fbpx
Wikipedia

Moldova

Moldova (mold. Moldova) və ya rəsmi adı ilə Moldova Respublikası (mold. Republika Moldova) — Şərqi Avropada dövlət. Moldova dənizə çıxışı olmayan ölkələrdən biridir. Şimal, şərq və cənubda Ukrayna, qərbdə isə Rumıniya ilə həmsərhəddir. Paytaxtı və ən böyük şəhəri Kişinyov şəhəri, ümumi sahəsi 33,846 kvadrat kilometrdir. Moldova 1940-cı ildə SSRİ tərəfindən Rumıniyadan qoparılmış Bessarabiya torpaqlarında yaradılmış və SSRİ-nin tərkibinə müttəfiq respublika statusu ilə daxil edilmişdir. Moldovanın Dnestr çayından şərqdəki əraziləri 1991-ci ildən tanınmamış Dnestryanı Moldov Respublikasının nəzarətindədir.

Moldova Respublikası
mold.Republica Moldova
Moldova
Himni: "Limba Noastră"
(azərb."Bizim dilimiz"‎)
Paytaxtı
və ən böyük şəhəri
Kişinyov - 686,000
Rəsmi dilləriMoldov dili
Etnik qrupları
moldovanlar-78%,ukraynalılar-8,4%,ruslar-5,8%,qaqauzlar-4,4%,bolqarlar-1,9%
İdarəetmə formasıParlamentli respublika
• Prezident
Maia Sandu [ 24.XII.2020 ~ ]
• Baş nazir
Aureliu Ciocoi [ 1.I.2021 ]
Qurulması
Tarixi
• Müstəqilliyin elanı
27 avqust 1991
• Yaranması
27 avqust 1991
Ərazisi
• Ümumi
33,846 km² (140-cı yer)
• Su (%)
1,4
Əhalisi
• 2019 təxmini
2,682,000 (129-cu yer)
• 5.10.2004 siyahıya alma
3 938 679
• Sıxlıq
120/km2 (310.8/kv. mil) (87-ci yer)
ÜDM(AQP)2014 təxmini
• Ümumi
17,19 milyard (148-ci)
• Adam başına
4 800 (171-ci)
ValyutasıMoldova leyi (MDL, 92)
Saat qurşağıUTC+3 (ŞAV)
• Yay (DST)
ŞAYV
Yolun hərəkət istiqamətisağ
Telefon kodu373
ISO 3166 koduMD
İnternet domeni.md

Mündəricat

Moldovanın adı Moldova çayının adındandır. Moldova Knyazlığının 1359-cu ildə əsası qoyulanda bu çayın vadisi siyasi mərkəz idi.

Vətəndaşlıq

  • 5-12 oktyabr 2004-cü il əhali siyahıyaalınmasına yekunlarına əsasən:
    Moldova əhalisinin ümumi sayı 3,383,332 nəfər olmuşdur. Onlardan:
    Moldova Respublikası vətəndaşları: 3,371,082 nəfər olmuşdur. Onlardan:
    İkili vətəndaşlığı olanlar: 12,705 nəfər
    Xarici dövlətlərin vətəndaşları: 6,486 nəfər olmuşdur. Onlardan:
    MDB və Baltikyanı dövlətlərin vətəndaşları: 5,554 nəfər
    Digər dövlətlərin vətəndaşları: 932 nəfər

Milli tərkib

Moldova əhalisinin milli tərkibi, 5-12 oktyabr 2004 sa.
Etnik qrup Moldova R. Etnik qrup Dnestryanı R.
cəmi 3 383 332 cəmi 555 347
moldavan 2 564 850 moldavan 177 382
ukraynalı 282 406 rus 168 678
rus 201 219 ukraynalı 160 069
qaqauz 147 500 bolqar 13 858
rumın 73 276 qaqauz 4 096
bolqar 65 662 belorus 3 811
qaraçı 12 271 alman 2 071
belorus 5 059 yəhudi 1 259
yəhudi 3 608 ... ...
polyak 2 383 ... ...
erməni 1 829 ... ...
alman 1 616 ... ...
tatar 974 ... ...
azərbaycanlı 891 ... ...
gürcü 501 ... ...
yunan 482 ... ...
litvalı 259 ... ...
latış 185 ... ...
eston 77 ... ...
digər 4 264 digər 6 924
m.g. 14 020 m.g. 17 199
  • Qeyd: m.g. - Milliyyətini göstərməyənlər.

Dil

Hal-hazırda Moldovada rəsmi dil Moldovan dilidir. Bu dil Rumın dili ilə eynidir. Lakin rumınlardan fərqli olaraq, Moldovanların öz xüsusi dialekti var. Ölkədə, əsasən də paytaxt Kişinyovda moldovanlar rus dilində də danışırlar.

Əsas etnik qruplar və ana dili üzrə Moldova əhalisi, 2004 s.a.
Etnik qrup Say Moldovan dili Ukrayna dili Rus dili Qaqauz dili Rumın dili Bolqar dili Digər dillər Bilinmir
cəmi 3 383 332 2 029 847 186 394 380 796 137 774 558 508 54 401 21 504 14 108
moldovan 2 564 849 2 011 403 3 606 63 290 402 481 593 493 4 062 ...
ukraynalı 282 406 8 189 180 981 89 853 510 2 358 149 366 ...
rus 201 218 3 279 586 195 573 180 1 341 163 96 ...
qaqauz 147 500 1 274 616 8 618 136 155 338 318 181 ...
rumın 73 276 1 139 131 571 3 71 327 6 99 ...
bolqar 65 662 2 084 110 9 134 395 682 53 178 79 ...
digər 34 401 2 478 364 13 751 129 869 94 16 621 95
m.g. 14 020 1 ... 6 ... ... ... ... 14 013

*Qeyd: m.g. - Milliyyətini göstərməyənlər.

Moldaviyanın təsərrüfatının əsasını aqrar-sənaye kompleksi təşkil edir. K/t-da üstün yeri bitkiçilik tutur, onun aqrar sahələri üzümçülük-şərabçılıq, meyvə-tərəvəz konservi, aqrar-sənaye kompleksidir (ASK). Üzümçülük-şərabçılıq mərkəzi-Kodrlarda, tərəvəzçilik Dnestr subasarlarında, meyvəçilik hər yerində yayılmışdır, əsas dənli bitkisi buğda və qarığdalıdır. Meşə-çöl zonasında şəkər çuğunduru becərilir. Öz tələbatını taxılla tam ödəyir. Heyvandarlıq şimalı və mərkəzində südlük-ətlik və donuzçuluq, cənubunda qoyunçuluqdur. ASK-si tərkibində müxtəlif maşınqayırma (bağçılıq traktorları, soyuducular, yeyinti avadanlıqları) sahələri inkişaf etdirilmişdir. İstilik və su elektrik stansiyaları fəaliyyət göstərir.

Təhsil

  • 5-12 oktyabr 2004-cü il əhali siyahıyaalmasının yekunlarına əsasən:
    Ümumi ölkə əhalisinin sayı: 3,383,332 nəfər olmuşdur. Onlardan:
    10 yaş və yuxarı yaşda olan əhalinin sayı: 3,012,069 nəfər olmuşdur. Onlardan:
    Ali təhsillilərin sayı: 304,091 nəfər
    Orta-xüsusi peşə təhsillilərin sayı: 287,328 nəfər
    Orta təhsillilərin sayı: 910,387 nəfər
    Məcburi orta təhsillilərin sayı: 869,254 nəfər
    İbtidai təhsillilərin sayı: 533,111 nəfər
    Təhsili olmayan ancaq oxuyub-yazmağı bacaranların sayı: 77,431 nəfər
    Təhsili olmayan və oxuyub-yazmağı bilməyənlərin sayı: 30,025 nəfər
    Təhsili səviyyəsi haqqında məlumatları bildirməyənlərin sayı: 442 nəfər

Ana məqalə: Moldovada seçkilər

Seçkilər sistemi

Moldovada seçkilər milli qanunvericiliyə uyğun olaraq keçirilir. Moldovanın parlamenti (Parlamentul) 4 ildən bir keçirilən seçkilərdə vətəndaşlar tərəfindən seçilir. Parlamentin 101 üzvü var. 2001-ci ildən etibarən ölkənin prezidenti parlament üzvləri tərəfindən seçilir. Moldova konstitusiyasına uyğun olaraq bir namizəd iki dəfə prezident seçilə bilər. İlk dəfə prezident seçilmək üçün parlamentin 61 deputatının dəstəyi, ikinci müddətə seçilmək üçün isə 51 deputatın səsi lazımdır. Heç bir namizəd prezident seçilmək üçün lazımi qədər səs toplaya bilməsə parlament seçkiləri yenidən keçirilir. Moldovanın hazırli prezidenti Nikolae Timofti 23 mart 2012 tarixində Moldovanın prezidenti seçilib.

  1. Biroul Naţional de Statistică:
  2. Population statistics of Eastern Europe (pop-stat.mashke.org): and
  3. Office of the High Commissioner for Human Rights (OHCHR): ---Seventy-first session, Geneva, 30 July-17 August 2007
  4. Population statistics of Eastern Europe (pop-stat.mashke.org):
  5. Biroul Naţional de Statistică:
  6. Biroul Naţional de Statistică:

Moldova
moldova, mold, rəsmi, adı, ilə, respublikası, mold, republika, şərqi, avropada, dövlət, dənizə, çıxışı, olmayan, ölkələrdən, biridir, şimal, şərq, cənubda, ukrayna, qərbdə, isə, rumıniya, ilə, həmsərhəddir, paytaxtı, böyük, şəhəri, kişinyov, şəhəri, ümumi, sah. Moldova Dil Izle Redakte Moldova mold Moldova ve ya resmi adi ile Moldova Respublikasi mold Republika Moldova Serqi Avropada dovlet Moldova denize cixisi olmayan olkelerden biridir Simal serq ve cenubda Ukrayna qerbde ise Ruminiya ile hemserheddir Paytaxti ve en boyuk seheri Kisinyov seheri umumi sahesi 33 846 kvadrat kilometrdir Moldova 1940 ci ilde SSRI terefinden Ruminiyadan qoparilmis Bessarabiya torpaqlarinda yaradilmis ve SSRI nin terkibine muttefiq respublika statusu ile daxil edilmisdir Moldovanin Dnestr cayindan serqdeki erazileri 1991 ci ilden taninmamis Dnestryani Moldov Respublikasinin nezaretindedir Moldova Respublikasi mold Republica Moldova MoldovaBayragi GerbiHimni Limba Noastră azerb Bizim dilimiz source source track track track track track Paytaxti ve en boyuk seheriKisinyov 686 000Resmi dilleriMoldov diliEtnik qruplarimoldovanlar 78 ukraynalilar 8 4 ruslar 5 8 qaqauzlar 4 4 bolqarlar 1 9 Idareetme formasiParlamentli respublika PrezidentMaia Sandu 24 XII 2020 Bas nazirAureliu Ciocoi 1 I 2021 QurulmasiTarixi Musteqilliyin elani27 avqust 1991 Yaranmasi27 avqust 1991Erazisi Umumi33 846 km 140 ci yer Su 1 4Ehalisi 2019 texmini2 682 000 129 cu yer 5 10 2004 siyahiya alma3 938 679 Sixliq120 km2 310 8 kv mil 87 ci yer UDM AQP 2014 texmini Umumi17 19 milyard 148 ci Adam basina4 800 171 ci ValyutasiMoldova leyi MDL 92 Saat qursagiUTC 3 SAV Yay DST SAYVYolun hereket istiqametisagTelefon kodu373ISO 3166 koduMDInternet domeni md Mundericat 1 Etimologiya 2 Ehali 2 1 Vetendasliq 2 2 Milli terkib 2 3 Dil 3 Iqtisadiyyati 3 1 Tehsil 4 Siyaset 4 1 Seckiler sistemi 5 IstinadlarEtimologiya RedakteMoldovanin adi Moldova cayinin adindandir Moldova Knyazliginin 1359 cu ilde esasi qoyulanda bu cayin vadisi siyasi merkez idi Ehali RedakteVetendasliq Redakte 5 12 oktyabr 2004 cu il ehali siyahiyaalinmasina yekunlarina esasen 1 Moldova ehalisinin umumi sayi 3 383 332 1 nefer olmusdur Onlardan Moldova Respublikasi vetendaslari 3 371 082 1 nefer olmusdur Onlardan Ikili vetendasligi olanlar 12 705 1 nefer dd Xarici dovletlerin vetendaslari 6 486 1 nefer olmusdur Onlardan MDB ve Baltikyani dovletlerin vetendaslari 5 554 1 nefer Diger dovletlerin vetendaslari 932 1 nefer dd dd Milli terkib Redakte Moldova ehalisinin milli terkibi 5 12 oktyabr 2004 sa 2 3 4 Etnik qrup Moldova R Etnik qrup Dnestryani R cemi 3 383 332 cemi 555 347moldavan 2 564 850 moldavan 177 382ukraynali 282 406 rus 168 678rus 201 219 ukraynali 160 069qaqauz 147 500 bolqar 13 858rumin 73 276 qaqauz 4 096bolqar 65 662 belorus 3 811qaraci 12 271 alman 2 071belorus 5 059 yehudi 1 259yehudi 3 608 polyak 2 383 ermeni 1 829 alman 1 616 tatar 974 azerbaycanli 891 gurcu 501 yunan 482 litvali 259 latis 185 eston 77 diger 4 264 diger 6 924m g 14 020 m g 17 199 Qeyd m g Milliyyetini gostermeyenler Dil Redakte Hal hazirda Moldovada resmi dil Moldovan dilidir Bu dil Rumin dili ile eynidir Lakin ruminlardan ferqli olaraq Moldovanlarin oz xususi dialekti var Olkede esasen de paytaxt Kisinyovda moldovanlar rus dilinde de danisirlar Esas etnik qruplar ve ana dili uzre Moldova ehalisi 2004 s a 5 Etnik qrup Say Moldovan dili Ukrayna dili Rus dili Qaqauz dili Rumin dili Bolqar dili Diger diller Bilinmircemi 3 383 332 2 029 847 186 394 380 796 137 774 558 508 54 401 21 504 14 108moldovan 2 564 849 2 011 403 3 606 63 290 402 481 593 493 4 062 ukraynali 282 406 8 189 180 981 89 853 510 2 358 149 366 rus 201 218 3 279 586 195 573 180 1 341 163 96 qaqauz 147 500 1 274 616 8 618 136 155 338 318 181 rumin 73 276 1 139 131 571 3 71 327 6 99 bolqar 65 662 2 084 110 9 134 395 682 53 178 79 diger 34 401 2 478 364 13 751 129 869 94 16 621 95m g 14 020 1 6 14 013 Qeyd m g Milliyyetini gostermeyenler Iqtisadiyyati RedakteMoldaviyanin teserrufatinin esasini aqrar senaye kompleksi teskil edir K t da ustun yeri bitkicilik tutur onun aqrar saheleri uzumculuk serabciliq meyve terevez konservi aqrar senaye kompleksidir ASK Uzumculuk serabciliq merkezi Kodrlarda terevezcilik Dnestr subasarlarinda meyvecilik her yerinde yayilmisdir esas denli bitkisi bugda ve qarigdalidir Mese col zonasinda seker cugunduru becerilir Oz telebatini taxilla tam odeyir Heyvandarliq simali ve merkezinde sudluk etlik ve donuzculuq cenubunda qoyunculuqdur ASK si terkibinde muxtelif masinqayirma bagciliq traktorlari soyuducular yeyinti avadanliqlari saheleri inkisaf etdirilmisdir Istilik ve su elektrik stansiyalari fealiyyet gosterir Tehsil Redakte 5 12 oktyabr 2004 cu il ehali siyahiyaalmasinin yekunlarina esasen Umumi olke ehalisinin sayi 3 383 332 nefer olmusdur Onlardan 10 yas ve yuxari yasda olan ehalinin sayi 3 012 069 6 nefer olmusdur Onlardan Ali tehsillilerin sayi 304 091 6 nefer Orta xususi pese tehsillilerin sayi 287 328 6 nefer Orta tehsillilerin sayi 910 387 6 nefer Mecburi orta tehsillilerin sayi 869 254 6 nefer Ibtidai tehsillilerin sayi 533 111 6 nefer Tehsili olmayan ancaq oxuyub yazmagi bacaranlarin sayi 77 431 6 nefer Tehsili olmayan ve oxuyub yazmagi bilmeyenlerin sayi 30 025 6 nefer Tehsili seviyyesi haqqinda melumatlari bildirmeyenlerin sayi 442 6 nefer dd dd Siyaset RedakteAna meqale Moldovada seckiler Seckiler sistemi Redakte Moldovada seckiler milli qanunvericiliye uygun olaraq kecirilir Moldovanin parlamenti Parlamentul 4 ilden bir kecirilen seckilerde vetendaslar terefinden secilir Parlamentin 101 uzvu var 2001 ci ilden etibaren olkenin prezidenti parlament uzvleri terefinden secilir Moldova konstitusiyasina uygun olaraq bir namized iki defe prezident secile biler Ilk defe prezident secilmek ucun parlamentin 61 deputatinin desteyi ikinci muddete secilmek ucun ise 51 deputatin sesi lazimdir Hec bir namized prezident secilmek ucun lazimi qeder ses toplaya bilmese parlament seckileri yeniden kecirilir Moldovanin hazirli prezidenti Nikolae Timofti 23 mart 2012 tarixinde Moldovanin prezidenti secilib Istinadlar Redakte 1 2 3 4 5 6 7 Biroul Naţional de Statistică Populaţia după cetăţenie pe grupe de virstă sexe si medii Naselenie po grazhdanstvu vozrastnym gruppam polu i tipu mestnosti Population by citizenship age group sex and area Population statistics of Eastern Europe pop stat mashke org Ethnic composition of Moldova 2004 and Ethnic composition of Moldova 2004 all places Moldova amp Transnistria Office of the High Commissioner for Human Rights OHCHR WRITTEN REPLIES BY THE GOVERNMENT OF MOLDOVA CONCERNING THE LIST OF ISSUES CERD C MDA Q 7 RECEIVED BY THE COMMITTEE ON THE ELIMINATION OF RACIAL DISCRIMINATION RELATING TO THE CONSIDERATION OF THE FIFTH SIXTH AND SEVENTH COMBINED PERIODIC REPORTS OF MOLDOVA CERD C MDA 7 Seventy first session Geneva 30 July 17 August 2007 Population statistics of Eastern Europe pop stat mashke org Ethnic composition of Transnistria 2004 Biroul Naţional de Statistică Populaţia după naţionalităţile de bază limba maternă si limba in care vorbeste de obicei Naselenie po osnovnym nacionalnostyam rodnomu yazyku i yazyku na kotorom obychno razgovarivaet Population by main nationalities mother tongue and language usually spoken 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Biroul Naţional de Statistică Populatţia in virstă de 10 ani si peste după nivelul de instruire pe medii in profil teritorial Naselenie v vozraste 10 let i starshe po urovnyu obrazovaniya i tipu mestnosti v territorialnom razreze Population aged 10 years and over by educational attaiment and area in territorial aspectMenbe https az wikipedia org w index php title Moldova amp oldid 5893671, wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, hersey,

ne axtarsan burda

, en yaxsi meqale sayti, meqaleler, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, seks, porno, indir, yukle, sex, azeri sex, azeri, seks yukle, sex yukle, izle, seks izle, porno izle, mobil seks, telefon ucun, chat, azeri chat, tanisliq, tanishliq, azeri tanishliq, sayt, medeni, medeni saytlar, chatlar, mekan, tanisliq mekani, mekanlari, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar.