fbpx
Wikipedia

Skopye

Skopye (mak.Скопје, alb.Shkupi, lat.Skupi) ya da Üsküb (türk.Üsküp, osm.اسكوب Üsküb) — Şimali Makedoniya Respublikasının paytaxtı və ən böyük şəhəri. Ölkənin siyasi, mədəni, iqtisadi və elmi mərkəzi hesab olunur.

şəhər
Skopye
mak.Скопје
Bayraq[d] Gerb
41°59′ şm. e. 21°26′ ş. u.
Ölkə
Region [[Skopye regionu]]
Mer Petre Şilegov
Tarixi və coğrafiyası
Sahəsi
  • 571,46 km²
Mərkəzin hündürlüyü 270 m
Saat qurşağı UTC+1, yayda UTC+2
Əhalisi
Əhalisi
  • 640.000 nəf. (2019)
Milli tərkibi makedonlar: 65%
albanlar: 27%
digər: 8%
Rəqəmsal identifikatorlar
Telefon kodu +389 02
Poçt indeksi 1000
Nəqliyyat kodu SK
Skopye
Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Mündəricat

Skopye ərazisində ilk insan məskənləri e.ə. IV əsrə aiddir. Şəhər mərkəzinə yaxın ərazidə yerləşən Skopye qalasının yaxınlığında Neolit dövrünə aid insan məskənlərinin tapılması da bunu sübut edir. Skupi eramızdan əvvəl II əsrdə Balkan yarımadasında yerləşən Dardania dövlətinin paytaxtı olmuşdur. Eramızın I əsrinin əvvəllərində isə romalılar tərəfindən işğal olunmuş və ərazisi hərbi baza rolunu oynamağa başlamışdır. 395-ci ildə Roma İmperiyası şərqi və qərbi olaraq iki hissəyə bölündükdən sonra Skupi də mərkəzi Konstantinopol olan Bizans İmperiyasının tərkibinə qatılmışdır. Erkən orta əsrlər dövründə Bizans İmperiyası və Birinci Bulqar dövləti arasında mübahisəli ərazi olmuşdur. 1282-ci ildən Serb İmperiyasının tərkib hissəsi olan bu şəhər, 1346-cı ildən 1371-ci ilə qədər bu dövlətin paytaxtı olmuşdur. 1392-ci ildə şəhər Osmanlı İmperiyası tərəfindən ələ keçirilmiş və Üsküp adlandırılmışdır. 500 ildən çox müddətə türklərin nəzarəti altında qalan şəhər Kosovo vilayətinin mərkəzi rolunu oynamışdır. 1912-ci ildə Balkan müharibələri ərzində Serbiya Krallığı tərəfindən işğal edilmiş, Birinci dünya müharibəsi başa çatdıqdan sonra isə yeni yaranmış Yuqoslaviya Krallığının tərkibinə daxil olmuşdur. İkinci dünya müharibəsi zamanı Nasist Almaniyasının müttəfiqi olan Bulqar qoşunları tərəfindən ələ keçirilmişdir. 1944-cü ildə Yuqoslaviya Sosialist Federativ Respublikasının bir hissəsi olan Makedoniya Sosialist Respublikasının paytaxtı elan olunmuşdur. İkinci dünya müharibəsi başa çatdıqdan sonra sürətli inkişaf mərhələsinə qədəm qoyan şəhərin inkişaf tempi 1963-cü ildə baş vermiş dəhşətli zəlzələ nəticəsində zəifləmişdir. Skopye şəhəri 1991-ci ildən etibarən müstəqil Makedoniya dövlətinin paytaxtıdır.

BelqradAfina şəhərlərini birləşdirən yolun üzərində yerləşməsi Skopye şəhərinin strateji əhəmiyyətli yaşayış məntəqəsi olmasında böyük rol oynayır.

Demoqrafiyası

2002-ci il hesablamalarına əsasən Skopye şəhərinin əhalisi 506,926 nəfərdən ibarət idi. Skopyenin məşğulluq ərazisi Makedoniya Respublikasının böyük ərazisini əhatə edir ki, bu əraziyə də ümumi əhalisi bir milyon nəfərdən çox olan Veles, KumanovoTetovo kimi yaşayış məntəqələri də daxildir.

Makedoniya əhalisinin üçdə bir hissəsi burada yaşayır. Digər şəhərlərin əhalisinin sayı Skopyeyə nisbətən daha azdır. Ölkənin ikinci böyük şəhəri olan Kumanovoda 107,632 nəfər yaşayır.

Habsburqlar sülaləsi və Osmanlı dövləti arasında baş verən müharibələr, həmçinin 1698-ci ildə baş vermiş böyük yanğına qədər Skopye Balkan yarımadasında yerləşən ən böyük şəhərlərdən biri idi. 1836-cı ildə burada cəmi 10 min nəfər yaşayırdı. Bununla belə, 1850-ci ildən etibarən şəhər əhalisi yenidən artmağa başladı və artıq 1905-ci ildə 32 min nəfərə çatdı. XX əsrdə Skopye Yuqoslaviyada yerləşən şəhərlər arasında ən sürətlə böyüyənlərdən biri olmuş, 1971-ci ildə əhalinin sayı 448,200 nəfərə çatmışdır. Bundan sonra, demoqrafik artım sabit sürətlə davam etmişdir.

Etnik tərkibi

Skopye şəhəri tarix boyu fərqli millətlərə ev sahibliyi etmişdir. Müasir dövrdə də şəhər öz etnik müxtəlifliyinə görə fərqlənir. XIX əsrdə şəhər əhalisinin əksər hissəsini müsəlman təşkil edirdi. 2002-ci il hesablamalarına görə Skopyedə yaşayan ən böyük etnik qrup əhalinin 66.75%-ni təşkil edən makedonlardır. Albanlar, serblər, türklər, bosniyalılar və digərləri isə etnik azlıq təşkil edirlər.

Etnik makedoniyalıların əksər hissəsi Vardar çayının cənubunda məskunlaşmışdır. Onlar, həmçinin ButelQazi Baba kimi Vardar çayının şimalında yerləşən ərazilərdə də əksəriyyət təşkil edir. Şəhərin bəzi yerlərində alban dilli məktəblər fəaliyyət göstərir.

Din

Əhali arasında dini mənsubiyyət müxtəlifdir: makedonlar, serblər və valaxların əksəriyyəti pravoslav olduğu halda, albanlar, türklər və qaraçıların əksər hissəsi müsəlmandır. Burada, həmçinin əhali arasında azlıq təşkil edən katolik albanlar da vardır.

2002-ci il hesablamalarına görə Skopye əhalisinin 68.5%-i Şərqi pravoslav kilsəsinə, 28.6%-i isə İslam dininə etiqad edir. Katolik (0.5%) və protestantlar (0.04%) isə azlıq təşkil edir.

İkinci dünya müharibəsi başlayana qədər Skopyedə kifayət qədər yəhudi ailəsi məskunlaşmışdı. Onların əksəriyyəti İnkvizisiya zamanı İspaniyadan buraya köç etməyə məcbur olmuşlardan ibarət idi. 1939-cu ildə 2424 nəfər Skopye yəhudisi nasistlər tərəfindən ya öldürülmüş, ya da deportasiya edilmişdir. Müharibədən sonra sağ qalanların böyük bir qismi İsrailə köçmüşdür.

Tarixən Osmanlı dövlətinin tərkib hissəsi olduğuna görə burada məscidlərin sayı kilsələrin sayına nisbətən daha çoxdur. Skopye şəhəri Makedoniya Pravoslav Kilsəsi və Makedoniya İslam Dini Birliyi kimi bir çox dini təşkilatlara ev sahibliyi edir. Burada pravoslav və katolik kafedralları, bir çox mədrəsəsinaqoq yerləşir.

Qardaş şəhərlər

Əməkdaşlıq

  1. cənubu Qaradağ və Üsküb vilayətləridir. Bosna vilayəti 7 livaya (yəni əyalətə) bölünür: bunların biri Qerseqovinadır, bunlar Bosna şəhərinə tabedir.
  2. Yəhya Kamalın şəhəri Üskübdə qonaqlanmış bir məhəbbət karvanı var.
  3. Syme, Ronald; Birley, Anthony (1 yanvar 1999). . University of Exeter Press – Google Books vasitəsilə.
  4. Mócsy, András (1 yanvar 1974). . Routledge & K. Paul – Google Books vasitəsilə.
  5. (PDF). World Bank. 2012. İstifadə tarixi:29 dekabr 2017.
  6. Andrew Rossos (2008). Macedonia and the Macedonians: A History. Hoover Press. səh. 70. ISBN 978-0-8179-4882-5.
  7. Jasna Stefanovska et Janez Koželj (2012). Urban planning and transitional development issues: The case of Skopje, Macedonia. Urbani izziv. səh. 94.
  8. Svetomir Skaric. (PDF). Friedrich Ebert Stiftung in Macedonia. İstifadə tarixi:29 dekabr 2017.
  9. Hugh Poulton (2000). Who are the Macedonians?. C. Hurst & Co. Publishers Ltd. səh. 130. ISBN 1850655340.
  10. (PDF). State Statistical Office of the Republic of Macedonia. 2002. İstifadə tarixi:29 dekabr 2017.
  11. . European Jewish Fund. İstifadə tarixi:29 dekabr 2017.
  12. (PDF). Macedonian Centre for International Cooperation. İstifadə tarixi:29 dekabr 2017.
  13. . Dijon.fr. 2 oktyabr 2013 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi:29 dekabr 2017.
  14. . Nanchang Municipal Party Committee of the CPC and Nanchang Municipal Government. Nanchang Economic Information Center. 22 may 2013 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi:29dekabr 2017.
  15. . Mestna občina Ljubljana (Ljubljana City) (Slovenian). 26 iyun 2013 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi:29dekabr 2017.
  16. . sitel.com.mk.
  17. . sofiaglobe.com. 19 aprel 2015.
  18. . novatv.mk.
  19. (Turkish). Ankara Büyükşehir Belediyesi – Tüm Hakları Saklıdır. 14 yanvar 2009 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi:29 dekabr 2017.
  20. . Grad Pula (Croatian və Italian). 5 may 2012 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi:29 dekabr 2017.
  21. daenet d.o.o. . Sarajevo.ba. 12 aprel 2009 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi:29 dekabr 2017.
Vikianbarda Skopye ilə əlaqəli mediafayllar var.

Skopye
skopye, şimali, makedoniyanın, paytaxtı, Скопје, shkupi, skupi, üsküb, türk, üsküp, اسكوب, üsküb, şimali, makedoniya, respublikasının, paytaxtı, böyük, şəhəri, ölkənin, siyasi, mədəni, iqtisadi, elmi, mərkəzi, hesab, olunur, şəhərmak, Скопјеbayraq, gerb41, ölk. Skopye Simali Makedoniyanin paytaxti Dil Izle Redakte Skopye mak Skopјe alb Shkupi lat Skupi ya da Uskub 1 2 turk Uskup osm اسكوب Uskub Simali Makedoniya Respublikasinin paytaxti ve en boyuk seheri Olkenin siyasi medeni iqtisadi ve elmi merkezi hesab olunur seherSkopyemak SkopјeBayraq d Gerb41 59 sm e 21 26 s u Olke Simali MakedoniyaRegion Skopye regionu Mer Petre SilegovTarixi ve cografiyasiSahesi 571 46 km Merkezin hundurluyu 270 mSaat qursagi UTC 1 yayda UTC 2EhalisiEhalisi 640 000 nef 2019 Milli terkibi makedonlar 65 albanlar 27 diger 8 Reqemsal identifikatorlarTelefon kodu 389 02Poct indeksi 1000Neqliyyat kodu SKskopje gov mkSkopye Vikianbarda elaqeli mediafayllar Mundericat 1 Tarixi 2 Ehalisi 2 1 Demoqrafiyasi 2 2 Etnik terkibi 2 3 Din 3 Beynelxalq elaqeleri 3 1 Qardas seherler 3 2 Emekdasliq 4 Hemcinin bax 5 Istinadlar 6 Xarici kecidlerTarixi RedakteSkopye erazisinde ilk insan meskenleri e e IV esre aiddir Seher merkezine yaxin erazide yerlesen Skopye qalasinin yaxinliginda Neolit dovrune aid insan meskenlerinin tapilmasi da bunu subut edir Skupi eramizdan evvel II esrde Balkan yarimadasinda yerlesen Dardania dovletinin paytaxti olmusdur Eramizin I esrinin evvellerinde ise romalilar terefinden isgal olunmus ve erazisi herbi baza rolunu oynamaga baslamisdir 3 4 395 ci ilde Roma Imperiyasi serqi ve qerbi olaraq iki hisseye bolundukden sonra Skupi de merkezi Konstantinopol olan Bizans Imperiyasinin terkibine qatilmisdir Erken orta esrler dovrunde Bizans Imperiyasi ve Birinci Bulqar dovleti arasinda mubahiseli erazi olmusdur 1282 ci ilden Serb Imperiyasinin terkib hissesi olan bu seher 1346 ci ilden 1371 ci ile qeder bu dovletin paytaxti olmusdur 1392 ci ilde seher Osmanli Imperiyasi terefinden ele kecirilmis ve Uskup adlandirilmisdir 500 ilden cox muddete turklerin nezareti altinda qalan seher Kosovo vilayetinin merkezi rolunu oynamisdir 1912 ci ilde Balkan muharibeleri erzinde Serbiya Kralligi terefinden isgal edilmis Birinci dunya muharibesi basa catdiqdan sonra ise yeni yaranmis Yuqoslaviya Kralliginin terkibine daxil olmusdur Ikinci dunya muharibesi zamani Nasist Almaniyasinin muttefiqi olan Bulqar qosunlari terefinden ele kecirilmisdir 1944 cu ilde Yuqoslaviya Sosialist Federativ Respublikasinin bir hissesi olan Makedoniya Sosialist Respublikasinin paytaxti elan olunmusdur Ikinci dunya muharibesi basa catdiqdan sonra suretli inkisaf merhelesine qedem qoyan seherin inkisaf tempi 1963 cu ilde bas vermis dehsetli zelzele neticesinde zeiflemisdir Skopye seheri 1991 ci ilden etibaren musteqil Makedoniya dovletinin paytaxtidir Belqrad ve Afina seherlerini birlesdiren yolun uzerinde yerlesmesi Skopye seherinin strateji ehemiyyetli yasayis menteqesi olmasinda boyuk rol oynayir Ehalisi RedakteDemoqrafiyasi Redakte 2002 ci il hesablamalarina esasen Skopye seherinin ehalisi 506 926 neferden ibaret idi Skopyenin mesgulluq erazisi Makedoniya Respublikasinin boyuk erazisini ehate edir ki bu eraziye de umumi ehalisi bir milyon neferden cox olan Veles Kumanovo ve Tetovo kimi yasayis menteqeleri de daxildir 5 Makedoniya ehalisinin ucde bir hissesi burada yasayir Diger seherlerin ehalisinin sayi Skopyeye nisbeten daha azdir Olkenin ikinci boyuk seheri olan Kumanovoda 107 632 nefer yasayir Habsburqlar sulalesi ve Osmanli dovleti arasinda bas veren muharibeler hemcinin 1698 ci ilde bas vermis boyuk yangina qeder Skopye Balkan yarimadasinda yerlesen en boyuk seherlerden biri idi 1836 ci ilde burada cemi 10 min nefer yasayirdi 6 Bununla bele 1850 ci ilden etibaren seher ehalisi yeniden artmaga basladi ve artiq 1905 ci ilde 32 min nefere catdi XX esrde Skopye Yuqoslaviyada yerlesen seherler arasinda en suretle boyuyenlerden biri olmus 1971 ci ilde ehalinin sayi 448 200 nefere catmisdir Bundan sonra demoqrafik artim sabit suretle davam etmisdir 7 Etnik terkibi Redakte Skopye seheri tarix boyu ferqli milletlere ev sahibliyi etmisdir Muasir dovrde de seher oz etnik muxtelifliyine gore ferqlenir XIX esrde seher ehalisinin ekser hissesini muselman teskil edirdi 2002 ci il hesablamalarina gore Skopyede yasayan en boyuk etnik qrup ehalinin 66 75 ni teskil eden makedonlardir Albanlar serbler turkler bosniyalilar ve digerleri ise etnik azliq teskil edirler Etnik makedoniyalilarin ekser hissesi Vardar cayinin cenubunda meskunlasmisdir Onlar hemcinin Butel ve Qazi Baba kimi Vardar cayinin simalinda yerlesen erazilerde de ekseriyyet teskil edir Seherin bezi yerlerinde alban dilli mektebler fealiyyet gosterir 8 Din Redakte Ehali arasinda dini mensubiyyet muxtelifdir makedonlar serbler ve valaxlarin ekseriyyeti pravoslav oldugu halda albanlar turkler ve qaracilarin ekser hissesi muselmandir Burada hemcinin ehali arasinda azliq teskil eden katolik albanlar da vardir 9 2002 ci il hesablamalarina gore Skopye ehalisinin 68 5 i Serqi pravoslav kilsesine 28 6 i ise Islam dinine etiqad edir Katolik 0 5 ve protestantlar 0 04 ise azliq teskil edir 10 Ikinci dunya muharibesi baslayana qeder Skopyede kifayet qeder yehudi ailesi meskunlasmisdi Onlarin ekseriyyeti Inkvizisiya zamani Ispaniyadan buraya koc etmeye mecbur olmuslardan ibaret idi 1939 cu ilde 2424 nefer Skopye yehudisi nasistler terefinden ya oldurulmus ya da deportasiya edilmisdir Muharibeden sonra sag qalanlarin boyuk bir qismi Israile kocmusdur 11 Tarixen Osmanli dovletinin terkib hissesi olduguna gore burada mescidlerin sayi kilselerin sayina nisbeten daha coxdur Skopye seheri Makedoniya Pravoslav Kilsesi ve Makedoniya Islam Dini Birliyi kimi bir cox dini teskilatlara ev sahibliyi edir Burada pravoslav ve katolik kafedrallari bir cox medrese ve sinaqoq yerlesir 12 Beynelxalq elaqeleri RedakteQardas seherler Redakte Bredford Birlesmis Kralliq Dijon Fransa 13 Daskend Ozbekistan Drezden Almaniya Tempe Arizona ABS Rube Fransa Varem Belcika Nurnberq Almaniya Nancan Cin 14 Manisa Turkiye Suveys Misir Pittsburq ABS Anqulem Fransa Istanbul Turkiye Lyublyana Sloveniya 15 Podqoritsa Monteneqro Saraqosa Ispaniya Zaqreb Xorvatiya Belqrad Serbiya 16 Sofiya Bolqaristan 17 Tirana Albaniya 18 Emekdasliq Redakte Ankara Turkiye 19 Pula Xorvatiya 20 Sarayevo Bosniya ve Herseqovina 21 Hemcinin bax RedakteMakedoniya Respublikasi Kosovo vilayetiIstinadlar Redakte http turkologiya org saylar Turkologiya 2012 3 4 pdf cenubu Qaradag ve Uskub vilayetleridir Bosna vilayeti 7 livaya yeni eyalete bolunur bunlarin biri Qerseqovinadir bunlar Bosna seherine tabedir http www anl az down meqale edebiyyat edebiyyat noyabr2009 94863 htm Yehya Kamalin seheri Uskubde qonaqlanmis bir mehebbet karvani var Syme Ronald Birley Anthony 1 yanvar 1999 The Provincial at Rome And Rome and the Balkans 80BC AD14 University of Exeter Press Google Books vasitesile Mocsy Andras 1 yanvar 1974 Pannonia and Upper Moesia A History of the Middle Danube Provinces of the Roman Empire Routledge amp K Paul Google Books vasitesile Improving Energy Sufficiency in Skopje TRACE Study PDF World Bank 2012 Istifade tarixi 29 dekabr 2017 Andrew Rossos 2008 Macedonia and the Macedonians A History Hoover Press seh 70 ISBN 978 0 8179 4882 5 Jasna Stefanovska et Janez Kozelj 2012 Urban planning and transitional development issues The case of Skopje Macedonia Urbani izziv seh 94 Svetomir Skaric Ohrid Agreement and Minority Communities in Macedonia PDF Friedrich Ebert Stiftung in Macedonia Istifade tarixi 29 dekabr 2017 Hugh Poulton 2000 Who are the Macedonians C Hurst amp Co Publishers Ltd seh 130 ISBN 1850655340 Census PDF State Statistical Office of the Republic of Macedonia 2002 Istifade tarixi 29 dekabr 2017 Jewish Community in Macedonia European Jewish Fund Istifade tarixi 29 dekabr 2017 Address Book of the Religious Communities PDF Macedonian Centre for International Cooperation Istifade tarixi 29 dekabr 2017 Ville de Dijon Dijon une politique renouvelee a l international Dijon fr 2 oktyabr 2013 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 29 dekabr 2017 Nanchang City and Sister Cities Intercommunion Nanchang Municipal Party Committee of the CPC and Nanchang Municipal Government Nanchang Economic Information Center 22 may 2013 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 29dekabr 2017 Medmestno in mednarodno sodelovanje Mestna obcina Ljubljana Ljubljana City Slovenian 26 iyun 2013 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 29dekabr 2017 Sitel Televiziјa sitel com mk Skopje votes to twin with Sofia sofiaglobe com 19 aprel 2015 Skopјe se zbratimi so Tirana novatv mk Kardes Kentleri Listesi ve 5 Mayis Avrupa Gunu Kutlamasi via WaybackMachine com Turkish Ankara Buyuksehir Belediyesi Tum Haklari Saklidir 14 yanvar 2009 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 29 dekabr 2017 Međunarodna suradnja Grada Pule Grad Pula Croatian ve Italian 5 may 2012 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 29 dekabr 2017 daenet d o o Sarajevo Official Web Site Sister cities Sarajevo ba 12 aprel 2009 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 29 dekabr 2017 Xarici kecidler Redakte Vikianbarda Skopye ile elaqeli mediafayllar var VikiSeyahetde Skopje haqqinda seyahet melumatlari var City of Skopje Official Portal Skopje Between Byzantine and OttomansMenbe https az wikipedia org w index php title Skopye amp oldid 5650391, wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, hersey,

ne axtarsan burda

, en yaxsi meqale sayti, meqaleler, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, seks, porno, indir, yukle, sex, azeri sex, azeri, seks yukle, sex yukle, izle, seks izle, porno izle, mobil seks, telefon ucun, chat, azeri chat, tanisliq, tanishliq, azeri tanishliq, sayt, medeni, medeni saytlar, chatlar, mekan, tanisliq mekani, mekanlari, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar.