tərəfindən istifadə olunur.

Mündəricat

Azərbaycan Hərbi Hava Qüvvələri müstəqillik dövründə 5 ədəd Su-25 döyüş təyyarəsi itirib. Azərbaycan HHQ-nin ilk döyüş təyyarəsi də məhz Su-25 olub. Bu təyyarəni Milli Qəhrəman, ilk pilot, leytenant Vaqif Qurbanov 1992-ci il aprelin 8-də keçmiş Sovet Ordusunun Sitalçay aviabazasından qaçıraraq Qarabağ döyüşlərində istifadə edib. Yevlax Hava Limanında bazalaşdırılan bu təyyarə vasitəsilə azərbaycanlı pilot döyüşdə ermənilərin onlarla texnikasını, silah anbarını, 1 ədəd hərbi vertolyotunu, 1 ədəd YaK-40 təyyarəsini məhv edib. Vaqif Qurbanovun idarə etdiyi Su-25 təyyarəsi 1992-ci il iyun ayının 13-də Əsgəran üzərində ermənilər tərəfindən vurulub. Pilot həlak olub.

İkinci Su-25 təyyarəsi 1992-ci il oktyabrın 10-da Şuşa rayonunun Malıbəyli kəndi üzərində Ermənistan ordusunun zenit bölmələri tərəfindən vurulub. Pilot katapult etsə də, paraşütü açılmadığından həlak olub.

Üçüncü Su-25 isə 23 aprel 1994-cü ildə döyüşlərdə vurulub. Pilot katapult edərək sağ qalıb.

Azərbaycan Ordusu dördüncü Su-25 təyyarəsini isə təlim zamanı itirib. 2010-cu il martın 3-də saat 17:00 radələrində Şəmkir rayonu ərazisində planlaşdırılmış təlim uçuşu zamanı Su-25 hərbi təyyarəsi qəzaya uğrayıb. Təyyarənin pilotu Famil Elman oğlu Məmmədli qəza nəticəsində həlak olub. Qəzaya uğramış Su-25 son illərdə alınıb. Təyyarə Gürcüstandakı Tiflis Aviasiya Zavodunda istehsal olunub.

Beşinci Su-25 2011-ci ilin fevralında qəzaya uğrayıb. Pilotlar katapult edərək sağ qalıblar.

Su-25TM
Suxoy Su-25Ub modeli

Əfqanıstan müharibəsi

Müharibəyə qoşulan Su-25 təyyarələrindən ibarət ilk birlik Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikasının Sitalçay aerodromunda dislokasiya olunmuş 200-cü müstəqil hücum eskadrilyasına məxsus qırıcılar idi. İlk on bir döyüş təyyarəsi 1981-ci ilin may ayında Sitalçaya çatmışdı.

19 iyul 1981-ci ildə 200-cü müstəqil hücum eskadrilyasına məxsus Su-25-lər Əfqanıstanın qərbində yerləşən Şindand aerodromuna yerləşdirildi. Həmin birləşmənin əsas vəzifəsi dağlıq relyefdə mövqe tutan əfqan üsyançılara zərbə endirməkdən ibarət idi. Əfqanıstana göndərilmiş növbəti Su-25 qırıcıları Ukraynanın Jovtneve şəhərində dislokasiya olunmuş 368-ci hücumçu aviasiya alayına məxsus idi. Bu hərbi birləşmə isə hərbi əməliyyatlar keçirmək məqsədilə Əfqanıstanın şərqinə göndərilmişdi.

Sovet qoşunlarının Əfqanıstanda olduğu müddət ərzində Su-25 döyüş təyyarələri vasitəsilə mücahidlərin mövqelərinə ümumilikdə 139 dəfə müxtəlif növdə idarəolunan raketlərlə zərbə endirildi. Orta hesabla, hər bir Su-25 il ərzində qarşı tərəfin mövqelərinə 360 hava hücumu gerçəkləşdirdi ki, bu da müharibə ərzində istifadə olunan digər bütün növ döyüş təyyarələri arasında ən yüksək göstərici hesab olunurdu. Müharibə başa çatana qədər müxtəlif hərbi birləşmələrə məxsus 50-yə yaxın Su-25 qırıcısı Əfqanıstana aid aerodromlarda yerləşmişdi. Müharibənin davam etdiyi 1981 və 1989-cu illər aralığında Sovet Hərbi Hava Qüvvələrinə məxsus 21-23 ədəd Su-25 döyüş əməliyyatları ərzində, 9 ədəd isə yerdə saxlanıldığı halda vurulmuşdur.

İran-İraq müharibəsi

Əsas məqalə: İran-İraq müharibəsi

Su-25-lər 1980 və 1988-ci illər aralığında baş vermiş İran-İraq müharibəsində də istifadə olunmuşdur. Bu döyüş təyyarələri müharibə ərzində əsasən İraq Hərbi Hava Qüvvələri tərəfindən istifadə olunurdu. Müharibənin sonuna qədər İraq HHQ-nə məxsus Su-25-lər təqribən 900 hava hücumu həyata keçirmişdi. Müharibə ərzində baş vermiş döyüş toqquşmalarından birində İraqa məxsus bir ədəd Su-25 İran tərəfindən MIM-23 Hawk zenit-raket kompleksi ilə vurularaq məhv edilmiş, lakin pilot vaxtında katapult edərək sağ qalmışdır. Bu hadisə bütün müharibə boyunca İran tərəfindən İraqa məxsus Su-25-ə qarşı həyata keçirilmiş yeganə uğurlu əməliyyat hesab olunur. Müharibə başa çatdıqdan sonra Səddam Hüseyn İraq HHQ-nin bütün Su-25 pilotlarını ölkənin ən yüksək hərbi mükafatı ilə təltif etmişdir.

Körfəz müharibəsi

"Səhrada tufan" əməliyyatı ərzində İraqa məxsus məhv edilmiş Su-25 qırıcısı

1991-ci ildə baş vermiş Körfəz müharibəsi ərzində koalisiya qüvvələrinin böyük hava üstünlüyünə sahib olması İraq Su-25-lərinə üstünlük əldə etməyə imkan vermədi. 25 yanvar 1991-ci ildə İraqdan havalanan İraq HHQ-nə məxsus yeddi ədəd Su-25 İranda yerə endi.

6 fevral 1991-ci il axşamı ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinin 53-cü taktiki döyüş eskadrilyasına aid iki ədəd F-15C döyüş təyyarəsi İraqa məxsus iki ədəd MiQ-21 və iki ədəd Su-25 qırıcısını tutmağa nail oldu. Baş vermiş döyüş toqquşmasında İraqa məxsus dörd təyyarənin hər biri amerikalı pilotlar tərəfindən məhv edildi. Vurulan Su-25-lər isə İranla dövlət sərhədinin yaxınlığında səhraya düşdü. Bu hadisə müharibə ərzində İraq Su-25-lərinin yeganə hava döyüşü oldu.

Abxaziya müharibəsi

Gürcü hökuməti 1992-1993-cü illərdə baş vermiş Birinci Abxaziya müharibəsi ərzində abxaziyalı separatçılara qarşı döyüşlərdə Su-25-lərdən istifadə etmişdir. 4 iyul 1993-cü ildə Abxaziyanın Eşera kəndi yaxınlığında mövqe tutan separatçılar Gürcüstan Hərbi Hava Qüvvələrinə məxsus Su-25 döyüş təyyarəsini Strela-3 hava hücumundan müdafiə kompleksi ilə vuraraq düşürməyi bacarmışdır.

İkinci Qarabağ müharibəsi

4 Oktyabr 2020-ci ildə polkovnik Zaur Nudirəliyev idarə etdiyi Su-25 hücum təyyarəsi Cəbrayıl istiqamətində ona verilən döyüş tapşırığını yerinə yetirmək üçün təyin olunmuş hədəfə yaxınlaşan zaman mərkəzi komanda məntəqəsinə məlumat daxil oldu ki, düşmənin hava hücumundan müdafiə vasitələri hərəkətə keçib. Kəşfiyyat məlumatımıza görə, həmin ərazidə düşmənin hava hücumundan müdafiə vasitələri olmamalı idi. Ermənilər tərəfindən Su-25 hücum təyyarələrinin vurulması ehtimal böyük idi. Buna görə onlara dərhal Azərbaycan pilotlarına geri dönmək tapşırığı verildi. Həmin vaxt polkovnik Zaur Nudirəliyev təyin olunmuş hədəfə zərbə endirib geri qayıdırdı. Bundan sonra o çağırışa cavab vermədi. Artıq polkovnik Zaur Nudirəliyevin idarə etdiyi Su-25 hücum təyyarəsi Ermənistan hava hücumundan müdafiə vasitələri tərəfindən vurulmuşdu. Ağır yaralanmasına baxmayaraq polkovnik katapult edə bilərdi. Lakin o düşmənə əsir düşməmək üçün katapult etmədi. Düşmənə ağır zərbə vurmaq üçün öz canından keçib təyyarəni düşmənin canlı qüvvə və zirehli texnikasına çırpdı və qəhrəmancasına şəhid oldu. Azərbaycan Hərbi Hava Qüvvələri tərəfindən həmin istiqamətdə düşmənin hava hücumundan müdafiə vasitələri tam məhv edildi. Bununla “Zərbə” pilotsuz uçuş aparatları, döyüş helikopterlər və hücum təyyarələri üçün geniş istifadəyə imkan yaradıldı. Məhz onların fəaliyyəti nəticəsində Ermənistanın xeyli sayda artileriya qurğuları, tank, digər zirehli texnikası və canlı qüvvəsi məhv edildi.

17 oktyabr 2020-ci il tarixində saat 11:11 radələrində və 18 oktyabr 2020-ci il 12:30 da olmaqla Cəbrayıl istiqamətində Azərbaycan Ordusu mövqelərinə hava zərbələri endirməyə cəhd edən Ermənistan silahlı qüvvələrinə məxsus 2 ədəd Su-25 təyyarəsi Hava Hücumundan Müdafiə bölmələrinin dəqiq atəşi ilə məhv edilmişdir.

Oktyabrın 29-da saat 13:18 və 13:20 radələrində cəbhənin Qubadlı istiqamətində Azərbaycan Ordusunun mövqelərinə aviazərbələr endirməyə cəhd göstərən Ermənistan silahlı qüvvələrinin iki “Su-25” hücum təyyarəsi Azərbaycan Hava Hücumundan Müdafiə bölmələri tərəfindən məhv edilib.

2 noyabr 2020-ci il tarixində saat 10:50 radələrində cəbhənin Zəngilan istiqamətində Azərbaycan Ordusunun mövqelərini bombalamağa çalışan Ermənistan Hərbi Hava Qüvvələrinə məxsus "Su-25" hücum təyyarəsi Azərbaycan Hava Hücumundan Müdafiə bölmələri tərəfindən atıcı silahlarla məhv edilib.

Ümumi göstəricilər

  • Ekipaj: 1 nəfər
  • Uzunluğu: 15.53 m
  • Qanad genişliyi: 14.36 m
  • Hündürlüyü: 4.80 m
  • Boş çəki: 9,800 kq
  • Yüklü çəki: 14,440 kq
  • Maksimum qalxma ağırlığı: 19,300 kq
  • Güc təminatçısı: 2 ədəd Soyuz/Gavrilov R-195 mühərrik

Uçuş keyfiyyətləri

  • Maksimum sürət: Mach 0.82 (975 km/s) - dəniz səviyyəsində
  • Məsafə: 1,000 km
  • Döyüş radiusu: 750 km dəniz səviyyəsində, 2 daxili yanacaq çəni, 4,400 kq silahlarla
  • Uçuş tavanı: 7 km (5 km maksimum silahla)
  • Yüksəkliyə qalxma sürəti: 58 m/s
  • Maksimum g-yüklənmə: +6.5 g
  • Su-25UB - qırıcının döyüş-təlim versiyasıdır. Kiçik ölçülü mobil və stasionar yerüstü hədəfləri, habelə aşağı sürətli hava hədəflərini məhv etmək üçün nəzərdə tutulub.
Su-25 istifadəçiləri: Hal-hazırkı istifadəçilər Keçmiş istifadəçilər
  1. . 2012-01-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi:2010-09-13.
  2. . APA. 6 mart 2010.[ölü keçid]
  3. 2012-10-18 at the Wayback Machine Sukhoi.org.
  4. . airvectors.net. İstifadə tarixi:1 mart 2018.
  5. Gordon and Dawes 2004, pp. 133–49.
  6. . Archived from the original on 8 oktyabr 2007. İstifadə tarixi:1 mart 2018.. Jane's Defence Weekly.
  7. 2013-08-13 at the Wayback Machine Time Magazine.
  8. . ejection-history.org.uk. 2015-09-23 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi:1 mart 2018.
  9. Cooper, Tom. . ACIG.org. İstifadə tarixi:1 mart 2018.
  10. Qarabağ döyüşləri (2020) - 17 oktyabr
Vikianbarda Suxoy Su-25 ilə əlaqəli mediafayllar var.

Suxoy Su-25
suxoy, döyüş, təyyarəsi, səhifəsindən, istiqamətləndirilmişdir, Су, nato, adı, frogfoot, ssri, tərəfindən, istehsal, edilən, mühərrikli, tək, oturacaqlı, hücum, hava, dəstək, təyyarəsi, təyyarə, sovet, quru, qoşunlarını, yaxın, hava, dəstəyi, ilə, təmin, etmək. Suxoy Su 25 Doyus teyyaresi Dil Izle Redakte Su 25 sehifesinden istiqametlendirilmisdir Suxoy Su 25 rus Su 25 NATO kod adi Frogfoot SSRI terefinden istehsal edilen iki muherrikli tek oturacaqli hucum ve hava destek teyyaresi Bu teyyare Sovet Quru Qosunlarini yaxin hava desteyi ile temin etmek meqsedile konstruksiya olunmusdur Ilk prototipin ucus testleri 22 fevral 1975 ci ilde heyata kecirilmisdir Sinaqlari ugurla tamamladiqdan sonra 1978 ci ilde Gurcustan Sovet Sosialist Respublikasinin paytaxti olan Tiflis seherinde seriyali istehsalina baslanilmisdir Su 25Ukrayna HHQ ne mexsus Su 25M1Tipi QiriciHazirlayan Suxoy Dizayn Burosu d Istehsalci Ulan Ude Aviasiya Zavodu Tbilisi Aviasiya ZavoduBas konstruktor P O Suxoy E A IvanovDizayner Suxoy KBIlk ucus 22 fevral 1975Istismara verilme tarixi 1981Status Aktiv xidmetdeIstismarcilar Rusiya Herbi Hava Quvveleri Azerbaycan Herbi Hava Quvveleri Belarus Herbi Hava Quvveleri Ukrayna Herbi Hava QuvveleriIstehsal ili 1978 davam edirBuraxilis sayi 1000 Vahidinin qiymeti 3 1 10 2 mln Variantlari Su 39 Su 25UTQ Su 28 Su 25T Vikianbarda elaqeli mediafayllar Bu doyus teyyaresinin ilkin variantlarina iki oturacaqli telim doyus teyyaresi olan Su 25UB Su 25BM hemcinin xarici olkelere ixrac ucun nezerde tutulmus Su 25K daxildir 2012 ci ilde bezi teyyareler Su 25SM seviyyesinde modernizasiya olunmusdur Su 25T ve Su 25TM diger adi ile Su 39 novbeti modernizasiya variantlari hesab olunsa da bu variantlar genis istehsal olunmamisdir Su 25 ve Su 34 qiricilari 2007 ci ilde istehsal olunan yegane zirehli sabit qanadli doyus teyyareleri idi Su 25 lerin ekser hissesi hazirda Rusiya ve diger MDB dovletleri terefinden istismar olunur Su 25 doyus teyyaresinin muxtelif variantlari 30 ilden cox muddetdir ki bir cox doyus emeliyyatlarinda aktiv istifade olunur 1979 1989 cu illerde bas vermis Efqanistan muharibesi erzinde mucahidlere qarsi defelerle anti partizan emeliyyatlarinda istirak etmis bu teyyareler hazirda Suriya vetendas muharibesinde Rusiya HHQ terefinden istifade olunur Mundericat 1 Azerbaycanda bas vermis qezalar 2 Emeliyyat tarixcesi 2 1 Efqanistan muharibesi 2 2 Iran Iraq muharibesi 2 3 Korfez muharibesi 2 4 Abxaziya muharibesi 2 5 Ikinci Qarabag muharibesi 3 Taktiki texniki xususiyyetleri 3 1 Umumi gostericiler 3 2 Ucus keyfiyyetleri 4 Versiyalari 5 Istifadeciler 6 Hemcinin bax 7 Istinadlar 8 Xarici kecidlerAzerbaycanda bas vermis qezalar RedakteAzerbaycan Herbi Hava Quvveleri musteqillik dovrunde 5 eded Su 25 doyus teyyaresi itirib Azerbaycan HHQ nin ilk doyus teyyaresi de mehz Su 25 olub Bu teyyareni Milli Qehreman ilk pilot leytenant Vaqif Qurbanov 1992 ci il aprelin 8 de kecmis Sovet Ordusunun Sitalcay aviabazasindan qaciraraq Qarabag doyuslerinde istifade edib Yevlax Hava Limaninda bazalasdirilan bu teyyare vasitesile azerbaycanli pilot doyusde ermenilerin onlarla texnikasini silah anbarini 1 eded herbi vertolyotunu 1 eded YaK 40 teyyaresini mehv edib Vaqif Qurbanovun idare etdiyi Su 25 teyyaresi 1992 ci il iyun ayinin 13 de Esgeran uzerinde ermeniler terefinden vurulub Pilot helak olub Ikinci Su 25 teyyaresi 1992 ci il oktyabrin 10 da Susa rayonunun Malibeyli kendi uzerinde Ermenistan ordusunun zenit bolmeleri terefinden vurulub Pilot katapult etse de parasutu acilmadigindan helak olub Ucuncu Su 25 ise 23 aprel 1994 cu ilde doyuslerde vurulub Pilot katapult ederek sag qalib Azerbaycan Ordusu dorduncu Su 25 teyyaresini ise telim zamani itirib 2010 cu il martin 3 de saat 17 00 radelerinde Semkir rayonu erazisinde planlasdirilmis telim ucusu zamani Su 25 herbi teyyaresi qezaya ugrayib Teyyarenin pilotu Famil Elman oglu Memmedli qeza neticesinde helak olub Qezaya ugramis Su 25 son illerde alinib Teyyare Gurcustandaki Tiflis Aviasiya Zavodunda istehsal olunub 3 Besinci Su 25 2011 ci ilin fevralinda qezaya ugrayib Pilotlar katapult ederek sag qaliblar Su 25TMEmeliyyat tarixcesi Redakte Suxoy Su 25Ub modeli Efqanistan muharibesi Redakte Esas meqale Efqanistan muharibesi 1979 1989 Muharibeye qosulan Su 25 teyyarelerinden ibaret ilk birlik Azerbaycan Sovet Sosialist Respublikasinin Sitalcay aerodromunda dislokasiya olunmus 200 cu musteqil hucum eskadrilyasina mexsus qiricilar idi Ilk on bir doyus teyyaresi 1981 ci ilin may ayinda Sitalcaya catmisdi 4 19 iyul 1981 ci ilde 200 cu musteqil hucum eskadrilyasina mexsus Su 25 ler Efqanistanin qerbinde yerlesen Sindand aerodromuna yerlesdirildi Hemin birlesmenin esas vezifesi dagliq relyefde movqe tutan efqan usyancilara zerbe endirmekden ibaret idi Efqanistana gonderilmis novbeti Su 25 qiricilari Ukraynanin Jovtneve seherinde dislokasiya olunmus 368 ci hucumcu aviasiya alayina mexsus idi Bu herbi birlesme ise herbi emeliyyatlar kecirmek meqsedile Efqanistanin serqine gonderilmisdi Sovet qosunlarinin Efqanistanda oldugu muddet erzinde Su 25 doyus teyyareleri vasitesile mucahidlerin movqelerine umumilikde 139 defe muxtelif novde idareolunan raketlerle zerbe endirildi Orta hesabla her bir Su 25 il erzinde qarsi terefin movqelerine 360 hava hucumu gerceklesdirdi ki bu da muharibe erzinde istifade olunan diger butun nov doyus teyyareleri arasinda en yuksek gosterici hesab olunurdu Muharibe basa catana qeder muxtelif herbi birlesmelere mexsus 50 ye yaxin Su 25 qiricisi Efqanistana aid aerodromlarda yerlesmisdi Muharibenin davam etdiyi 1981 ve 1989 cu iller araliginda Sovet Herbi Hava Quvvelerine mexsus 21 23 eded Su 25 doyus emeliyyatlari erzinde 9 eded ise yerde saxlanildigi halda vurulmusdur 5 Iran Iraq muharibesi Redakte Esas meqale Iran Iraq muharibesi Su 25 ler 1980 ve 1988 ci iller araliginda bas vermis Iran Iraq muharibesinde de istifade olunmusdur Bu doyus teyyareleri muharibe erzinde esasen Iraq Herbi Hava Quvveleri terefinden istifade olunurdu Muharibenin sonuna qeder Iraq HHQ ne mexsus Su 25 ler teqriben 900 hava hucumu heyata kecirmisdi Muharibe erzinde bas vermis doyus toqqusmalarindan birinde Iraqa mexsus bir eded Su 25 Iran terefinden MIM 23 Hawk zenit raket kompleksi ile vurularaq mehv edilmis lakin pilot vaxtinda katapult ederek sag qalmisdir Bu hadise butun muharibe boyunca Iran terefinden Iraqa mexsus Su 25 e qarsi heyata kecirilmis yegane ugurlu emeliyyat hesab olunur Muharibe basa catdiqdan sonra Seddam Huseyn Iraq HHQ nin butun Su 25 pilotlarini olkenin en yuksek herbi mukafati ile teltif etmisdir 6 Korfez muharibesi Redakte Sehrada tufan emeliyyati erzinde Iraqa mexsus mehv edilmis Su 25 qiricisi 1991 ci ilde bas vermis Korfez muharibesi erzinde koalisiya quvvelerinin boyuk hava ustunluyune sahib olmasi Iraq Su 25 lerine ustunluk elde etmeye imkan vermedi 25 yanvar 1991 ci ilde Iraqdan havalanan Iraq HHQ ne mexsus yeddi eded Su 25 Iranda yere endi 7 6 fevral 1991 ci il axsami ABS Herbi Hava Quvvelerinin 53 cu taktiki doyus eskadrilyasina aid iki eded F 15C doyus teyyaresi Iraqa mexsus iki eded MiQ 21 ve iki eded Su 25 qiricisini tutmaga nail oldu Bas vermis doyus toqqusmasinda Iraqa mexsus dord teyyarenin her biri amerikali pilotlar terefinden mehv edildi Vurulan Su 25 ler ise Iranla dovlet serhedinin yaxinliginda sehraya dusdu Bu hadise muharibe erzinde Iraq Su 25 lerinin yegane hava doyusu oldu 6 Abxaziya muharibesi Redakte Gurcu hokumeti 1992 1993 cu illerde bas vermis Birinci Abxaziya muharibesi erzinde abxaziyali separatcilara qarsi doyuslerde Su 25 lerden istifade etmisdir 8 4 iyul 1993 cu ilde Abxaziyanin Esera kendi yaxinliginda movqe tutan separatcilar Gurcustan Herbi Hava Quvvelerine mexsus Su 25 doyus teyyaresini Strela 3 hava hucumundan mudafie kompleksi ile vuraraq dusurmeyi bacarmisdir 9 10 Ikinci Qarabag muharibesi Redakte Esas meqale Ikinci Qarabag muharibesi 4 Oktyabr 2020 ci ilde polkovnik Zaur Nudireliyev idare etdiyi Su 25 hucum teyyaresi Cebrayil istiqametinde ona verilen doyus tapsirigini yerine yetirmek ucun teyin olunmus hedefe yaxinlasan zaman merkezi komanda menteqesine melumat daxil oldu ki dusmenin hava hucumundan mudafie vasiteleri herekete kecib Kesfiyyat melumatimiza gore hemin erazide dusmenin hava hucumundan mudafie vasiteleri olmamali idi Ermeniler terefinden Su 25 hucum teyyarelerinin vurulmasi ehtimal boyuk idi Buna gore onlara derhal Azerbaycan pilotlarina geri donmek tapsirigi verildi Hemin vaxt polkovnik Zaur Nudireliyev teyin olunmus hedefe zerbe endirib geri qayidirdi Bundan sonra o cagirisa cavab vermedi Artiq polkovnik Zaur Nudireliyevin idare etdiyi Su 25 hucum teyyaresi Ermenistan hava hucumundan mudafie vasiteleri terefinden vurulmusdu Agir yaralanmasina baxmayaraq polkovnik katapult ede bilerdi Lakin o dusmene esir dusmemek ucun katapult etmedi Dusmene agir zerbe vurmaq ucun oz canindan kecib teyyareni dusmenin canli quvve ve zirehli texnikasina cirpdi ve qehremancasina sehid oldu Azerbaycan Herbi Hava Quvveleri terefinden hemin istiqametde dusmenin hava hucumundan mudafie vasiteleri tam mehv edildi Bununla Zerbe pilotsuz ucus aparatlari doyus helikopterler ve hucum teyyareleri ucun genis istifadeye imkan yaradildi Mehz onlarin fealiyyeti neticesinde Ermenistanin xeyli sayda artileriya qurgulari tank diger zirehli texnikasi ve canli quvvesi mehv edildi 11 17 oktyabr 2020 ci il tarixinde saat 11 11 radelerinde ve 18 oktyabr 2020 ci il 12 30 da olmaqla Cebrayil istiqametinde Azerbaycan Ordusu movqelerine hava zerbeleri endirmeye cehd eden Ermenistan silahli quvvelerine mexsus 2 eded Su 25 teyyaresi Hava Hucumundan Mudafie bolmelerinin deqiq atesi ile mehv edilmisdir 12 13 Oktyabrin 29 da saat 13 18 ve 13 20 radelerinde cebhenin Qubadli istiqametinde Azerbaycan Ordusunun movqelerine aviazerbeler endirmeye cehd gosteren Ermenistan silahli quvvelerinin iki Su 25 hucum teyyaresi Azerbaycan Hava Hucumundan Mudafie bolmeleri terefinden mehv edilib 14 2 noyabr 2020 ci il tarixinde saat 10 50 radelerinde cebhenin Zengilan istiqametinde Azerbaycan Ordusunun movqelerini bombalamaga calisan Ermenistan Herbi Hava Quvvelerine mexsus Su 25 hucum teyyaresi Azerbaycan Hava Hucumundan Mudafie bolmeleri terefinden atici silahlarla mehv edilib 15 16 17 Taktiki texniki xususiyyetleri Redakte Umumi gostericiler Redakte Ekipaj 1 nefer Uzunlugu 15 53 m Qanad genisliyi 14 36 m Hundurluyu 4 80 m Bos ceki 9 800 kq Yuklu ceki 14 440 kq Maksimum qalxma agirligi 19 300 kq Guc teminatcisi 2 eded Soyuz Gavrilov R 195 muherrikUcus keyfiyyetleri Redakte Maksimum suret Mach 0 82 975 km s deniz seviyyesinde Mesafe 1 000 km Doyus radiusu 750 km deniz seviyyesinde 2 daxili yanacaq ceni 4 400 kq silahlarla Ucus tavani 7 km 5 km maksimum silahla Yuksekliye qalxma sureti 58 m s Maksimum g yuklenme 6 5 gVersiyalari RedakteSu 25UB qiricinin doyus telim versiyasidir Kicik olculu mobil ve stasionar yerustu hedefleri habele asagi suretli hava hedeflerini mehv etmek ucun nezerde tutulub Istifadeciler Redakte Su 25 istifadecileri Hal hazirki istifadeciler Kecmis istifadecilerHemcinin bax RedakteAzerbaycan Herbi Hava Quvveleri Rusiya Herbi Hava Quvveleri QiriciIstinadlar Redakte Su 25 Su 25KM Skorpion 2012 01 04 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2010 09 13 Telim zamani qezaya ugrayan Su 25 teyyaresini Azerbaycan Gurcustandan alib APA 6 mart 2010 olu kecid Historical background Arxivlesdirilib 2012 10 18 at the Wayback Machine Sukhoi org The Sukhoi Su 25 Frogfoot airvectors net Istifade tarixi 1 mart 2018 1 2 Gordon and Dawes 2004 pp 133 49 Iran bolsters Su 25 fleet Archived from the original on 8 oktyabr 2007 Istifade tarixi 1 mart 2018 Jane s Defence Weekly Siege of Sukhumi Arxivlesdirilib 2013 08 13 at the Wayback Machine Time Magazine 2005 ejection history org uk 2015 09 23 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 1 mart 2018 Cooper Tom Georgia and Abkhazia 1992 1993 the War of Datchas ACIG org Istifade tarixi 1 mart 2018 Polkovnik Zaur Nudireliyev Su 25 teyyaresini son anda dusmenin coxsayli canli quvvesine cirpdi Qarabag doyusleri 2020 17 oktyabr Azerbaycan Respublikasi Mudafie Nazirliyinin resmi melumati Azerbaycan Respublikasi Mudafie Nazirliyinin resmi melumati https mod gov az az news dusmen cebhenin zengilan istiqametinde movqelerimize hucum etmeye cehd gosterib 33569 html https baku ws politics 102376 Bartaz ve Sukurataz yukseklikleri azad olunarken dusmenin SU 25 i nece mehv edilib Xarici kecidler Redakte Vikianbarda Suxoy Su 25 ile elaqeli mediafayllar var Su 25K at Sukhoi org Arxivlesdirilib 2006 05 15 at the Wayback Machine Su 25 at GlobalSecurity org Su 25 at Russia Military AnalysisMenbe https az wikipedia org w index php title Suxoy Su 25 amp oldid 6130225, wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, hersey,

ne axtarsan burda

, en yaxsi meqale sayti, meqaleler, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, seks, porno, indir, yukle, sex, azeri sex, azeri, seks yukle, sex yukle, izle, seks izle, porno izle, mobil seks, telefon ucun, chat, azeri chat, tanisliq, tanishliq, azeri tanishliq, sayt, medeni, medeni saytlar, chatlar, mekan, tanisliq mekani, mekanlari, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar.