fbpx
Wikipedia

Alban təqvimi

Bu məqalənin bəzi məlumatlarının mənbəsi göstərilməmişdir.
Daha ətraflı məlumat üçün məqalənin müzakirə səhifəsinə baxa və məqaləyə uyğun formada mənbələr əlavə edib Vikipediyanı zənginləşdirə bilərsiniz. (sentyabr 2021)

Alban təqvimiQafqaz Albaniyasında istifadə olunmuş sivil və dini təqvim. Bu təqvimin varlığını ilk dəfə 1832-ci ildə Mariy Brosse irəli sürmüşdür. Ananiya Şirakatsiyə aid 114 nömrəli əlyazmaya istinad edən Brosse bu təqvimdə 12 ay olduğunu göstərir. Təqvim avqust ayından başlayırdı. Ayların adları həm Udi dilində həm də Fars dilində izah olunur. Paris, Tbilisi həmçinin İrəvanda saxlanılan 12 fərqli əlyazmada bu aylar sıralanmışdır. Utili tarixçi Ovannes İmastaserin (1047-1129) qeydlərinə əsasən qədim Alban və Gürcü təqvimləri 29 Avqustda başlayırdı. Bu təqvimin əsasında Udi təqvimi hazırlanmışdır.

Təqvim
Təqvim haqqında
Təqvim
tipi

Günəş, Ay, Ay-Günəş

Təqvim dövrü Uzun illərin
daxil edilməsi

Digər təqvimlər
Armelin · Assuriya · Astek · Benqal · Berber · Bəhai · Budda · Babil · Bizans · Vyetnam · Gilburd · Hind · Holosen · Qafqaz Albaniyası · Qriqori · Gürcü · Qədim yunan · Qədim Misir · Qədim hind · Qibti · Qədim Çin · Qədim fars · Qədim slavyan · Yəhudi · Zərdüşt · Hindistan · İnk · Hicri-qəməri ·Hicri-şəmsi · İrland · Çin · Kont · Kopt · Malay · Mayya · Nepal · Yuli · Roma · Rumi · Simmetrik · Tamil · Tay Günəş · Tibet · Üçmövsümlü · Türkmən · Universal · Fransız · Xanaane · Xani · Çuçxe · İsveç · Şumer · Efiopiya · Yava · Yapon

Mündəricat

Qədim Gürcü, Erməni və Alban təqvimlərindəki ayların adları bənzər olmuşdur.

Erməni dilində Gürcü dilində Alban dilində Qriqorian təqvimi
նաւասարդ (navasardi) Axaltslisa Navasardos Avqust
հոռի (horhi) Seteli T'ule Sentyabr
սահմի (sahmi) Teriati Namos' Oktyabr
տրէ (tre) Tristini Çil Noyabr
քաղոց (kaqots) Apani Bokavon Dekabr
արաց (aratz) Novtzeni Mare Yanvar
մեհեկան (maxetsi) Nivnçani Boceone Fevral
արեգ (areq) İqaçay J'qul Mart
ահեկան (ahekan) Vardupay Bontoke Aprel
մարերի (mareri) Marçini Orili May
մարգաց (marqaç) Bubas Exna İyun
հրոտից (hrotiç) Kuraluban Baxna İyul

Navasardun

Alban təqvimində ilk ay olmuşdur. Əslən orta pəhləvi dilində olub "yeni il" mənasına gəlir.

T'ule

Alban təqviminin ikinci ayı. T'ul - albanca olub, "şərablıq üzüm" deməkdir. Udi dilində də üzüm mənasına gəlir.

Namos'

Alban təqviminin üçüncü ayı. Bu ad üçün iki ehtimal irəli sürülüb. Bir ehtimala görə o farsca ibadət mənasına gələn "namaz" sözündəndir, ikinci bir ehtimala görə isə bu yenə farsca olan "nəm" sözündən gəlir.

Çil

Təqvimin dördüncü ayıdır. Udi dilində "toxum" mənasına gəlir.

Bokavon

Təqvimin beşinci ayı. Udi dilindəki "yığmaq, dərmək" mənasına gələn "bok'sun" sözündən yarandığı güman edilir.

Altı və yeddinci aylar

Alban təqviminin altıncı və yeddinci aylarının mənası barədə etimoloji təklif irəli sürülməmişdir.

J'qul

Alban təqviminin səkkizinci ayıdır. Udi dilində "yaz, bahar" mənasına gəlir.

Doqquz və onuncu aylar

Bu ayların adlarının mənası haqqında məlumat yoxdur və Udi dili ilə də açıqlanmır.

Exna

Alban təqviminin on birinci ayıdır. Udi dilində "ex" sözü "biçin" mənasına gəlir.Gürcü və Erməni təqvimindəki paralel aylar da "biçin ayı" mənası verir.

Baxna

Alban təqviminin son ayıdır. Udi dilində be'q' sözü "günəş" mənasına gəlir.

  • Jost Gippert, Annual of Armenian Linguistics 9, 1988, 35-46.
  1. P.İnqorokva, "Jvel-kartuli c‘armartuli k‘alendari 2", Sakartvelos muzeumis moambe 7, 1931-32, səh.300
  2. W. Schulze, Die Sprache der Uden in Nord-Azerbajdžan, Wiesbaden 1982, səh.284
  3. E.Dulaurier, Recherches sur la chronologie arménienne, t.1, Paris 1859, səh. 167


Voroşil Qukasyan - Udincə-Azərbaycanca-Rusca lüğət, Bakı, "Elm", 1974:

  1. Səh. 211
  2. Səh. 233
  3. Səh. 88
  4. Səh. 114
  5. Səh. 122
  6. Səh. 78

Alban təqvimi
alban, təqvimi, qafqaz, albaniyası, təqvimi, səhifəsindən, istiqamətləndirilmişdir, məqalənin, bəzi, məlumatlarının, mənbəsi, göstərilməmişdir, daha, ətraflı, məlumat, üçün, məqalənin, müzakirə, səhifəsinə, baxa, məqaləyə, uyğun, formada, mənbələr, əlavə, edib. Alban teqvimi Dil Izle Redakte Qafqaz Albaniyasi teqvimi sehifesinden istiqametlendirilmisdir Bu meqalenin bezi melumatlarinin menbesi gosterilmemisdir Daha etrafli melumat ucun meqalenin muzakire sehifesine baxa ve meqaleye uygun formada menbeler elave edib Vikipediyani zenginlesdire bilersiniz sentyabr 2021 Alban teqvimi Qafqaz Albaniyasinda istifade olunmus sivil ve dini teqvim Bu teqvimin varligini ilk defe 1832 ci ilde Mariy Brosse ireli surmusdur 1 Ananiya Sirakatsiye aid 114 nomreli elyazmaya istinad eden Brosse bu teqvimde 12 ay oldugunu gosterir Teqvim avqust ayindan baslayirdi Aylarin adlari hem Udi dilinde hem de Fars dilinde izah olunur Paris Tbilisi hemcinin Irevanda saxlanilan 12 ferqli elyazmada bu aylar siralanmisdir Utili tarixci Ovannes Imastaserin 1047 1129 qeydlerine esasen qedim Alban ve Gurcu teqvimleri 29 Avqustda baslayirdi Bu teqvimin esasinda Udi teqvimi hazirlanmisdir TeqvimTeqvim haqqindaTeqvim tipi Gunes Ay Ay GunesTeqvim dovru Uzun illerin daxil edilmesiDiger teqvimlerArmelin Assuriya Astek Benqal Berber Behai Budda Babil Bizans Vyetnam Gilburd Hind Holosen Qafqaz Albaniyasi Qriqori Gurcu Qedim yunan Qedim Misir Qedim hind Qibti Qedim Cin Qedim fars Qedim slavyan Yehudi Zerdust Hindistan Ink Hicri qemeri Hicri semsi Irland Cin Kont Kopt Malay Mayya Nepal Yuli Roma Rumi Simmetrik Tamil Tay Gunes Tibet Ucmovsumlu Turkmen Universal Fransiz Xanaane Xani Cucxe Isvec Sumer Efiopiya Yava Yapon Mundericat 1 Cenubi Qafqaz teqvimleri 2 Aylar 2 1 Navasardun 2 2 T ule 2 3 Namos 2 4 Cil 2 5 Bokavon 2 6 Alti ve yeddinci aylar 2 7 J qul 2 8 Doqquz ve onuncu aylar 2 9 Exna 2 10 Baxna 3 Menbe 4 IstinadlarCenubi Qafqaz teqvimleri RedakteQedim Gurcu Ermeni ve Alban teqvimlerindeki aylarin adlari benzer olmusdur Ermeni dilinde Gurcu dilinde Alban dilinde Qriqorian teqvimiնաւասարդ navasardi Axaltslisa Navasardos Avqustհոռի horhi Seteli T ule Sentyabrսահմի sahmi Teriati Namos Oktyabrտրէ tre Tristini Cil Noyabrքաղոց kaqots Apani Bokavon Dekabrարաց aratz Novtzeni Mare Yanvarմեհեկան maxetsi Nivncani Boceone Fevralարեգ areq Iqacay J qul Martահեկան ahekan Vardupay Bontoke Aprelմարերի mareri Marcini Orili Mayմարգաց marqac Bubas Exna Iyunհրոտից hrotic Kuraluban Baxna IyulAylar RedakteNavasardun Redakte Alban teqviminde ilk ay olmusdur Eslen orta pehlevi dilinde olub yeni il menasina gelir T ule Redakte Alban teqviminin ikinci ayi T ul albanca olub serabliq uzum demekdir 2 Udi dilinde de uzum menasina gelir Qukasyan 1 Namos Redakte Alban teqviminin ucuncu ayi Bu ad ucun iki ehtimal ireli surulub Bir ehtimala gore o farsca ibadet menasina gelen namaz sozundendir ikinci bir ehtimala gore ise bu yene farsca olan nem sozunden gelir Cil Redakte Teqvimin dorduncu ayidir Udi dilinde toxum menasina gelir Qukasyan 2 Bokavon Redakte Teqvimin besinci ayi Udi dilindeki yigmaq dermek menasina gelen Qukasyan 3 bok sun sozunden yarandigi guman edilir 3 Alti ve yeddinci aylar Redakte Alban teqviminin altinci ve yeddinci aylarinin menasi barede etimoloji teklif ireli surulmemisdir J qul Redakte Alban teqviminin sekkizinci ayidir Udi dilinde yaz bahar menasina gelir Qukasyan 4 Doqquz ve onuncu aylar Redakte Bu aylarin adlarinin menasi haqqinda melumat yoxdur ve Udi dili ile de aciqlanmir Exna Redakte Alban teqviminin on birinci ayidir Udi dilinde ex sozu bicin menasina gelir Qukasyan 5 Gurcu ve Ermeni teqvimindeki paralel aylar da bicin ayi menasi verir 4 Baxna Redakte Alban teqviminin son ayidir Udi dilinde be q sozu gunes menasina gelir Qukasyan 6 Menbe RedakteJost Gippert Annual of Armenian Linguistics 9 1988 35 46 Istinadlar Redakte Nouveau journal asiatique ou recueil de memoires d extraits et de Notices Cild 10 Seh 527 P Inqorokva Jvel kartuli c armartuli k alendari 2 Sakartvelos muzeumis moambe 7 1931 32 seh 300 W Schulze Die Sprache der Uden in Nord Azerbajdzan Wiesbaden 1982 seh 284 E Dulaurier Recherches sur la chronologie armenienne t 1 Paris 1859 seh 167 Vorosil Qukasyan Udince Azerbaycanca Rusca luget Baki Elm 1974 Seh 211 Seh 233 Seh 88 Seh 114 Seh 122 Seh 78Menbe https az wikipedia org w index php title Alban teqvimi amp oldid 4696232, wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, hersey,

ne axtarsan burda

, en yaxsi meqale sayti, meqaleler, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, seks, porno, indir, yukle, sex, azeri sex, azeri, seks yukle, sex yukle, izle, seks izle, porno izle, mobil seks, telefon ucun, chat, azeri chat, tanisliq, tanishliq, azeri tanishliq, sayt, medeni, medeni saytlar, chatlar, mekan, tanisliq mekani, mekanlari, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar.