fbpx
Wikipedia

Futbol geyimi

Başqa idman növlərində olduğu kimi futbolda da geyim standart avadanlıq sayılır. Futbol geyimi futbolun 4-cü qaydası ilə müəyyənləşdirilir və qaydaya əsasən, futbolçu geyimin minimal dəstinə sahib olmalı və üstündə başqa futbolçuya yaxud da digər iştirakçıya təhlükə yarada biləcək heç bir əşya olmamalıdır. Bəzən fərdi yarışlarda geyimə bir neçə məhdudiyyətlər qoyula bilər, məsələn, loqoların ölçüsünün tənzimlənməsi; bir-biri ilə qarşılaşan iki komandanın formaları eyni və ya oxşar olarsa, səfərdə olan komanda başqa rəngdə geyinməlidir.

Rikardo Kaka müasir futbol geyimində

Futbolçuların köynəklərinin arxasında adətən identifikasiya nömrəsi olur. İlkin olaraq futbolçular oynadığı mövqeyindən aslı olaraq formalarında yalnız 1-dən 11-ə qədər rəqəmləri daşıyırdılar, amma futbol peşəkar səviyyəyə çatandan sonra, qaydalar dəyişdi və oyunçulara mövsüm ərzində nömrələrini dəyişməyə icazə verildi. Həmçinin, peşəkar klublarda adətən köynəklərin arxasında futbolçunun soyadı və ya ləqəbi yazılır, çox vaxt onlar nömrənin üstündə olur, nadir hallarda aşağısında.

İlkin futbol geyimi bu günümüzə çatana qədər çoxlu dəyişikliklərə məruz qalıb. Əvvəl futbolçular pambıqdan hazırlanmış qalın köynək, brici və dəridən hazırlanan ağır sərt çəkmələr geyinirdilər. XX əsrdə çəkmələr daha yüngül və yumşaq, şortlar daha qısa oldular. Geyim istehsalında və poliqrafikada irəliləyişlər sayəsində yüngül sintetik liflərdən hazırlanan və daha da rəngarəng və mürəkkəb konstruksiyaya sahib olan köynəkləri hazırlamaq mümkün oldu. XX əsrdən başlayan reklamın inkişafı futbola da təsir etdi, beləki artıq formalarda sponsorların loqoları yaranmağa başladı, həmçinin azərkeşlər üçün də formalar satılmağa başlanıldı ki, bu da klublara böyük gəlir gətirdi.

Mündəricat

Əsas ləvazimatlar

Bütün futbolçularda olması nəzərdə tutulan avadanlıqlar Futbol geyimi adlı 4-cü futbol qaydasında müəyyən edilir. Qaydada formaya aid 5 ləvazimat qeyd edilib — köynək, şort, corab (və ya getr), ayaq qoruyucuları və butslar. Qapıçılara şortik yerinə idman şalvarı da geyinməyə icazə verilir.

Ayaq qoruyucusu

Əksər oyunçuların altında dişləri olan butsları geyindiyinə baxmayaraq, futbol qaydalarında bu helə də vacib deyil. Köynəklərin qısa və ya uzun qolları olmalıdı, qapıçıların köynəklərinin rəngi isə digər oyunçular və hakimlərdə olan köynək rənglərindən tamamilə fərqlənməlidi. Istilik üçün şortun altından ondan çox uzun olmuyan şortaltı geyinmək olar, amma o, şortun rəngində olmalıdı. Ayaq qoruyucusu tamamilə getrlə örtülməli, rezin, plastik və ya oxşar materialdan hazırlanmalı və "kifayət dərəcədə müdafiəni təmin etməlidir". Oyunun qaydalarının müəyyən etdiyi avadanlıqlarla bağlı vacib məhdudiyyət ondadır ki, oyunçuların əynində və ya formasında özünə yada başqa oyunçulara təhlükə yaradacaq hər hansı bir əşya olmamalıdır.

Bəzi yarışlarda icazə verilir ki, iki komanda eyni rəngli formada olsun, baxmayaraq ki futbol qaydalarına görə: "İki komanda bir birindən fərqlənsin deyə, onlar başqa rəngdə formalar geyinməlidi, həmçinin hakimlər briqadası da buna əməl etməlidir". Buna görə də hər klubun "ev" və "qonaq" forması var, amma bəzən klublar rəqib ilə eyni rəngdə forma dəstini geyinməsə də, yenə də "qonaq" formasını geyinir, bu marketinq məqsədi daşıyır. Formanın rəngi rəqibin həm "ev", həm də "qonaq" formasıyla eyni düşəndə, bir çox peşəkar klublar "üçüncü" formasını istifadə edirlər. Köklü klublar hər il geyimlərində yalnız özünə məxsus rəngləri istifadə edirlər, və o rənglər klub mədəniyyətin ayrılmaz tərkib hissəsi sayılır. Milli komandalar ğz ölkə bayrağı rəngində geyinməyə üstünlük verilər, amma hər milli belə etmir, məsələn: italiyanlar Savoyya sülaləsinin rəngi olan göy rəngdə geyinir, hollandlar oran sülaləsinin şərəfinə narıncı rəngi seçiblər, avstraliyalılar isə hər idman növündə olduğu kimi öz milli rəngləri olan yaşıl və qızılda meydana çıxırlar.

Mançester Yunaytedin2012/2013 mövsümü üçün ev geyimi

Köynəklər əsasən poliefir materiallardan hazırlanır və təbii liflərdən hazırlanmış köynəklər kimi təri və istiliyi özündə saxlamır. Klubların geyimlərinin ortasında və ya arxasında böyük gəlir gətirən sponsor loqoları yerləşdirilir. Yerli qaydalardan aslı olaraq, loqonun ölçüsünə və yerləşməsinə məhdudiyyətlər tətbiq oluna bilər. Oyunçuların nömrələri arxada yazılır, amma milli komandalarda nömrə qabaqda da yerləşdirilir. bəzi klublar oyunçuların adlarını nömrələrindən yuxarda, bəziləri isə aşaqda yerləşdirilər. Hər komandanın kapitanı adətən, hakim və tərəfdarlar tanısın deyə, sol qolunda kapitan sarğısını daşımalıdır.

Raul Qonsales kapitan sarğısıyla

Müasir futbolda oyunçuların çoxusu ya dəridən, ya da sintetik materiallardan hazırlanmış xüsusi futbol butslarını geyinir. İndiki butslar keçmişdəkilərdən fərqli olaraq topuqdan aşaqda cüzi kəsilir və altına dişlər vurulur. Dişlər həm sökülə bilən, həm də daimi ola bilər, və normal olaraq onlar vint oyması ilə düzəldilir.

Futbol qaydalarına əsasən, cinsindən aslı olmayaraq hər futbolçu standart geyim geyinməlidir, amma 2008-ci ildə "FC de Rakt" qadın klubu köhnə forma yerinə qısa ətək və bədənə yapışan futbolka geyinmək təklifi verdi. Bu qərara Hollandiya kral futbol ittifaqı veto qoysa da, sonradan fikirini dəyişdi və ətəyin altından şalvar və ya şort əlavə olunduqdan sonra, forma məqbul sayıldı.

Başqa ləvzimatlar

Qapıçı əlcəyi

Hər futbolçu əlcək geyinə bilər. Amma adətən qapıçalar peşəkar əlcəklərlə oynayırlar. 1970-ci illərdə çox nadir hallarda qapıçılarda əlcək görmək olardı, indi isə onları əlcəksiz təsəvvür etmək çətindi. Məsələn, Avro 2004 turniri zamanı keçirilən İngiltərə-Portuqaliya oyununda portuqaliyalı qapıçı Rikardo oyun sonrası penalti zərbələrini əlcəksiz dəf etmişdi, bu hərəkət çoxlu müzakirələrə səbəb olmuşdu. 1980-ci illərdə əlcək düzəltmədə əhəmiyyətli irəliləyişlər oldu, müasir əlcəkləri helə hazırlayırlar ki, barmaqlar geri qatlananda qapıçılar zədə almasınlar, həmçinin əlcək ovucu əlin qorunması və qapıçıya topu əlində daha yaxşı tutması üçün xüsusi materiallardan hazırlanır. Qapıçılar bəzən də günəşin yada projektorların işığını qarşısını almaq üçün, kepka taxır. Görmə problemləri olan futbolçular oyun zamanı eynək taxa bilərlər. Oyunçuların çoxusu kontakt linzaları taxmağa üstünlük versə də, Edqar Davids qlaukomaya görə onu məşhur edən eynəkləri taxır. Lakin digər futbolçulara zərgərlik kimi təhlükəli ola biləcək digər əşyalarla oynamaq icazə verilmir. Futbolçu beyin zədəsindən qorunmaq məqsədi ilə xüsusi papaq geyinə bilər, məsələn belə papağa görə Petr Çex tankçı ləqəbini alıb.

Hakimlərin geyimi

Jose Luis Qonsales müasir hakim geyimində

Baş, köməkçi və dördüncü hakimlərin geyimi futbolçuların geyindiyi tərzdə idi, yalnız 1950-ci ildən sonra hakimlər blazer tipli köynəklər geyinməyə başladılar. Buna aid futbol qanunu olmasa da, bir prinsip kimi hakimin forması iki komandanın geyimindən başqa rəngdə olmalıdır. 1998-ci ildə Aston Villa-Uimbldon oynunun ortasında David Elleray məcbur oldu ki, formasını dəyişsin, çünki geyimi Uimbldon futbolçuların forması rəngində idi. Qara hakim geyiminin ənənəvi rəngidi, hakimlərin qeyri rəsmi təxəllüsü məhz "qara geyimli adamdı", baxmayaraq ki tez-tez digər rənglər də istifadə olunur. 1994-cü ilin dünya çempionatında FİFA hakimlərə qara rəngdən başqa digər rəngdə də geyinməyə icazə vermişdi. Bəzən hakimlərin köynəyində sponsorların loqoları yerləşdirilir, amma çox vaxt belə nişan köynəklərin qoluna yapışdırılır.

Viktorian dövrü

Futbol geyiminə aid ilk yazılar 1526-cı ilə aid edilən kral VIII Henrinin "Böyük Qarderobunda" tapılıb, yazılarda cüt futbol butsları haqqında istinad var. Futbol komandalarını ayırd etmək üçün rəngli köynəklərin istifadə olunmasının ən qədim sübutu ingilis dövlət məktəblərinin birində keçirilən futbol oyununa aid və 1840-cı ilə təsadüf edən bir yazıdı:"Məktəbli oğlanlar göy köynəkdə, o biri komandanın oyunçuları qırmızı rəngdə geyiniblər", və bu yazı eynilə “Bell's Life in London” qəzetinin 1858-ci ildə çıxan məqaləsində də yazılmışdır.

İlk mütəşəkkil şəkildə keçirilən futbol oyunu 1960-cı ildə İngiltərədə oynanılmışdı, və çox güman ki, futbolçular hər hansı xüsusi geyim geyinməmişdilər, və komandalar bir-birindən fərqlənsin deyə, bir komandanın futbolçuları başlarına kepka qoymuşudular. Bu problemi aradan qaldırmaq üçün təklif olundu ki, komandalar çalışsınlar biri qırmızı geyimdə olsun, o biri isə göy, və beləliklə çaşqınlığı aradan götürülsün.

1894 il, "The New Brompton" komandası o zamanın tipik geyimində: ağır trikotaj, uzun şort, yuxarısı yüksək olan çəkmələr və tam corabla (getrla) örtülmüş baldırlar

İlk standard zolaqlı geyimlər 1870-də yaranmağa başladı, bir çox klublar yarandığı məktəblərin və ya digər idman təşkilatların rənglərində geyinməyə üstünlük verirdilər. Məsələn, Bleckbörn Rovers göy və ağ rənglərini Kembric universitetinə görə seçmişdir, çünki klubun təsisçilərindən bir çoxu orada təhsil almışdır. Oyunçular müasir şort yerinə bricidə və ya tammetrajlı şalvarda oyuna çıxırdılar, və hətta kəmər və ya çiyinbağılar taxırdılar. O vaxtki futbol ulduzlarından olan Lord Kinneyrd uzun ağ şalvarda oynamaqla məşhur idi. Futbolçuları fərqləndirən nömrələr köynəylərdə çap olunmamışdı. 1874-cu ildə Qlazqoda keçirilmiş Kuniz Park-Uonderers oynunda oyunçuları bir-birindən ya kepkalarından, yada corablarından seçirdilər. İlk ayaq qoruyucunu Notingem Forestin oyunçusu Sem Ueller Uidausen geyinmişdir, o, bu qoruyucuları kriketdə isitifadə edilən ayaq qoruyucunu sındıraraq düzəltdi və ayağına taxaraq, corabın üstünə saldı. Əvvəlcə bu konsepsiya lağa qoyuldu, amma tezliklə başqa futbolçular da başladılar ondan istifadə etməyə. Vaxt keçdikçə oyunçular bu qoruyucuları taxıb, üstünü corabla örtdülər.

Futbol imkanlı həvəskarların hobbisindən uzaqlaşıb peşəkarların oynadıqları oyuna çeviriləndə, geyim dəstləri də müvafiq olaraq dəyişdi. Artıq oyunçular yox, klubların özləri oyun ləvazimatlarını təmin edirdi. Çaşqınlığa yol verilməsin deyə İngiltərə futbol liqası qərar qəbul etdi ki, eyni rəngdə olan komandalar qeydiyyatdan keçə bilməz. Bu qərar sonra ləğv olundu, amma bir şərtlə ki, klubun ikinci "qonaq" forması da olmalıdı. Rəng toqquşması olunca əvvəlcə "ev" komandası formasını dəyişməli idi, 1921-ci ildən sonra isə əksinə "qonaq" komanda ikinci geyimi ilə oyuna çıxmalı oldu.

Xüsusi butslar gündəlik ayaqqabı və ya iş çəkmələrini futbolun "peşəkar" dövründə əvəz etdi. Bu dövrün butsları dolğun dəridən tikilirdi, sərt ayaq altısı var idi və oyunçunun topuğundan yüksəkdə idi.

20-ci əsrin əvvəllərində

Oyun Avropaya və onun hüdudlarından kənarda yayılmağa başlayanda, yeni klublar geyim dəstini Birləşmiş Krallığın formalarına bənzər və ya bilavasitə onlardan ruhlanaraq seçirdilər. 1903-cü ildə Yuventus Nots Kaunti klubundan ruhlanaraq, ağ-qara zolaqlı geyimdə oynamağa qərara gəlmişdi. İki ildən sonra Argentinanın Atletiko İndependiyente komandası Notinqem Forestin oynuna baxaraq, klubun rənglərini qırmızı seçdi.

20-ci əsrin əvvələrində şortlar daha qısa oldu və qapıçılar fərqli rəngdə köynəy geyinirdilər (1910-cu il- İnter klubu)

1904-cu ildə İngiltərə Futbol Assosiyasıyası oyunçuların bricilərinin (ing.knickerbockers) dizlərindən uzun olması qərarını rədd etdi, və bricilər daha qısa oldu. Geyimin bu hissəsi 1960-cı ilə qədər "brici" adlanırdı, sonra isə onu "şort" adlandırmağa başladılar. Əvvəlcə klubların çoxu şortlarını köynəklərin rənginə uyğun geyinirdilər. 1909-cu ildə hakimlərə qapıçını başqa oyunçulardan ayırd etməsinin daha asan olması üçün, qaydalarda dəyişiklik edildi: qapıçılar komanda yoldaşlarından fərqli rəngdə köynək geyinməli oldular. Əvvəlcə qapıçıların köynəyi ya qırmızı, ya da kral göy rəngində olmalı idi, amma 1912-ci ildə yaşıl üçüncü variant kimi təsdiq olunanda futbolçuları o dərəcədə cəlb etdi ki, tezliklə demək olar hər qapıçı yaşıl rəngli geyimdə oynamağa başladı. Başqa oyunçular yüngül köynəklər geyərkən, qapıçılar sviter geyinirdilər.

Nömrəli köynəklərin istifadə etmə təcrübəsi ilk dəfə 1920-nci ildə başlanıldı, amma bu ideya populyar olmadı. 1933-cü ildə Everton-Mançester Siti oyununda ilk dəfə nömrəli köynəylər istifadə olundu. Püşk atılandan sonra Evertonun oyunçularına 1-11 qədər rəqəmlər düşdü, Sitinin bəxtinə isə 12-22 qədər rəqəmlər. Birinci Dünya Müharibəsi zamanı rəqəmləşdirmə standart olaraq 1-11 qədər idi, və rəqəm seçimində bir qayda olmasa da, futbolçulara rəqəmləri oynadığı mövqeylərinə görə paylanırdı, məsələn 9 rəqəmi hücumçular üçün bron olunmuşdur. Şotlandiyanın Seltik klubu hamıdan fərqli olaraq beynəxalq çempionatların oyunlarında 1975-ci ilə, ölkə daxili çempionatlarının oyunlarında isə 1994-cü ilə qədər rəqəmlərini yalnız şortların üstündə çap edirdi. 1930-cu ildə buts istehsalında böyük irəliləyişlər oldu, yeni sintetik materiallar və daha yumuşaq dəridən hazırlanma saəsində butslar daha əlçatan oldu. 1936-cı illərdə avropada oynayan futbolçuların butsları 10 il əvvəl mövcüd olan butslardan üç dəfə daha yüngül idi. Bununla belə bir çox britaniyalı oyunçular yüngülüyünə görə yeni butsları qəbul etmək istəmirdi. Onlardan biridə ingilis müdafiəçi Billi Rayt idi, hansıki yeni ayaqqabılardan açıq şəkildə imtina edib, onları daha çox balet üçün uyğun olduğunu söyləmişdi.

Boka Xuniyors oyunçuları XX-ci əsrin 60-cı illərin nümünəvi formasında

Müharibə zamanı və sonrası formaların qıtılığına görə böyük problemlər yaranmışdır. İngiltərənin Oldham Athletic klubu, hansı ki ənənəvi olaraq mavi və ağ rəngdə oynuyurdu, iki mövsümünü ağ-qırmızıda keçirtmişdi. Bu geyimi onlar Oldham şəhərin reqbi klubundan götürmüşdülər. 1950-ci ildə cənubi Avropada və Cənubi Amerikada geyimlər daha yüngül oldu, çünki ağır təbii liflər sintetik parçalarla əvəz olundu, həmçinin geyimin yaxası "V" şəklində düzəldilməyə başlandı. Topuqdan yüksəkdə yox, ondan aşaqda olan ilk butsları 1954-cü ildə Adidas təqdim etmişdir. Belə butsların 2 dəfə baha olmasına baxmayaraq, onlar böyük gəlir gətirdilər və alman şirkətinin futbol bazarında yerini möhkəmləndirdilər. Başqa regionlarda bu növ butslar daha az alınırdı, və ingilislər yenə də dəyişikliyə müqavimət göstərib, müharibədən əvvəl geyilən ayaqqabılarda oynamağa üstünlük verirdilər, eyni vaxtda Şərqi Avropa komandaları artıq köhnə dəbli hesab edilən dəstləri geyməyə davam etdirirdi. Çempionlar Liqası kimi beynəxalq turnirlərin yaranması ilə cənubi Avropadaki dəb qitənin digər tərəflərinə də yayıldı, müharibədən əvvəlki buraxılan ağır köynəklər, ayaqqabılar istifadədən tamamilə çıxarıldılar. 1960-cı illərdə geyim komplektin dizaynında az yeniliklər əlavə olundu, klublar stadionlara yeni əlavə olunmuş projektorların altında yaxşı görünmək üçün daha sadə rənglərə üstünlük verirdilər. 1960-cı illərin sonları və 70-ci illərin əvvələrində istifadə olunan geyimlər azarkeşlər tərəfindən çox bəyənilir.

Müasir dövürdə

PSJ-nin bir neçə mövsüm geydiyi və üstündə sponsor loqosu olan bu köynəklər müasir dövrdə normal hal sayılır

1970-ci illərdə klublar formalarına cürbəcür xüsusiyyətlər əlavə edirdilər. 1975-ci ildə Lids Yunayted öz ənənəvi göy və qızıl rənglərindən imtina edərək, Real Madridi təqlid etmək üçün ağ rəngdə forma geyinməyə başladı, və azarkeşlərə satıla biləcək dizaynda köynək hazırlayan ilk klub oldu. Bu böyük komersiya uğru gətirə bildiyi üçün digər klublarda Lids Y.-in ardınca tezliklə yüksək səviyyəli tərtibatla və istehsalçılarının loqotiplərini əlavə edərək, geyimləri satışa buraxdılar. 1973-cü ildə alman komandası "Eintracht Braunschweig" yerli spirtli içki istehsalçısı "Jgermeister"-lə köynəklərində onların loqotipini yerləşdirməsinə dair saziş imzalamışdı. Tezliklər demək olar ki, bütün iri klublar belə sözləşmələr bağladılar, və sponsor şirkətlərin dəyəri birdən çox artdı. 2008-ci ildə Bayern Münhen Deutsche Telekom-dan 25 million sponsor pulu almışdı. Atletik Bilbao 2005-ci, Barselona isə 2007-ci ilə qədər köynəklərində sponsor loqolarını yerləşdirməkdən imtina etmişdilər. Barselona 2007-2011 illərdə təmənnasız UNİCEF yazısını formasının qabağında daşıyırdı, və ayrıca hər il xeyriyyə məqsədilə 1.5 milyon dollar bu təşkilata bağışlıyırdı. Futbolçular da ayrı-ayrı şirkətlərlə sponsorluq müqavilələri bağlamağa başladılar. 1974-cü ildə Yohan Kroyff Puma ilə şəxsi anlaşması olduğu üçün Adidasın hazırladığı millisinin formasını geyinməyə razılaşmadı, və ona formanın loqossuz versiyasını geyinməyə icazə verilmişdi. Həmçinin Puma Peleyə 120.000 $ ödədiki, o, onların istehsalı olan butsları geyinsin, və xüsusi xahiş etdiki, o 1970 DÇ-nın final mərhələsinin startında əyilsin və iplərini bağlasın, bununla da onlar bütün dünyada televiziya tamaşaçıları üçün çəkmələrin iri planda göstərilməsini təmin etdilər.

1980-ci ildə HummelsAdidas şirkətləri daha mürəkkəb konstruksiyalı köynəklərin istehsalına başladı, yeni texnoloqiyalar saəsində köynəyə kölgə qravürləri və zolaqlar kimi yeni dizayn elementləri əlavə olundu. Şotrlar 1970-80 illərdən müqaisədə dahada qısa edildi, və artığ futbolçuların nömrələrini köynəklərin və ya şortların önündə də tez-tez rast gəlmək olurdu. 1991-ci ildə İngiltərə kuboku yarışında Tottenhem klubunun oyunçuları uzun kisəyəoxşar şortda oynamışdılar. O vaxt bu yeni görkəm gülüşlə qarşılandı, amma qısa müddət ərzində Böyük Britaniyada və başqa ölkələrdə klublar şortlarını uzunlaşdırdılar. 1990-cı illərdə bir çox klublar zövgssüz rənglərdə olan geyimlərlə seçilirdilər. Belə dizayn qərarı azərkeşlərə görə edilmişdir ki, onlar köynəkləri geyinəndə dəbli görünsünlər, amma o dövrün bir çox geyim layihələri bütün zamanların ən bərbadı sayılır. 1996 ildə bir oyunda Mançester Yunayted cins şalvarla geyindikdə yaxşı görünsün deyə, geyimini xüsusi formada etdi, amma bu forma birinci hissədən sonra ləğv olundu, bunun səbəbi MU-nun baş məşqçisi Aleks Ferqyusonun 3:0 məğlubiyyətdən sonra dediyi açıqlaması oldu, o, iddia etdi ki, formaya görə futbolçular meydanda bir-birini görə bilmirdi. Mançester futbolçuları ikinci hissəyə başqa rəngdə olan geyimdə meydana çıxdı, və qol buraxmadan, 1 qol vurdular. 2002-ci ildən bəri oyunçulara geyimində siyasi, dini və ya şəxsi şüarları çap etdirmək qadağan edildi. 2004-cü ildən oyun zamanı köynəyini çıxardan oyunçuları sarı vərəqə ilə cəzalandırılar.

Kappanın İtaliya millisi üçün hazırladığı geyim.

Köynəklərin satışı gün bə gün artırdı, və klublara böyük gəlirlər gətirirdi, Birləşmiş Krallığda isə klubların bu sahədə gəliri 200 million £ çox təşkil etdi. Bir neçə klub qiymət sövdələşməsində ittiham olundu və 2003-ci ildə Mançester Yunayted İngiltərənin "Ədalətli Ticarət Əməliyyatlarının İdarəsi" tərəfindən 1.65 million £ məbləğində cərmələndi. Futbol geyimi bahalı olduğundan, pərəstişkarların bir çoxu TaylanddaMalayziyada daha az keyfiyyətli materiallardan hazırlanan ucuz saxta versiyalarını alırlar. Bununla belə orijinal formada futbolsevərlər arasında populyardır. Devid Bekhemin Real Madridə transfer olduğdan sonra ilk 6 ayında klub onun adını daşıyan bir milliondan çox köynəklər satdı. Həmçinin kolleksiyaçılar üçün oyunçuların mühüm oyunlarda geyidiyi formalarda satılır. 2002-ci ildə Pelenin 1970-ci ilin dünya çempionatının finalında geyidiyi köynək hərracda 150,000 £ satılmışdı.

2000-ci ildən geyimin müxtəlif növləri hazırlanmağa başlanır, amma növlərin hamısı uğurlu olmur. 2002-ci ildə Malidə keçirilən Afrika Millətlər Kubokunda Kamerun milli futbol komandasının oyunçuları qolssuz köynəklərdə oynuyurdular, sonra FİFA bu geyimin futbola və onun qaydalarına uyğun olmadığını söyləyərək, belə formanı geyiməyə qadağa etdi. Geyim pozuntusuna görə Kamerun millisinin 2006-ci ilin dünya çempionatının seçmə mərhləsində 6 xalı silindi, amma qərar appelyasiyadan sonra ləğv edildi. Ən uğurlu geyim dizaynı kimi Kappa şirkətinin İtaliya milli futbol komandası üçün hazırladığı bədənə yapışan köynəkləri saymaq olar, çünki, italiyalılardan sonradan bir çox milli komanda və klublar bu tərzdə geyinməyə başladı.

Iran milli qadın komandası 2010 Yeniyetmələrin Olimpiadasında Türkiyə millisinə qarşı hicabda oynaması

2011-ci ildə İFAB təşkilatı isidici şərfləri oyunçulara potensial təhlükə ola bildiyindən, onları geyinməyə qadağa etmişdi.

Qadınların futbol oynayarkən hicab geyinməsi üçün qadağa 2007-ci ildə İFAB təşkilatına təqdim olunmuşdur, lakin İordaniya şahzadəsi Əli bin Əl-Hüseynin təzyiqlərindən sonra 2012-ci ildə aradan qaldırıldı.. Buna baxmayaraq Fransa futbol federasiyası Fransada hicab mübahisələrinə əsaslanaraq bu qadağanı ləğv etməmişdir.

  1. Law 4 – The Players' Equipment". (PDF). FIFA. pp. 18–19. Retrieved 1 September 2008.
  2. "Interpretation of the laws of the game and guidelines for referees: Law 4 – The Players' Equipment". (PDF). FIFA. səh. 63. İstifadə tarixi:21 December 2014.
  3. David Moor. . HistoricalFootballKits.co.uk.
  4. .
  5. Giulianotti, Richard; Norman Bonney; Mike Hepworth (1994). . Routledge. səh. . ISBN 0-415-09838-6. For a supporter, whether or not he lives in the city of the team, the team colours are the most important symbol of his football faith, dominating any other symbol or cultural meaning such as nation, class or political party.
  6. . FIFA. 5 February 2000. İstifadə tarixi:1 September 2008.
  7. . BUPA. 16 February 2008 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi:17 January 2008. (#invalid_param_val)
  8. . BBC. 6 April 2006. İstifadə tarixi:16 January 2008.
  9. . Notts County F.C. 30 December 2007. 29 December 2007 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi:16 January 2008.
  10. (PDF). The FA. 10 April 2008 tarixində (PDF) arxivləşdirilib. İstifadə tarixi:16 January 2008. (#invalid_param_val)
  11. . England Football Online. 22 November 2006. 26 January 2008 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi:16 January 2008. (#invalid_param_val)
  12. Davies, Hunter (2003). "Chapter 3. Equipment: Bring on the Balls". . Cassell Illustrated. səh. . ISBN 1-84403-261-2.
  13. Reilly, Thomas; A.M. Williams (2003). . Routledge. səh. . ISBN 0-415-26232-1.
  14. . Reuters. 15 September 2008. İstifadə tarixi:20 April 2009.
  15. (German). Deutsches Patent- und Markenamt. İstifadə tarixi:15 January 2008.
  16. . The Guardian. 25 iyun 2004. İstifadə tarixi:2 iyul 2014.
  17. "Cox, Richard; Dave Russell; Wray Vamplew (2002). Britaniya futbolun ensiklopediyası. Routledge. p. 75. ISBN 0-7146-5249-0". (#cite_web_url)
  18. . Soccertimes.com. 7 March 2003. 21 July 2013 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi:16 January 2008.
  19. (PDF). The FA. İstifadə tarixi:15 January 2008. (PDF document)
  20. . The Guardian. 12 September 1998. İstifadə tarixi:2 July 2014.
  21. Hyde, Marina (26 March 2014). . The Guardian. İstifadə tarixi:2 July 2014.
  22. O'Hagan, Simon (28 January 1996). . The Independent. İstifadə tarixi:2 July 2014.
  23. Cox, Richard; Dave Russell; Wray Vamplew (2002). Encyclopedia of British Football. Routledge. səh. 76. ISBN 0-7146-5249-0.
  24. Alex Yannis (1 March 1994). . The New York Times. İstifadə tarixi:29 April 2009.
  25. Paul Kelso (17 August 2006). . The Guardian. UK. İstifadə tarixi:18 January 2008. A (relatively) affordable route into the Premiership has opened up for sponsors after the airline Emirates decided that this season will be its last as the official partner of top-flight referees....The successor will get exposure – its logo on the whistlers' shirt sleeves will be seen in 204 countries....
  26. Chaudhary, Vivek (18 February 2004). . The Guardian. UK. İstifadə tarixi:28 April 2009.
  27. Marples, Morris (1954). A History of Football. Secker and Warburgh. 84–85.
  28. "Bell's Life in London and Sporting Chronicle". London, England. 14 November 1858.
  29. Davies, Hunter. "Chapter 3. Equipment: Bring on the Balls". Boots, Balls and Haircuts: An Illustrated History of Football from Then to Now. səh. 48.
  30. David Moor. . HistoricalFootballKits.co.uk. İstifadə tarixi:14 January 2008.
  31. . Blackburn Rovers F.C. 2 July 2007. 16 June 2007 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi:14 January 2008.
  32. "Davies, Hunter. "Chapter 3. Equipment: Bring on the Balls". Boots, Balls and Haircuts: An Illustrated History of Football from Then to Now. p. 51". (#cite_web_url)
  33. Will Bennett (7 January 2005). . The Daily Telegraph. UK. 7 March 2008 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi:15 January 2008.
  34. Soar, Phil; Martin Tyler (1983). "The Game in Scotland". . Willow Books. səh. . ISBN 0-00-218049-9.
  35. . Ashfield District Council. 7 March 2008 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi:15 January 2008.
  36. Davies, Hunter. "Chapter 3. Equipment: Bring on the Balls". Boots, Balls and Haircuts: An Illustrated History of Football from Then to Now. səh. 57.
  37. Cox, Richard; Dave Russell; Wray Vamplew (2002). Encyclopedia of British Football. Routledge. səh. 74. ISBN 0-7146-5249-0.
  38. Davies, Hunter. "Chapter 3. Equipment: Bring on the Balls". Boots, Balls and Haircuts: An Illustrated History of Football from Then to Now. 55–56.
  39. . Notts County F.C. 21 May 2007. 7 September 2008 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi:15 January 2008.
  40. (ispan). Club Atlético Independiente. 6 March 2008 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi:15 January 2008. (#invalid_param_val)
  41. Davies, Hunter. "Chapter 3. Equipment: Bring on the Balls". Boots, Balls and Haircuts: An Illustrated History of Football from Then to Now. səh. 51.
  42. Davies, Hunter. "Chapter 12. Equipment". Boots, Balls and Haircuts: An Illustrated History of Football from Then to Now. səh. 156.
  43. . HistoricalFootballKits.co.uk. İstifadə tarixi:15 January 2008.
  44. . HistoricalFootballKits.co.uk. İstifadə tarixi:5 September 2011.
  45. Davies, Hunter. "Chapter 12. Equipment". Boots, Balls and Haircuts: An Illustrated History of Football from Then to Now. 154–155.
  46. . HistoricalKits.co.uk. İstifadə tarixi:17 January 2008.
  47. Cox, Richard; Dave Russell; Wray Vamplew (2002). Encyclopedia of British Football. Routledge. səh. 75. ISBN 0-7146-5249-0.
  48. Nick Szczepanik (26 September 2007). . The Times. UK. İstifadə tarixi:17 January 2008.
  49. Ball, Phil (2003). . WSC Books Ltd. səh. . ISBN 0-9540134-6-8. Indeed, when Don Revie took over at Leeds in the early 1960s he changed their kit from blue and gold to all white, modelling his new charges on the Spanish giants.
  50. Hesse-Lichtenberger, Uli (7 October 2008). . ESPN. İstifadə tarixi:28 April 2009.
  51. (PDF). Stuttgarter Zeitung. 2008. İstifadə tarixi:10 May 2009.
  52. . BBC. 6 May 2005. İstifadə tarixi:24 January 2008.
  53. . UNICEF. İstifadə tarixi:26 August 2008.
  54. Bruce Caldow. . The Journal. 6 March 2008 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi:24 January 2008. (#invalid_param_val)
  55. Erik Kirschbaum (8 November 2005). . The Journal. İstifadə tarixi:24 January 2008.
  56. Isherwood, Glen (6 June 2005). . England Football Online. İstifadə tarixi:28 January 2008.
  57. . HistoricalFootballKits.co.uk. İstifadə tarixi:15 January 2008.
  58. Tom Fordyce (29 April 2003). . BBC. İstifadə tarixi:14 January 2008.
  59. Stuart Roach (11 September 2002). . BBC. İstifadə tarixi:24 January 2008.
  60. . BBC. 28 February 2004. İstifadə tarixi:20 April 2009.
  61. . BBC. 6 August 1999. İstifadə tarixi:14 January 2008. The cost of replica kit – and the number of times new versions come on the market – has long been a bone of contention for football fans.
  62. . BBC. 1 August 2003. İstifadə tarixi:14 January 2008.
  63. Darragh MacIntyre (3 March 2006). . BBC. İstifadə tarixi:14 January 2008.
  64. . Reuters UK. 12 July 2007. İstifadə tarixi:14 January 2008.
  65. . BBC. 22 March 2002. İstifadə tarixi:17 January 2008.
  66. . BBC. 22 January 2002. İstifadə tarixi:14 January 2008.
  67. . BBC. 9 March 2002. İstifadə tarixi:15 January 2008.
  68. . ABC News Australia. 17 April 2004. İstifadə tarixi:15 January 2008.
  69. Osasu Obayiuwana (21 May 2004). . BBC. İstifadə tarixi:15 January 2008.
  70. Dominic Raynor (12 July 2005). . ESPN. İstifadə tarixi:15 January 2008.
  71. Press Association (4 February 2011). . The Guardian. London. İstifadə tarixi:6 July 2012.
  72. . CBC News. 5 July 2012. İstifadə tarixi:4 June 2013.
  73. Agence France-Presse (6 July 2012). . National Post. İstifadə tarixi:6 July 2012.

Futbol geyimi
futbol, geyimi, başqa, idman, növlərində, olduğu, kimi, futbolda, geyim, standart, avadanlıq, sayılır, futbolun, qaydası, ilə, müəyyənləşdirilir, qaydaya, əsasən, futbolçu, geyimin, minimal, dəstinə, sahib, olmalı, üstündə, başqa, futbolçuya, yaxud, digər, işt. Futbol geyimi Dil Izle Redakte Basqa idman novlerinde oldugu kimi futbolda da geyim standart avadanliq sayilir Futbol geyimi futbolun 4 cu qaydasi ile mueyyenlesdirilir ve qaydaya esasen futbolcu geyimin minimal destine sahib olmali ve ustunde basqa futbolcuya yaxud da diger istirakciya tehluke yarada bilecek hec bir esya olmamalidir Bezen ferdi yarislarda geyime bir nece mehdudiyyetler qoyula biler meselen loqolarin olcusunun tenzimlenmesi bir biri ile qarsilasan iki komandanin formalari eyni ve ya oxsar olarsa seferde olan komanda basqa rengde geyinmelidir Rikardo Kaka muasir futbol geyiminde Futbolcularin koyneklerinin arxasinda adeten identifikasiya nomresi olur Ilkin olaraq futbolcular oynadigi movqeyinden asli olaraq formalarinda yalniz 1 den 11 e qeder reqemleri dasiyirdilar amma futbol pesekar seviyyeye catandan sonra qaydalar deyisdi ve oyunculara movsum erzinde nomrelerini deyismeye icaze verildi Hemcinin pesekar klublarda adeten koyneklerin arxasinda futbolcunun soyadi ve ya leqebi yazilir cox vaxt onlar nomrenin ustunde olur nadir hallarda asagisinda Ilkin futbol geyimi bu gunumuze catana qeder coxlu deyisikliklere meruz qalib Evvel futbolcular pambiqdan hazirlanmis qalin koynek brici ve deriden hazirlanan agir sert cekmeler geyinirdiler XX esrde cekmeler daha yungul ve yumsaq sortlar daha qisa oldular Geyim istehsalinda ve poliqrafikada irelileyisler sayesinde yungul sintetik liflerden hazirlanan ve daha da rengareng ve murekkeb konstruksiyaya sahib olan koynekleri hazirlamaq mumkun oldu XX esrden baslayan reklamin inkisafi futbola da tesir etdi beleki artiq formalarda sponsorlarin loqolari yaranmaga basladi hemcinin azerkesler ucun de formalar satilmaga baslanildi ki bu da klublara boyuk gelir getirdi Mundericat 1 Levazimatlar 1 1 Esas levazimatlar 1 2 Basqa levzimatlar 1 3 Hakimlerin geyimi 2 Tarixi 2 1 Viktorian dovru 2 2 20 ci esrin evvellerinde 2 3 Muasir dovurde 3 IstinadlarLevazimatlar RedakteEsas levazimatlar Redakte Butun futbolcularda olmasi nezerde tutulan avadanliqlar Futbol geyimi adli 4 cu futbol qaydasinda mueyyen edilir Qaydada formaya aid 5 levazimat qeyd edilib koynek sort corab ve ya getr ayaq qoruyuculari ve butslar 1 Qapicilara sortik yerine idman salvari da geyinmeye icaze verilir 2 Ayaq qoruyucusu Ekser oyuncularin altinda disleri olan butslari geyindiyine baxmayaraq futbol qaydalarinda bu hele de vacib deyil 1 Koyneklerin qisa ve ya uzun qollari olmalidi qapicilarin koyneklerinin rengi ise diger oyuncular ve hakimlerde olan koynek renglerinden tamamile ferqlenmelidi Istilik ucun sortun altindan ondan cox uzun olmuyan sortalti geyinmek olar amma o sortun renginde olmalidi Ayaq qoruyucusu tamamile getrle ortulmeli rezin plastik ve ya oxsar materialdan hazirlanmali ve kifayet derecede mudafieni temin etmelidir 1 Oyunun qaydalarinin mueyyen etdiyi avadanliqlarla bagli vacib mehdudiyyet ondadir ki oyuncularin eyninde ve ya formasinda ozune yada basqa oyunculara tehluke yaradacaq her hansi bir esya olmamalidir 1 Bezi yarislarda icaze verilir ki iki komanda eyni rengli formada olsun baxmayaraq ki futbol qaydalarina gore Iki komanda bir birinden ferqlensin deye onlar basqa rengde formalar geyinmelidi hemcinin hakimler briqadasi da buna emel etmelidir Buna gore de her klubun ev ve qonaq formasi var amma bezen klublar reqib ile eyni rengde forma destini geyinmese de yene de qonaq formasini geyinir bu marketinq meqsedi dasiyir Formanin rengi reqibin hem ev hem de qonaq formasiyla eyni dusende bir cox pesekar klublar ucuncu formasini istifade edirler 3 Koklu klublar her il geyimlerinde yalniz ozune mexsus rengleri istifade edirler 4 ve o rengler klub medeniyyetin ayrilmaz terkib hissesi sayilir 5 Milli komandalar gz olke bayragi renginde geyinmeye ustunluk veriler amma her milli bele etmir meselen italiyanlar Savoyya sulalesinin rengi olan goy rengde geyinir hollandlar oran sulalesinin serefine narinci rengi secibler avstraliyalilar ise her idman novunde oldugu kimi oz milli rengleri olan yasil ve qizilda meydana cixirlar 6 Mancester Yunaytedin2012 2013 movsumu ucun ev geyimi Koynekler esasen poliefir materiallardan hazirlanir ve tebii liflerden hazirlanmis koynekler kimi teri ve istiliyi ozunde saxlamir 7 Klublarin geyimlerinin ortasinda ve ya arxasinda boyuk gelir getiren sponsor loqolari yerlesdirilir 8 9 Yerli qaydalardan asli olaraq loqonun olcusune ve yerlesmesine mehdudiyyetler tetbiq oluna biler 10 Oyuncularin nomreleri arxada yazilir amma milli komandalarda nomre qabaqda da yerlesdirilir 11 bezi klublar oyuncularin adlarini nomrelerinden yuxarda bezileri ise asaqda yerlesdiriler 12 Her komandanin kapitani adeten hakim ve terefdarlar tanisin deye sol qolunda kapitan sargisini dasimalidir Raul Qonsales kapitan sargisiyla Muasir futbolda oyuncularin coxusu ya deriden ya da sintetik materiallardan hazirlanmis xususi futbol butslarini geyinir Indiki butslar kecmisdekilerden ferqli olaraq topuqdan asaqda cuzi kesilir ve altina disler vurulur Disler hem sokule bilen hem de daimi ola biler ve normal olaraq onlar vint oymasi ile duzeldilir 13 Futbol qaydalarina esasen cinsinden asli olmayaraq her futbolcu standart geyim geyinmelidir amma 2008 ci ilde FC de Rakt qadin klubu kohne forma yerine qisa etek ve bedene yapisan futbolka geyinmek teklifi verdi Bu qerara Hollandiya kral futbol ittifaqi veto qoysa da sonradan fikirini deyisdi ve eteyin altindan salvar ve ya sort elave olunduqdan sonra forma meqbul sayildi 14 Basqa levzimatlar Redakte Qapici elceyi Her futbolcu elcek geyine biler Amma adeten qapicalar pesekar elceklerle oynayirlar 1970 ci illerde cox nadir hallarda qapicilarda elcek gormek olardi indi ise onlari elceksiz tesevvur etmek cetindi 15 Meselen Avro 2004 turniri zamani kecirilen Ingiltere Portuqaliya oyununda portuqaliyali qapici Rikardo oyun sonrasi penalti zerbelerini elceksiz def etmisdi bu hereket coxlu muzakirelere sebeb olmusdu 16 1980 ci illerde elcek duzeltmede ehemiyyetli irelileyisler oldu muasir elcekleri hele hazirlayirlar ki barmaqlar geri qatlananda qapicilar zede almasinlar hemcinin elcek ovucu elin qorunmasi ve qapiciya topu elinde daha yaxsi tutmasi ucun xususi materiallardan hazirlanir 15 Qapicilar bezen de gunesin yada projektorlarin isigini qarsisini almaq ucun kepka taxir 17 Gorme problemleri olan futbolcular oyun zamani eynek taxa bilerler Oyuncularin coxusu kontakt linzalari taxmaga ustunluk verse de Edqar Davids qlaukomaya gore onu meshur eden eynekleri taxir 18 Lakin diger futbolculara zergerlik kimi tehlukeli ola bilecek diger esyalarla oynamaq icaze verilmir 18 Futbolcu beyin zedesinden qorunmaq meqsedi ile xususi papaq geyine biler 14 meselen bele papaga gore Petr Cex tankci leqebini alib Hakimlerin geyimi Redakte Jose Luis Qonsales muasir hakim geyiminde Bas komekci ve dorduncu hakimlerin geyimi futbolcularin geyindiyi terzde idi yalniz 1950 ci ilden sonra hakimler blazer tipli koynekler geyinmeye basladilar Buna aid futbol qanunu olmasa da bir prinsip kimi hakimin formasi iki komandanin geyiminden basqa rengde olmalidir 19 1998 ci ilde Aston Villa Uimbldon oynunun ortasinda David Elleray mecbur oldu ki formasini deyissin cunki geyimi Uimbldon futbolcularin formasi renginde idi 20 Qara hakim geyiminin enenevi rengidi hakimlerin qeyri resmi texellusu mehz qara geyimli adamdi baxmayaraq ki tez tez diger rengler de istifade olunur 21 22 23 1994 cu ilin dunya cempionatinda FIFA hakimlere qara rengden basqa diger rengde de geyinmeye icaze vermisdi 24 Bezen hakimlerin koyneyinde sponsorlarin loqolari yerlesdirilir amma cox vaxt bele nisan koyneklerin qoluna yapisdirilir 25 Tarixi RedakteViktorian dovru Redakte Futbol geyimine aid ilk yazilar 1526 ci ile aid edilen kral VIII Henrinin Boyuk Qarderobunda tapilib yazilarda cut futbol butslari haqqinda istinad var 26 Futbol komandalarini ayird etmek ucun rengli koyneklerin istifade olunmasinin en qedim subutu ingilis dovlet mekteblerinin birinde kecirilen futbol oyununa aid ve 1840 ci ile tesaduf eden bir yazidi Mektebli oglanlar goy koynekde o biri komandanin oyunculari qirmizi rengde geyinibler ve bu yazi eynile Bell s Life in London qezetinin 1858 ci ilde cixan meqalesinde de yazilmisdir 27 28 Ilk mutesekkil sekilde kecirilen futbol oyunu 1960 ci ilde Ingilterede oynanilmisdi ve cox guman ki futbolcular her hansi xususi geyim geyinmemisdiler ve komandalar bir birinden ferqlensin deye bir komandanin futbolculari baslarina kepka qoymusudular 4 Bu problemi aradan qaldirmaq ucun teklif olundu ki komandalar calissinlar biri qirmizi geyimde olsun o biri ise goy ve belelikle casqinligi aradan goturulsun 29 1894 il The New Brompton komandasi o zamanin tipik geyiminde agir trikotaj uzun sort yuxarisi yuksek olan cekmeler ve tam corabla getrla ortulmus baldirlar Ilk standard zolaqli geyimler 1870 de yaranmaga basladi bir cox klublar yarandigi mekteblerin ve ya diger idman teskilatlarin renglerinde geyinmeye ustunluk verirdiler 30 Meselen Bleckborn Rovers goy ve ag renglerini Kembric universitetine gore secmisdir cunki klubun tesiscilerinden bir coxu orada tehsil almisdir 31 Oyuncular muasir sort yerine bricide ve ya tammetrajli salvarda oyuna cixirdilar ve hetta kemer ve ya ciyinbagilar taxirdilar 32 O vaxtki futbol ulduzlarindan olan Lord Kinneyrd uzun ag salvarda oynamaqla meshur idi 33 Futbolculari ferqlendiren nomreler koyneylerde cap olunmamisdi 1874 cu ilde Qlazqoda kecirilmis Kuniz Park Uonderers oynunda oyunculari bir birinden ya kepkalarindan yada corablarindan secirdiler 34 Ilk ayaq qoruyucunu Notingem Forestin oyuncusu Sem Ueller Uidausen geyinmisdir o bu qoruyuculari kriketde isitifade edilen ayaq qoruyucunu sindiraraq duzeltdi ve ayagina taxaraq corabin ustune saldi Evvelce bu konsepsiya laga qoyuldu amma tezlikle basqa futbolcular da basladilar ondan istifade etmeye 35 Vaxt kecdikce oyuncular bu qoruyuculari taxib ustunu corabla ortduler 36 Futbol imkanli heveskarlarin hobbisinden uzaqlasib pesekarlarin oynadiqlari oyuna cevirilende geyim destleri de muvafiq olaraq deyisdi Artiq oyuncular yox klublarin ozleri oyun levazimatlarini temin edirdi Casqinliga yol verilmesin deye Ingiltere futbol liqasi qerar qebul etdi ki eyni rengde olan komandalar qeydiyyatdan kece bilmez Bu qerar sonra legv olundu amma bir sertle ki klubun ikinci qonaq formasi da olmalidi 30 Reng toqqusmasi olunca evvelce ev komandasi formasini deyismeli idi 1921 ci ilden sonra ise eksine qonaq komanda ikinci geyimi ile oyuna cixmali oldu 37 Xususi butslar gundelik ayaqqabi ve ya is cekmelerini futbolun pesekar dovrunde evez etdi Bu dovrun butslari dolgun deriden tikilirdi sert ayaq altisi var idi ve oyuncunun topugundan yuksekde idi 38 20 ci esrin evvellerinde Redakte Oyun Avropaya ve onun hududlarindan kenarda yayilmaga baslayanda yeni klublar geyim destini Birlesmis Kralligin formalarina benzer ve ya bilavasite onlardan ruhlanaraq secirdiler 1903 cu ilde Yuventus Nots Kaunti klubundan ruhlanaraq ag qara zolaqli geyimde oynamaga qerara gelmisdi 39 Iki ilden sonra Argentinanin Atletiko Independiyente komandasi Notinqem Forestin oynuna baxaraq klubun renglerini qirmizi secdi 40 20 ci esrin evvelerinde sortlar daha qisa oldu ve qapicilar ferqli rengde koyney geyinirdiler 1910 cu il Inter klubu 1904 cu ilde Ingiltere Futbol Assosiyasiyasi oyuncularin bricilerinin ing knickerbockers dizlerinden uzun olmasi qerarini redd etdi ve briciler daha qisa oldu Geyimin bu hissesi 1960 ci ile qeder brici adlanirdi sonra ise onu sort adlandirmaga basladilar 41 Evvelce klublarin coxu sortlarini koyneklerin rengine uygun geyinirdiler 30 1909 cu ilde hakimlere qapicini basqa oyunculardan ayird etmesinin daha asan olmasi ucun qaydalarda deyisiklik edildi qapicilar komanda yoldaslarindan ferqli rengde koynek geyinmeli oldular Evvelce qapicilarin koyneyi ya qirmizi ya da kral goy renginde olmali idi amma 1912 ci ilde yasil ucuncu variant kimi tesdiq olunanda futbolculari o derecede celb etdi ki tezlikle demek olar her qapici yasil rengli geyimde oynamaga basladi Basqa oyuncular yungul koynekler geyerken qapicilar sviter geyinirdiler 41 Nomreli koyneklerin istifade etme tecrubesi ilk defe 1920 nci ilde baslanildi amma bu ideya populyar olmadi 42 1933 cu ilde Everton Mancester Siti oyununda ilk defe nomreli koyneyler istifade olundu Pusk atilandan sonra Evertonun oyuncularina 1 11 qeder reqemler dusdu Sitinin bextine ise 12 22 qeder reqemler 43 Birinci Dunya Muharibesi zamani reqemlesdirme standart olaraq 1 11 qeder idi ve reqem seciminde bir qayda olmasa da futbolculara reqemleri oynadigi movqeylerine gore paylanirdi meselen 9 reqemi hucumcular ucun bron olunmusdur 42 Sotlandiyanin Seltik klubu hamidan ferqli olaraq beynexalq cempionatlarin oyunlarinda 1975 ci ile olke daxili cempionatlarinin oyunlarinda ise 1994 cu ile qeder reqemlerini yalniz sortlarin ustunde cap edirdi 44 1930 cu ilde buts istehsalinda boyuk irelileyisler oldu yeni sintetik materiallar ve daha yumusaq deriden hazirlanma saesinde butslar daha elcatan oldu 1936 ci illerde avropada oynayan futbolcularin butslari 10 il evvel movcud olan butslardan uc defe daha yungul idi Bununla bele bir cox britaniyali oyuncular yunguluyune gore yeni butslari qebul etmek istemirdi Onlardan biride ingilis mudafieci Billi Rayt idi hansiki yeni ayaqqabilardan aciq sekilde imtina edib onlari daha cox balet ucun uygun oldugunu soylemisdi 45 Boka Xuniyors oyunculari XX ci esrin 60 ci illerin numunevi formasinda Muharibe zamani ve sonrasi formalarin qitiligina gore boyuk problemler yaranmisdir 30 Ingilterenin Oldham Athletic klubu hansi ki enenevi olaraq mavi ve ag rengde oynuyurdu iki movsumunu ag qirmizida kecirtmisdi Bu geyimi onlar Oldham seherin reqbi klubundan goturmusduler 46 1950 ci ilde cenubi Avropada ve Cenubi Amerikada geyimler daha yungul oldu cunki agir tebii lifler sintetik parcalarla evez olundu hemcinin geyimin yaxasi V seklinde duzeldilmeye baslandi 47 Topuqdan yuksekde yox ondan asaqda olan ilk butslari 1954 cu ilde Adidas teqdim etmisdir Bele butslarin 2 defe baha olmasina baxmayaraq onlar boyuk gelir getirdiler ve alman sirketinin futbol bazarinda yerini mohkemlendirdiler 13 Basqa regionlarda bu nov butslar daha az alinirdi ve ingilisler yene de deyisikliye muqavimet gosterib muharibeden evvel geyilen ayaqqabilarda oynamaga ustunluk verirdiler 47 eyni vaxtda Serqi Avropa komandalari artiq kohne debli hesab edilen destleri geymeye davam etdirirdi Cempionlar Liqasi kimi beynexalq turnirlerin yaranmasi ile cenubi Avropadaki deb qitenin diger tereflerine de yayildi muharibeden evvelki buraxilan agir koynekler ayaqqabilar istifadeden tamamile cixarildilar 1960 ci illerde geyim komplektin dizayninda az yenilikler elave olundu klublar stadionlara yeni elave olunmus projektorlarin altinda yaxsi gorunmek ucun daha sade renglere ustunluk verirdiler 30 1960 ci illerin sonlari ve 70 ci illerin evvelerinde istifade olunan geyimler azarkesler terefinden cox beyenilir 48 Muasir dovurde Redakte PSJ nin bir nece movsum geydiyi ve ustunde sponsor loqosu olan bu koynekler muasir dovrde normal hal sayilir 1970 ci illerde klublar formalarina curbecur xususiyyetler elave edirdiler 1975 ci ilde Lids Yunayted oz enenevi goy ve qizil renglerinden imtina ederek Real Madridi teqlid etmek ucun ag rengde forma geyinmeye basladi 49 ve azarkeslere satila bilecek dizaynda koynek hazirlayan ilk klub oldu Bu boyuk komersiya ugru getire bildiyi ucun diger klublarda Lids Y in ardinca tezlikle yuksek seviyyeli tertibatla ve istehsalcilarinin loqotiplerini elave ederek geyimleri satisa buraxdilar 30 1973 cu ilde alman komandasi Eintracht Braunschweig yerli spirtli icki istehsalcisi Jgermeister le koyneklerinde onlarin loqotipini yerlesdirmesine dair sazis imzalamisdi 50 Tezlikler demek olar ki butun iri klublar bele sozlesmeler bagladilar ve sponsor sirketlerin deyeri birden cox artdi 2008 ci ilde Bayern Munhen Deutsche Telekom dan 25 million sponsor pulu almisdi 51 Atletik Bilbao 2005 ci Barselona ise 2007 ci ile qeder koyneklerinde sponsor loqolarini yerlesdirmekden imtina etmisdiler 52 Barselona 2007 2011 illerde temennasiz UNICEF yazisini formasinin qabaginda dasiyirdi ve ayrica her il xeyriyye meqsedile 1 5 milyon dollar bu teskilata bagisliyirdi 53 Futbolcular da ayri ayri sirketlerle sponsorluq muqavileleri baglamaga basladilar 1974 cu ilde Yohan Kroyff Puma ile sexsi anlasmasi oldugu ucun Adidasin hazirladigi millisinin formasini geyinmeye razilasmadi ve ona formanin loqossuz versiyasini geyinmeye icaze verilmisdi 54 Hemcinin Puma Peleye 120 000 odediki o onlarin istehsali olan butslari geyinsin ve xususi xahis etdiki o 1970 DC nin final merhelesinin startinda eyilsin ve iplerini baglasin bununla da onlar butun dunyada televiziya tamasacilari ucun cekmelerin iri planda gosterilmesini temin etdiler 55 1980 ci ilde Hummels ve Adidas sirketleri daha murekkeb konstruksiyali koyneklerin istehsalina basladi yeni texnoloqiyalar saesinde koyneye kolge qravurleri ve zolaqlar kimi yeni dizayn elementleri elave olundu 30 Sotrlar 1970 80 illerden muqaisede dahada qisa edildi 42 ve artig futbolcularin nomrelerini koyneklerin ve ya sortlarin onunde de tez tez rast gelmek olurdu 56 1991 ci ilde Ingiltere kuboku yarisinda Tottenhem klubunun oyunculari uzun kiseyeoxsar sortda oynamisdilar O vaxt bu yeni gorkem gulusle qarsilandi amma qisa muddet erzinde Boyuk Britaniyada ve basqa olkelerde klublar sortlarini uzunlasdirdilar 57 1990 ci illerde bir cox klublar zovgssuz renglerde olan geyimlerle secilirdiler Bele dizayn qerari azerkeslere gore edilmisdir ki onlar koynekleri geyinende debli gorunsunler 30 amma o dovrun bir cox geyim layiheleri butun zamanlarin en berbadi sayilir 58 1996 ilde bir oyunda Mancester Yunayted cins salvarla geyindikde yaxsi gorunsun deye geyimini xususi formada etdi amma bu forma birinci hisseden sonra legv olundu bunun sebebi MU nun bas mesqcisi Aleks Ferqyusonun 3 0 meglubiyyetden sonra dediyi aciqlamasi oldu o iddia etdi ki formaya gore futbolcular meydanda bir birini gore bilmirdi Mancester futbolculari ikinci hisseye basqa rengde olan geyimde meydana cixdi ve qol buraxmadan 1 qol vurdular 59 2002 ci ilden beri oyunculara geyiminde siyasi dini ve ya sexsi suarlari cap etdirmek qadagan edildi 60 2004 cu ilden oyun zamani koyneyini cixardan oyunculari sari vereqe ile cezalandirilar 61 Kappanin Italiya millisi ucun hazirladigi geyim Koyneklerin satisi gun be gun artirdi ve klublara boyuk gelirler getirirdi Birlesmis Kralligda ise klublarin bu sahede geliri 200 million cox teskil etdi 62 Bir nece klub qiymet sovdelesmesinde ittiham olundu ve 2003 ci ilde Mancester Yunayted Ingilterenin Edaletli Ticaret Emeliyyatlarinin Idaresi terefinden 1 65 million mebleginde cermelendi 63 Futbol geyimi bahali oldugundan perestiskarlarin bir coxu Taylandda ve Malayziyada daha az keyfiyyetli materiallardan hazirlanan ucuz saxta versiyalarini alirlar 64 Bununla bele orijinal formada futbolseverler arasinda populyardir Devid Bekhemin Real Madride transfer oldugdan sonra ilk 6 ayinda klub onun adini dasiyan bir milliondan cox koynekler satdi 65 Hemcinin kolleksiyacilar ucun oyuncularin muhum oyunlarda geyidiyi formalarda satilir 2002 ci ilde Pelenin 1970 ci ilin dunya cempionatinin finalinda geyidiyi koynek herracda 150 000 satilmisdi 66 2000 ci ilden geyimin muxtelif novleri hazirlanmaga baslanir amma novlerin hamisi ugurlu olmur 2002 ci ilde Malide kecirilen Afrika Milletler Kubokunda Kamerun milli futbol komandasinin oyunculari qolssuz koyneklerde oynuyurdular 67 sonra FIFA bu geyimin futbola ve onun qaydalarina uygun olmadigini soyleyerek bele formani geyimeye qadaga etdi 68 Geyim pozuntusuna gore Kamerun millisinin 2006 ci ilin dunya cempionatinin secme merhlesinde 6 xali silindi 69 amma qerar appelyasiyadan sonra legv edildi 70 En ugurlu geyim dizayni kimi Kappa sirketinin Italiya milli futbol komandasi ucun hazirladigi bedene yapisan koynekleri saymaq olar cunki italiyalilardan sonradan bir cox milli komanda ve klublar bu terzde geyinmeye basladi 71 Iran milli qadin komandasi 2010 Yeniyetmelerin Olimpiadasinda Turkiye millisine qarsi hicabda oynamasi 2011 ci ilde IFAB teskilati isidici serfleri oyunculara potensial tehluke ola bildiyinden onlari geyinmeye qadaga etmisdi 72 Qadinlarin futbol oynayarken hicab geyinmesi ucun qadaga 2007 ci ilde IFAB teskilatina teqdim olunmusdur lakin Iordaniya sahzadesi Eli bin El Huseynin tezyiqlerinden sonra 2012 ci ilde aradan qaldirildi 73 Buna baxmayaraq Fransa futbol federasiyasi Fransada hicab mubahiselerine esaslanaraq bu qadagani legv etmemisdir 74 Istinadlar Redakte 1 2 3 4 Law 4 The Players Equipment Laws of the Game 2008 2009 PDF FIFA pp 18 19 Retrieved 1 September 2008 Interpretation of the laws of the game and guidelines for referees Law 4 The Players Equipment Laws of the Game 2010 2011 PDF FIFA seh 63 Istifade tarixi 21 December 2014 David Moor A Brief History of Football Kit Design in England and Scotland HistoricalFootballKits co uk 1 2 Devid Mur Ingilterede ve Sotlandiyadada futbol geyiminin qisa Tarixi Giulianotti Richard Norman Bonney Mike Hepworth 1994 Football Violence and Social Identity Routledge seh 75 ISBN 0 415 09838 6 For a supporter whether or not he lives in the city of the team the team colours are the most important symbol of his football faith dominating any other symbol or cultural meaning such as nation class or political party What s in a name Part II FIFA 5 February 2000 Istifade tarixi 1 September 2008 Football and health BUPA 16 February 2008 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 17 January 2008 invalid param val Man Utd sign 56m AIG shirt deal BBC 6 April 2006 Istifade tarixi 16 January 2008 Back of the shirt Sponsors Draw Notts County F C 30 December 2007 29 December 2007 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 16 January 2008 Regulations Relating to Advertising on the Clothing of Players Club Officials and match Officials PDF The FA 10 April 2008 tarixinde orijinalindan PDF arxivlesdirilib Istifade tarixi 16 January 2008 invalid param val Q amp A 2006 England Football Online 22 November 2006 26 January 2008 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 16 January 2008 invalid param val Davies Hunter 2003 Chapter 3 Equipment Bring on the Balls Boots Balls and Haircuts An Illustrated History of Football from Then to Now Cassell Illustrated seh 158 ISBN 1 84403 261 2 1 2 Reilly Thomas A M Williams 2003 Science and Soccer Routledge seh 125 ISBN 0 415 26232 1 1 2 Dutch women ditch shorts to play soccer in skirts Reuters 15 September 2008 Istifade tarixi 20 April 2009 1 2 Fussball und Technik German Deutsches Patent und Markenamt Istifade tarixi 15 January 2008 A knockout without gloves The Guardian 25 iyun 2004 Istifade tarixi 2 iyul 2014 Cox Richard Dave Russell Wray Vamplew 2002 Britaniya futbolun ensiklopediyasi Routledge p 75 ISBN 0 7146 5249 0 cite web url 1 2 Goggles are Davids most glaring feature Soccertimes com 7 March 2003 21 July 2013 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 16 January 2008 Advice for Newly Qualified Referees PDF The FA Istifade tarixi 15 January 2008 PDF document Merson strikes for Villa The Guardian 12 September 1998 Istifade tarixi 2 July 2014 Hyde Marina 26 March 2014 Andre Marriner debacle highlights Fifa aversion to video technology The Guardian Istifade tarixi 2 July 2014 O Hagan Simon 28 January 1996 Rosy future for man in black The Independent Istifade tarixi 2 July 2014 Cox Richard Dave Russell Wray Vamplew 2002 Encyclopedia of British Football Routledge seh 76 ISBN 0 7146 5249 0 Alex Yannis 1 March 1994 Soccer The Name Game The New York Times Istifade tarixi 29 April 2009 Paul Kelso 17 August 2006 Bright sparks hope over Burns reform The Guardian UK Istifade tarixi 18 January 2008 A relatively affordable route into the Premiership has opened up for sponsors after the airline Emirates decided that this season will be its last as the official partner of top flight referees The successor will get exposure its logo on the whistlers shirt sleeves will be seen in 204 countries Chaudhary Vivek 18 February 2004 Who s the fat bloke in the number eight shirt The Guardian UK Istifade tarixi 28 April 2009 Marples Morris 1954 A History of Football Secker and Warburgh 84 85 Bell s Life in London and Sporting Chronicle London England 14 November 1858 Davies Hunter Chapter 3 Equipment Bring on the Balls Boots Balls and Haircuts An Illustrated History of Football from Then to Now seh 48 1 2 3 4 5 6 7 8 David Moor A Brief History of Football Kit Design in England and Scotland HistoricalFootballKits co uk Istifade tarixi 14 January 2008 1875 1884 The early years Blackburn Rovers F C 2 July 2007 16 June 2007 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 14 January 2008 Davies Hunter Chapter 3 Equipment Bring on the Balls Boots Balls and Haircuts An Illustrated History of Football from Then to Now p 51 cite web url Will Bennett 7 January 2005 Second FA Cup could fetch record 300 000 at auction The Daily Telegraph UK 7 March 2008 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 15 January 2008 Soar Phil Martin Tyler 1983 The Game in Scotland Encyclopedia of British Football Willow Books seh 65 ISBN 0 00 218049 9 Hucknall Cricketers Ashfield District Council 7 March 2008 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 15 January 2008 Davies Hunter Chapter 3 Equipment Bring on the Balls Boots Balls and Haircuts An Illustrated History of Football from Then to Now seh 57 Cox Richard Dave Russell Wray Vamplew 2002 Encyclopedia of British Football Routledge seh 74 ISBN 0 7146 5249 0 Davies Hunter Chapter 3 Equipment Bring on the Balls Boots Balls and Haircuts An Illustrated History of Football from Then to Now 55 56 Black amp White Notts County F C 21 May 2007 7 September 2008 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 15 January 2008 Decada del 10 ispan Club Atletico Independiente 6 March 2008 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 15 January 2008 invalid param val 1 2 Davies Hunter Chapter 3 Equipment Bring on the Balls Boots Balls and Haircuts An Illustrated History of Football from Then to Now seh 51 1 2 3 Davies Hunter Chapter 12 Equipment Boots Balls and Haircuts An Illustrated History of Football from Then to Now seh 156 English FA Cup Finalists 1930 1939 HistoricalFootballKits co uk Istifade tarixi 15 January 2008 Celtic HistoricalFootballKits co uk Istifade tarixi 5 September 2011 Davies Hunter Chapter 12 Equipment Boots Balls and Haircuts An Illustrated History of Football from Then to Now 154 155 Oldham Athletic HistoricalKits co uk Istifade tarixi 17 January 2008 1 2 Cox Richard Dave Russell Wray Vamplew 2002 Encyclopedia of British Football Routledge seh 75 ISBN 0 7146 5249 0 Nick Szczepanik 26 September 2007 The top 50 football kits The Times UK Istifade tarixi 17 January 2008 Ball Phil 2003 Morbo The Story of Spanish Football WSC Books Ltd seh 113 ISBN 0 9540134 6 8 Indeed when Don Revie took over at Leeds in the early 1960s he changed their kit from blue and gold to all white modelling his new charges on the Spanish giants Hesse Lichtenberger Uli 7 October 2008 The struggle for shirt sponsorship ESPN Istifade tarixi 28 April 2009 Bundesliga 2008 2009 Clubs Vermarkter Sponsoren PDF Stuttgarter Zeitung 2008 Istifade tarixi 10 May 2009 Barcelona eyes Beijing shirt deal BBC 6 May 2005 Istifade tarixi 24 January 2008 Futbol Club Barcelona UNICEF team up for children in global partnership UNICEF Istifade tarixi 26 August 2008 Bruce Caldow Don t mention the boot war The Journal 6 March 2008 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 24 January 2008 invalid param val Erik Kirschbaum 8 November 2005 How Adidas and Puma were born The Journal Istifade tarixi 24 January 2008 Isherwood Glen 6 June 2005 Admiral Mysteries England Football Online Istifade tarixi 28 January 2008 English FA Cup Finalists 1990 1999 HistoricalFootballKits co uk Istifade tarixi 15 January 2008 Tom Fordyce 29 April 2003 The worst football kits of all time BBC Istifade tarixi 14 January 2008 Dominic Raynor 12 July 2005 10 of the worst football kits ESPN Stuart Roach 11 September 2002 Henry gets the message BBC Istifade tarixi 24 January 2008 Fifa limits substitutions BBC 28 February 2004 Istifade tarixi 20 April 2009 Clubs rapped over kit sales BBC 6 August 1999 Istifade tarixi 14 January 2008 The cost of replica kit and the number of times new versions come on the market has long been a bone of contention for football fans Man Utd fined for price fixing BBC 1 August 2003 Istifade tarixi 14 January 2008 Darragh MacIntyre 3 March 2006 The Fake Football Shirt Sting BBC Istifade tarixi 14 January 2008 Beckham sells 250 000 Galaxy shirts before he gets to LA Reuters UK 12 July 2007 Istifade tarixi 14 January 2008 Record price for Pele s shirt BBC 22 March 2002 Istifade tarixi 17 January 2008 Indomitable fashions BBC 22 January 2002 Istifade tarixi 14 January 2008 Fifa bans Cameroon shirts BBC 9 March 2002 Istifade tarixi 15 January 2008 Cameroon docked six World Cup points for controversial kit ABC News Australia 17 April 2004 Istifade tarixi 15 January 2008 Osasu Obayiuwana 21 May 2004 Fifa lifts Cameroon sanction BBC Istifade tarixi 15 January 2008 Dominic Raynor 12 July 2005 10 of the worst football kits ESPN Istifade tarixi 15 January 2008 Press Association 4 February 2011 Fears for snoods future after Fifa raises safety concerns The Guardian London Istifade tarixi 6 July 2012 Hijabs approved for soccer players by FIFA CBC News 5 July 2012 Istifade tarixi 4 June 2013 Agence France Presse 6 July 2012 France soccer federation outlaws hijab despite FIFA ruling National Post Istifade tarixi 6 July 2012 Menbe https az wikipedia org w index php title Futbol geyimi amp oldid 6088870, wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, hersey,

ne axtarsan burda

, en yaxsi meqale sayti, meqaleler, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, seks, porno, indir, yukle, sex, azeri sex, azeri, seks yukle, sex yukle, izle, seks izle, porno izle, mobil seks, telefon ucun, chat, azeri chat, tanisliq, tanishliq, azeri tanishliq, sayt, medeni, medeni saytlar, chatlar, mekan, tanisliq mekani, mekanlari, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar.