fbpx
Wikipedia

Ermənistan Silahlı Qüvvələri

yaradılmışdır. Ermənistanın 2009-cu il dövlət büdcəsinin gəlirləri 2,9 mlrd. dollar, xərcləri isə 3,1 mlrd. dollar olub. Həmin il Ermənistan dövlət büdcəsində müdafiə xərclərini 34% artıraraq 495,3 mln. ABŞ dollarına (149,6 mlrd. dram) çatdırıb. Hərbi xərclər Ermənistanın 2009-cu il üçün dövlət büdcəsində xərclərin 15,7%-ni, ümumi daxili məhsulun isə 3,6%-ni təşkil edir.

  • Əsgərlik yaşı: 18
  • Xidmət müddəti: 24 ay
  • Əsgərliyə alınması mümkün vətəndaş sayı:[Mənbə göstərin]
    • 722.836 kişi, 15–49 yaş arası
    • 795.084 qadın, 15–49 yaş arası
  • Əsgərliyə yararlı vətəndaş sayı:[Mənbə göstərin]
    • 551.938 kişi, 15–49 yaş arası
    • 656.493 qadın, 15–49 yaş arası

Ermənistanda hərbi çağırış 27 yaşa qədər aparılır. 2015-ci ilədək bir çağırış müddətindən yayınmağa görə Ermənistan vətəndaşları minimum əmək haqqının 100 misli həcmində ödəniş edirdi. Daha sonra isə qüvvədə olan qanuna görə müddətli hərbi xidmətin 2 illik dövrünə görə onlar ümumi olaraq, 3 milyon 600 min dram həcmində vəsait ödəməlidirlər.

Xaricdəki əsgər sayı:

  1. Kosovo – 70[Mənbə göstərin]
  2. Əfqanıstan – 120
  3. Livan – 65
  4. Suriya – 83 hərbçi

Ermənistan Silahlı Qüvvələri Qarabağdakı hərbi birləşmələrsiz 3 ədəd T-54, 5 ədəd T-55 və 160 ədəd T-72 tankı, 10 ədəd BMD-1, 80 ədəd BRDM-2, 869 ədəd BMP-1, 98 ədəd BMP-2, 25 ədəd BTR-60, 228 ədəd BTR-70, 50 ədəd BTR-80, 145 ədəd zirehli rabitə maşınına, 50 ədəd BM-21 "Qrad" və Ural maşınlarının bazasında 9A51 "Prima" reaktiv yaylım atəş sisteminə, "Akatsiya" 2S3, "Qvozdika" 2S1, 90 ədəd D-30, habelə Çin istehsalı olan açıqlanmayan sayda WM-80 artilleriya sistemlərinə, 152 mm çaplı M1955 və 2A36, 29 ədəd T-12 tank əleyhinə topa malikdir.

Ermənistan Silahlı Qüvvələri şəxsi heyəti "Vahan" avtomatı, K-3 hücum tüfəngi (xüsusi təyinatlı qüvvələrin arsenalındadır), AK-47, AK-74, AKS-74U, PK pulemyotu, NSV (avtomat), SVD və "Zastava M93" snayperi, RPG-7 əl qumbaraatanı kimi yüngül silahlarla silahlanıb.

HHQ-nin inventarına 15 ədəd Su-25 hücum təyyarəsi, bir ədəd MiQ-25PD və 2 ədəd İlyushin İL-76 hərbi yük təyyarəsinin daxil olduğu bildirilir. Ermənistan hava məkanının qorunmasında bununla yanaşı, 12 ədəd Mi-24 helikopteri və Gümrüdəki 102-ci hərbi bazadakı Rusiyanın 18 ədəd MiQ-29-a bel bağlayır. BMT-yə təqdim olunmuş məlumata görə, Ermənistan 2005-ci ilin sentyabr ayında Slovakiyadan 10 ədəd Su-25 hücum təyyarəsi əldə edib. Bəzi məlumatlara görə bunun 3 və ya 4-ü Su-27 olub. Amma maraqlısı odur ki, heç Sovetlər Birliyi dönəmində də SSRİ havaya qalxması və manevrləri üçün şəraitin olmaması səbəbindən Cənubi Qafqazda Su-27 saxlamayıb. AzərbaycanGürcüstandan fərqli olaraq, Ermənistanda relyef Su-27-lərin havalanması üçün əlverişli deyil.

Ermənistan hərbi aviasiyası 4 bölmədən ibarətdir: Gümrüdəki 121-ci əsas Hücum Aviasiyası Eskadronu, 15-ci Qarışıq Aviasiya alayı (Gümrü), mürəkkəb helikopter eskadronu (İrəvan) və 60-cı Aviasiya Təlim eskadronu (Arzni). Rusiyaya məxsus 18 ədəd MiQ-29 isə Erebuni Hava Limanındakı 3624 saylı aviabazada saxlanılır. Şəxsi heyəti 3 min nəfər təşkil edən Ermənistan HHQ-nin pilotları aviasiya üzrə ali məktəbi bitirmiş şəxslərdən 3–15 illik müqavilə əsasında komplektləşdirilir. Pilotlar və texniki personal İrəvanda Hərbi Aviasiya İnstitutunda kurslar keçirlər. Namizədlər Yak 52-də 80 saat təlim uçuşları, Aero L-39 Albatros-da isə 60 saat uçuş keçirdikdən sonra orduda onlara təyyarə həvalə olunur. Helikopter pilotları isə HHQ-nin inventarındakı 2 ədəd Mi-2 vasitəsi ilə öyrədilir.

Ermənistan HHMQ zenit reaktiv briqadasından və iki alaydan ibarətdir. Hansı ki bu alaylar müxtəlif modelli 100 zenit kompleksi ilə silahlanıb. Bunların sırasında Osa M79-u, Kruq, S-125 və 102-ci bazada yerləşdirilmiş səkkiz buraxılış qurğusunda olmaqla 24 ədəd S-300 zenit raketi daxildir. Hazırda HHMQ-də 3 min nəfər xidmət edir. Ermənistan Hava Hücumundan Müdafiə Qoşunları ən azı 3 divizion S-300PT-1 malikdir ki, onlarında hər biri 12 buraxma qurğusundan ibarətdir. Başqa bir məlumatda görə 1 divizion da S-300PТ-1 işğal olunmuş Dağlıq Qarabağda yerləşdirilib.

Ermənistan HHQ-yə aşağıdakı zenit-raket kompleksləri daxildir: S-300 raketləri, "Scud B" ballastik raketləri, "Krug 2K11" yer-hava raketləri, Osa (SA 9K33) qısa məsafəli taktiki yer-hava raket sistemi, "Strela 9K35", "S-125 Neva/Pechora" yer-hava raketləri, "Strela 9K32" yer-hava raket sistemi, ZSU-23, ZU-23, ZU-23M özüyeriyən zenit sistemi, P-40, P-15 və P-12 radarları.

1980-cı illərin sonlarından etibarən SSRİ- də tədricən dağılma prosesi güclənir, respublikalar daxilində ayrı-ayrı hərbi qruplaşmalar formalaşmağa başlayırdı. Sistem daxilində parçalanmadan istifadə edən ermənilər artıq, 1989-cu ildən etibarən hərbi qruplaşmalar yaratmağa çalışırdı. Ermənistan rəhbərliyi tərəfindən yaradılan bu qruplaşmalar, yerli azərbaycanlılara qarşı qırğınlarda və deportasiya proseslərində birbaşa iştirak edirdi. SSRİ-dən ayrılmaq istəyi ilə yanaşı Ermənistan rəhbərliyi daha da irəli gedərək ordu quruculuğu fonunda hərbi hava qüvvələrinin yaradılması prosesini (halbuki hələ SSRİ dağılmamışdı) tezləşdirmək istəyirdi.

SSRİ-nin dağıldığı zaman, Ermənistanda reaktiv döyüş aviasiyası olmayıb. Döyüş aviasiyasının olmaması Ermənistan hərbi hava qüvvələrinin formalaşmasını 1992-ci ilin avqustuna qədər təxirə saldı. 1990-ci il dekabrın 19-da "Avropada Adi Silahlar üzrə" müqaviləyə əsasən Ermənistana havadan müdafiə sistemi ilə yanaşı üç əməliyyat təyyarəsi (1992-ci ilin yayında Rusiya rəsmi olaraq Ermənistana ilk iki SU- 25 və SU- 25 UB döyüş təyyarələrini verib) və on üç silahlı helikopter qaldı. Döyüş helikopterləri qrupu 1991-ci ildə keçmiş 7- №-li Qvardiya helikopter alayının 382 saylı əlahiddə helikopter eskadrilyasının (İrəvan yaxınlığında keçmiş 32823 saylı hərbi hissə) əsasında formalaşdırıldı.

Bununla yanaşı, bölgüyə əsasən Ermənistan üçün Mİ-8 və Mİ-24 hərbi helikopterləri verilir. Ermənistan 1991-ci ildə altı An-2, bir An-24 və bir An-32B nəqliyyat təyyarələrini, həmçinin 10 Yak-52 təlim təyyarəsini qəbul edir. Noyabr ayında isə Rusiya Ermənistana daha 4 ədəd SU-25 təyyarələrini göndərir. Belə ki, SU-25-lərin göndərilməsi ermənilərə ilk həmlə eskadrilyasını təşkil etməyə imkan versə də, təyyarələr döyüş əməliyyatlarında istifadə edilməyib.

1992-ci ildə "Daşkənd"də MDB daxilində KTMT yaradılması (2002-ci ildə əlaqələr daha da genişləndirildi), Rusiya-Ermənistan dostluq müqaviləsi, 21 avqust 1992-ci ildə Silahlı qüvvələrin qarşılıqlı texniki və maddi təminatı haqqında müqavilə və 29 avqust 1997-ci ildə əməkdaşlıq və qarşılıqlı yardım haqqında müqavilə nəticəsində Ermənistan hava və havadan müdafiə sistemlərinin vəziyyətini qismən də olsa düzəldə bilib.

1997-ci il dostluq müqaviləsinə görə, tərəflərdən hər hansısa biri hərbi təhlükə qarşısında qalarsa qarşılıqlı yardım edilməlidir. KTMT daha da irəli gedərək Ermənistanın İran və Türkiyə ilə sərhəd xəttində rus sərhədçilərinin dayanmasını təmin edir. Ermənistan mütəmadi olaraq Rusiyanın Zaqafqaziyada ordu qrupları ilə ikitərəfli hərbi təlimlərdə və KTMT-nın illik hərbi hava qüvvələrinin təlimində iştirak edir. Hal-hazırda Rus Ordusunun Gürcüstanı tərk etməsi ilə Zaqafqaziya ordu komandanlığı nisbətən şimalda- Cənubi Osetiya və Abxaziya ərazilərində sülhməramlı qüvvə kimi qanunsuz olaraq yerləşdirilib.

1993-cü ilin yayından erməni hərbi hava qüvvələrinin heyəti 2000 nəfər, 2004-cü ildə isə 3000 nəfər olaraq göstərilir. Qarabağ müharibəsi zamanı ermənilərdə təcrübəli pilotların azlığı səbəbilə onlar daha çox xarici muzdlu pilotlardan istifadə edirdilər. 1993–1994-cü ildən etibarən İrəvan Aviasiya İnstitutu daxilində pilotlar yetişdirilməyə başlanıldı. Pilotlar aviasiya üzrə ali məktəbi bitirmiş şəxslərdən 3–15 illik müqavilə əsasında komplektləşdirilir. Pilotlar və texniki personal İrəvanda Hərbi Aviasiya İnstitutunda kurslar keçir və namizədlər Yak 52-də (2005-ci ildə paraşutçuların təlimi üçün bir Yak-18 fəaliyyət göstərir) 80 saat təlim uçuşları, L-39-da isə 60 saat uçuş keçirdikdən sonra orduda onlara təyyarə həvalə olunur. Vertolyot pilotları isə 2 ədəd Mi-2 vasitəsi ilə öyrədilir. Təlim İrəvandan 30km (19 mil) şimalda yerləşən Arzni bazasında keçirilir.

"Ermənistan" portalı
  1. . The World Factbook (ingilis). CIA.gov. İstifadə tarixi:3 oktyabr 2020.
  2. [ölü keçid]
  3. . UNIFILL (ərəb). 8 sentyabr 2020. İstifadə tarixi:3 oktyabr 2020.
  4. Kucera, Joshua (8 fevral 2019). . Eurasianet (ingilis). İstifadə tarixi:3 oktyabr 2020.
  5. 2012-05-14 at the Wayback Machine Defence.az

Ermənistan Silahlı Qüvvələri
ermənistan, silahlı, qüvvələri, ermənistan, respublikasını, qorumaq, məsuliyyəti, daşıyan, ordu, yaradılmışdır, ermənistanın, 2009, dövlət, büdcəsinin, gəlirləri, mlrd, dollar, xərcləri, isə, mlrd, dollar, olub, həmin, ermənistan, dövlət, büdcəsində, müdafiə, . Ermenistan Silahli Quvveleri Ermenistan Respublikasini qorumaq mesuliyyeti dasiyan ordu Dil Izle Redakte yaradilmisdir Ermenistanin 2009 cu il dovlet budcesinin gelirleri 2 9 mlrd dollar xercleri ise 3 1 mlrd dollar olub Hemin il Ermenistan dovlet budcesinde mudafie xerclerini 34 artiraraq 495 3 mln ABS dollarina 149 6 mlrd dram catdirib Herbi xercler Ermenistanin 2009 cu il ucun dovlet budcesinde xerclerin 15 7 ni umumi daxili mehsulun ise 3 6 ni teskil edir Mundericat 1 Seferberlik 2 Tarixi 3 Zirehli texnika 4 HHQ 5 Herbi Hava Quvveleri 6 Rusiya Federasiyasi ile muqavileler 7 Sexsi heyet 8 Hemcinin bax 9 IstinadlarSeferberlik RedakteEsgerlik yasi 18 1 Xidmet muddeti 24 ay 1 Esgerliye alinmasi mumkun vetendas sayi Menbe gosterin 722 836 kisi 15 49 yas arasi 795 084 qadin 15 49 yas arasi Esgerliye yararli vetendas sayi Menbe gosterin 551 938 kisi 15 49 yas arasi 656 493 qadin 15 49 yas arasi Ermenistanda herbi cagiris 27 yasa qeder aparilir 1 2015 ci iledek bir cagiris muddetinden yayinmaga gore Ermenistan vetendaslari minimum emek haqqinin 100 misli hecminde odenis edirdi Daha sonra ise quvvede olan qanuna gore muddetli herbi xidmetin 2 illik dovrune gore onlar umumi olaraq 3 milyon 600 min dram hecminde vesait odemelidirler 2 Xaricdeki esger sayi Kosovo 70 Menbe gosterin Efqanistan 120 1 Livan 65 3 Suriya 83 herbci 4 Tarixi RedakteZirehli texnika RedakteErmenistan Silahli Quvveleri Qarabagdaki herbi birlesmelersiz 3 eded T 54 5 eded T 55 ve 160 eded T 72 tanki 10 eded BMD 1 80 eded BRDM 2 869 eded BMP 1 98 eded BMP 2 25 eded BTR 60 228 eded BTR 70 50 eded BTR 80 145 eded zirehli rabite masinina 50 eded BM 21 Qrad ve Ural masinlarinin bazasinda 9A51 Prima reaktiv yaylim ates sistemine Akatsiya 2S3 Qvozdika 2S1 90 eded D 30 habele Cin istehsali olan aciqlanmayan sayda WM 80 artilleriya sistemlerine 152 mm capli M1955 ve 2A36 29 eded T 12 tank eleyhine topa malikdir Ermenistan Silahli Quvveleri sexsi heyeti Vahan avtomati K 3 hucum tufengi xususi teyinatli quvvelerin arsenalindadir AK 47 AK 74 AKS 74U PK pulemyotu NSV avtomat SVD ve Zastava M93 snayperi RPG 7 el qumbaraatani kimi yungul silahlarla silahlanib HHQ Redakte Esas meqale Ermenistan Herbi Hava Quvveleri HHQ nin inventarina 15 eded Su 25 hucum teyyaresi bir eded MiQ 25PD ve 2 eded Ilyushin IL 76 herbi yuk teyyaresinin daxil oldugu bildirilir Ermenistan hava mekaninin qorunmasinda bununla yanasi 12 eded Mi 24 helikopteri ve Gumrudeki 102 ci herbi bazadaki Rusiyanin 18 eded MiQ 29 a bel baglayir BMT ye teqdim olunmus melumata gore Ermenistan 2005 ci ilin sentyabr ayinda Slovakiyadan 10 eded Su 25 hucum teyyaresi elde edib Bezi melumatlara gore bunun 3 ve ya 4 u Su 27 olub Amma maraqlisi odur ki hec Sovetler Birliyi doneminde de SSRI havaya qalxmasi ve manevrleri ucun seraitin olmamasi sebebinden Cenubi Qafqazda Su 27 saxlamayib Azerbaycan ve Gurcustandan ferqli olaraq Ermenistanda relyef Su 27 lerin havalanmasi ucun elverisli deyil Ermenistan herbi aviasiyasi 4 bolmeden ibaretdir Gumrudeki 121 ci esas Hucum Aviasiyasi Eskadronu 15 ci Qarisiq Aviasiya alayi Gumru murekkeb helikopter eskadronu Irevan ve 60 ci Aviasiya Telim eskadronu Arzni Rusiyaya mexsus 18 eded MiQ 29 ise Erebuni Hava Limanindaki 3624 sayli aviabazada saxlanilir Sexsi heyeti 3 min nefer teskil eden Ermenistan HHQ nin pilotlari aviasiya uzre ali mektebi bitirmis sexslerden 3 15 illik muqavile esasinda komplektlesdirilir Pilotlar ve texniki personal Irevanda Herbi Aviasiya Institutunda kurslar kecirler Namizedler Yak 52 de 80 saat telim ucuslari Aero L 39 Albatros da ise 60 saat ucus kecirdikden sonra orduda onlara teyyare hevale olunur Helikopter pilotlari ise HHQ nin inventarindaki 2 eded Mi 2 vasitesi ile oyredilir Ermenistan HHMQ zenit reaktiv briqadasindan ve iki alaydan ibaretdir Hansi ki bu alaylar muxtelif modelli 100 zenit kompleksi ile silahlanib Bunlarin sirasinda Osa M79 u Kruq S 125 ve 102 ci bazada yerlesdirilmis sekkiz buraxilis qurgusunda olmaqla 24 eded S 300 zenit raketi daxildir Hazirda HHMQ de 3 min nefer xidmet edir Ermenistan Hava Hucumundan Mudafie Qosunlari en azi 3 divizion S 300PT 1 malikdir ki onlarinda her biri 12 buraxma qurgusundan ibaretdir Basqa bir melumatda gore 1 divizion da S 300PT 1 isgal olunmus Dagliq Qarabagda yerlesdirilib 5 Ermenistan HHQ ye asagidaki zenit raket kompleksleri daxildir S 300 raketleri Scud B ballastik raketleri Krug 2K11 yer hava raketleri Osa SA 9K33 qisa mesafeli taktiki yer hava raket sistemi Strela 9K35 S 125 Neva Pechora yer hava raketleri Strela 9K32 yer hava raket sistemi ZSU 23 ZU 23 ZU 23M ozuyeriyen zenit sistemi P 40 P 15 ve P 12 radarlari 6 Herbi Hava Quvveleri Redakte Esas meqale Ermenistan Herbi Hava Quvveleri 1980 ci illerin sonlarindan etibaren SSRI de tedricen dagilma prosesi guclenir respublikalar daxilinde ayri ayri herbi qruplasmalar formalasmaga baslayirdi Sistem daxilinde parcalanmadan istifade eden ermeniler artiq 1989 cu ilden etibaren herbi qruplasmalar yaratmaga calisirdi Ermenistan rehberliyi terefinden yaradilan bu qruplasmalar yerli azerbaycanlilara qarsi qirginlarda ve deportasiya proseslerinde birbasa istirak edirdi SSRI den ayrilmaq isteyi ile yanasi Ermenistan rehberliyi daha da ireli gederek ordu quruculugu fonunda herbi hava quvvelerinin yaradilmasi prosesini halbuki hele SSRI dagilmamisdi tezlesdirmek isteyirdi SSRI nin dagildigi zaman Ermenistanda reaktiv doyus aviasiyasi olmayib Doyus aviasiyasinin olmamasi Ermenistan herbi hava quvvelerinin formalasmasini 1992 ci ilin avqustuna qeder texire saldi 1990 ci il dekabrin 19 da Avropada Adi Silahlar uzre muqavileye esasen Ermenistana havadan mudafie sistemi ile yanasi uc emeliyyat teyyaresi 1992 ci ilin yayinda Rusiya resmi olaraq Ermenistana ilk iki SU 25 ve SU 25 UB doyus teyyarelerini verib ve on uc silahli helikopter qaldi Doyus helikopterleri qrupu 1991 ci ilde kecmis 7 li Qvardiya helikopter alayinin 382 sayli elahidde helikopter eskadrilyasinin Irevan yaxinliginda kecmis 32823 sayli herbi hisse esasinda formalasdirildi Bununla yanasi bolguye esasen Ermenistan ucun MI 8 ve MI 24 herbi helikopterleri verilir Ermenistan 1991 ci ilde alti An 2 bir An 24 ve bir An 32B neqliyyat teyyarelerini hemcinin 10 Yak 52 telim teyyaresini qebul edir Noyabr ayinda ise Rusiya Ermenistana daha 4 eded SU 25 teyyarelerini gonderir Bele ki SU 25 lerin gonderilmesi ermenilere ilk hemle eskadrilyasini teskil etmeye imkan verse de teyyareler doyus emeliyyatlarinda istifade edilmeyib Rusiya Federasiyasi ile muqavileler Redakte1992 ci ilde Daskend de MDB daxilinde KTMT yaradilmasi 2002 ci ilde elaqeler daha da genislendirildi Rusiya Ermenistan dostluq muqavilesi 21 avqust 1992 ci ilde Silahli quvvelerin qarsiliqli texniki ve maddi teminati haqqinda muqavile ve 29 avqust 1997 ci ilde emekdasliq ve qarsiliqli yardim haqqinda muqavile neticesinde Ermenistan hava ve havadan mudafie sistemlerinin veziyyetini qismen de olsa duzelde bilib 1997 ci il dostluq muqavilesine gore tereflerden her hansisa biri herbi tehluke qarsisinda qalarsa qarsiliqli yardim edilmelidir KTMT daha da ireli gederek Ermenistanin Iran ve Turkiye ile serhed xettinde rus serhedcilerinin dayanmasini temin edir Ermenistan mutemadi olaraq Rusiyanin Zaqafqaziyada ordu qruplari ile ikiterefli herbi telimlerde ve KTMT nin illik herbi hava quvvelerinin teliminde istirak edir Hal hazirda Rus Ordusunun Gurcustani terk etmesi ile Zaqafqaziya ordu komandanligi nisbeten simalda Cenubi Osetiya ve Abxaziya erazilerinde sulhmeramli quvve kimi qanunsuz olaraq yerlesdirilib Sexsi heyet Redakte1993 cu ilin yayindan ermeni herbi hava quvvelerinin heyeti 2000 nefer 2004 cu ilde ise 3000 nefer olaraq gosterilir Qarabag muharibesi zamani ermenilerde tecrubeli pilotlarin azligi sebebile onlar daha cox xarici muzdlu pilotlardan istifade edirdiler 1993 1994 cu ilden etibaren Irevan Aviasiya Institutu daxilinde pilotlar yetisdirilmeye baslanildi Pilotlar aviasiya uzre ali mektebi bitirmis sexslerden 3 15 illik muqavile esasinda komplektlesdirilir Pilotlar ve texniki personal Irevanda Herbi Aviasiya Institutunda kurslar kecir ve namizedler Yak 52 de 2005 ci ilde parasutcularin telimi ucun bir Yak 18 fealiyyet gosterir 80 saat telim ucuslari L 39 da ise 60 saat ucus kecirdikden sonra orduda onlara teyyare hevale olunur Vertolyot pilotlari ise 2 eded Mi 2 vasitesi ile oyredilir Telim Irevandan 30km 19 mil simalda yerlesen Arzni bazasinda kecirilir Hemcinin bax Redakte Ermenistan portaliQondarma Dagliq Qarabag Mudafie OrdusuIstinadlar Redakte 1 2 3 4 Armenia The World Factbook ingilis CIA gov Istifade tarixi 3 oktyabr 2020 Ermenistanda ordudan yayinmaga gore cerimeni 2 defe artirmaq isteyirler ETRAFLI olu kecid الدول المشاركة في اليونيفيل UNIFILL ereb 8 sentyabr 2020 Istifade tarixi 3 oktyabr 2020 Kucera Joshua 8 fevral 2019 Armenia sends military deminers and medics to support Russian mission in Syria Eurasianet ingilis Istifade tarixi 3 oktyabr 2020 Ermenistanin Hava Hucumundan Mudafie Qosunlari en azi uc divizion S 300PT 1 malikdir Arxivlesdirilib 2012 05 14 at the Wayback Machine Defence az Ohanyan neye guvenir ARASDIRMAMenbe https az wikipedia org w index php title Ermenistan Silahli Quvveleri amp oldid 5979220, wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, hersey,

ne axtarsan burda

, en yaxsi meqale sayti, meqaleler, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, seks, porno, indir, yukle, sex, azeri sex, azeri, seks yukle, sex yukle, izle, seks izle, porno izle, mobil seks, telefon ucun, chat, azeri chat, tanisliq, tanishliq, azeri tanishliq, sayt, medeni, medeni saytlar, chatlar, mekan, tanisliq mekani, mekanlari, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar.