fbpx
Wikipedia

Eneslər

Eneslər (özlərini enço, moqadi, pebay) — Samodi dillərində danışan az saylı xalq. Sayları 300 nəfərdən azdır. Öz dillərini qoruyub saxlaya bilmişdir. Qohum xalqları: Nqanasanlar və Neneslər.

Eneslər
özlərini enço, moqadi, pebay
Ümumi sayı
265
Yaşadığı ərazilər
237 Rusiya
26
(2002)
Dili

Enes dili, Rus dili

Dini

Şamanizm, Provaslav

Qohum xalqlar

Nenlər, Nqanasanlar

Mündəricat

«Enes» adını onlara Q. N. Prokofev tərəfindən 1930-ci ildə vermişdir. «Enneçe» qədim sözündən götürülmüş və mənası insan deməkdir. Tundra enesləri özlərini «Somatu», Meşə enesləri «Pe-bay» adlandırırlar.

Eneslər Rusiya Federasiyasında 237 insan müəyyənləşmişdir. Onların 213 nəfəri Krasnoyarsk diyarı ərazisində yaşayırlar. Taymır Dolqan-Nenes rayonu ərazisində 197 enesdən cəmi 66 nəfəri (33,5 %) Enes dilini bilirlər

2002-ci il məlumatına görə Krasnoyarsk diyarının Potapovo qəsəbəsində 86 enes yaşayır.

Eneslər əsasən Yenisey çayının deltası boyunca yaşayırlar. Taymır Dolqan-Nenes rayonu ərazisində Dudinka şəhəri ətrafında və Ust-Avam qəsəbəsində cəmləşmişlər.

Tundra enesləri - Yayda Yenisey çayından Pura çayı ətrafı tundra ərazilərinə köçürdülər. Qışda isə Malaya Xeta və Pyasino gölü ətrafı ərazilərə köçürdülər. Bu etnik qrupun daxilində Somatu, Bay, Muqqadi adlı kiçik birləşmələr olmuşdur. Onlar özlərini somatu-оneyenneçe adlandırırdılar. Digər eneslər isə onları madu adlandırırdılar.

Meşə enesləri - Dudinka şəhərindən cənubda yerləşən meşəliklərdə köçəri həyat sürürdülər. Bu etnik qrupa Muqqadi, Yoçi və Bayların 7 qəbiləsi daxil olmuşdur.

XX əsrdə Enes dili Nenes dilinin bir dialekti hesab edilirdi. 19591979-cı illər siyahıya alınması zamanı onlar müstəqil xalq olaraq qiymətləndirilmirdi. Onları Neneslər və ya Nqanasanlar olaraq qeydə alırdılar. Enes dili Ural dillərinin Samodi dilləri qrupuna daxildir. Dil öz növbəsində iki dialektə böünür.

Enes dilində hazırda 150 nəfər danıışır. Bu dili bilənlər əsasən yaşlılardır. Onlar üçün ünsiyyət dili ya rus yada nenes dilidir. 2002-ci il məlumatına əsasən bu dildə cəmi 116 nəfər danışır. Bu isə dünyada yaşayan enesləri 49% təşkil edir. Ukraynada yaşayan (2001 il) 26 enesdən cəmi 18 enes dilini öz doğma dili hesab edir.

Maralçılıq əsas kənd təsərrüfatı sahəsi olmuşdur. Ailədə qadın əsas rol oynayırdı. Onların ailələri say baxımından elə də böyük olmurdu, səbəb isə uşaq ölümlərinin yüksək olması olmuşdur. Uşaq doğulan kimi ona ad qoyulurdu. Ad ya doğulan uşağın xarici görünüşü yada doğum şəraiti ilə bağlı olurdu.

Etnoqrafik araşdırmalar eneslərin. Onlar Çum adlanan evlərdə yaşayırdılar. Meşə eneslərinin geyimləri eneslərin ümumi geyimləri kimi qəbul edilir. Tundra eneslərinin geyimləri rəngarənglik baxımından fərqlənir. Bununla belə hazırda bu geyimlər geyinilmir.

  • Легенды и мифы Севера. — М.: Современник, 1985.
  1. База микроданных Всероссийской переписи населения 2002 года
  2. . 2012-06-23 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi:2015-11-20.

Eneslər
eneslər, özlərini, enço, moqadi, pebay, samodi, dillərində, danışan, saylı, xalq, sayları, nəfərdən, azdır, dillərini, qoruyub, saxlaya, bilmişdir, qohum, xalqları, nqanasanlar, neneslər, özlərini, enço, moqadi, pebay, ümumi, sayı265yaşadığı, ərazilər237, rusi. Enesler Dil Izle Redakte Enesler ozlerini enco moqadi pebay Samodi dillerinde danisan az sayli xalq Saylari 300 neferden azdir Oz dillerini qoruyub saxlaya bilmisdir Qohum xalqlari Nqanasanlar ve Nenesler Enesler ozlerini enco moqadi pebay Umumi sayi265Yasadigi eraziler237 Rusiya 26 2002 DiliEnes dili Rus diliDiniSamanizm ProvaslavQohum xalqlarNenler Nqanasanlar Mundericat 1 Adi 2 Sayi ve yayilmasi 3 Dil 4 Mesguliyyetleri 5 Adetleri 6 Edebiyyat 7 Menbe 8 IstinadlarAdi Redakte Enes adini onlara Q N Prokofev terefinden 1930 ci ilde vermisdir Ennece qedim sozunden goturulmus ve menasi insan demekdir Tundra enesleri ozlerini Somatu Mese enesleri Pe bay adlandirirlar Sayi ve yayilmasi RedakteEnesler Rusiya Federasiyasinda 237 insan mueyyenlesmisdir Onlarin 213 neferi Krasnoyarsk diyari erazisinde yasayirlar Taymir Dolqan Nenes rayonu erazisinde 197 enesden cemi 66 neferi 33 5 Enes dilini bilirler 1 2002 ci il melumatina gore Krasnoyarsk diyarinin Potapovo qesebesinde 86 enes yasayir 2 Enesler esasen Yenisey cayinin deltasi boyunca yasayirlar Taymir Dolqan Nenes rayonu erazisinde Dudinka seheri etrafinda ve Ust Avam qesebesinde cemlesmisler Tundra enesleri Yayda Yenisey cayindan Pura cayi etrafi tundra erazilerine kocurduler Qisda ise Malaya Xeta ve Pyasino golu etrafi erazilere kocurduler Bu etnik qrupun daxilinde Somatu Bay Muqqadi adli kicik birlesmeler olmusdur Onlar ozlerini somatu oneyennece adlandirirdilar Diger enesler ise onlari madu adlandirirdilar Mese enesleri Dudinka seherinden cenubda yerlesen meseliklerde koceri heyat sururduler Bu etnik qrupa Muqqadi Yoci ve Baylarin 7 qebilesi daxil olmusdur Dil RedakteXX esrde Enes dili Nenes dilinin bir dialekti hesab edilirdi 1959 ve 1979 ci iller siyahiya alinmasi zamani onlar musteqil xalq olaraq qiymetlendirilmirdi Onlari Nenesler ve ya Nqanasanlar olaraq qeyde alirdilar Enes dili Ural dillerinin Samodi dilleri qrupuna daxildir Dil oz novbesinde iki dialekte bounur Enes dilinde hazirda 150 nefer daniisir Bu dili bilenler esasen yaslilardir Onlar ucun unsiyyet dili ya rus yada nenes dilidir 2002 ci il melumatina esasen bu dilde cemi 116 nefer danisir Bu ise dunyada yasayan enesleri 49 teskil edir 3 Ukraynada yasayan 2001 il 26 enesden cemi 18 enes dilini oz dogma dili hesab edir Mesguliyyetleri RedakteMaralciliq esas kend teserrufati sahesi olmusdur Ailede qadin esas rol oynayirdi Onlarin aileleri say baximindan ele de boyuk olmurdu sebeb ise usaq olumlerinin yuksek olmasi olmusdur Usaq dogulan kimi ona ad qoyulurdu Ad ya dogulan usagin xarici gorunusu yada dogum seraiti ile bagli olurdu Adetleri RedakteEtnoqrafik arasdirmalar 4 eneslerin Onlar Cum adlanan evlerde yasayirdilar Mese eneslerinin geyimleri eneslerin umumi geyimleri kimi qebul edilir Tundra eneslerinin geyimleri rengarenglik baximindan ferqlenir Bununla bele hazirda bu geyimler geyinilmir Edebiyyat RedakteLegendy i mify Severa M Sovremennik 1985 Menbe RedakteTaymir Administrasiyasinin resmi saytiIstinadlar Redakte 2002 ci il siyahiya almanin neticeleri http std gmcrosstata ru webapi opendatabase id vpn2002 pert Baza mikrodannyh Vserossijskoj perepisi naseleniya 2002 goda Vserossijskaya perepis naseleniya 2002 g Yazyki Rossii G Yu Sitnyanskij O PROISHOZhDENII DREVNEGO KIRGIZSKOGO POGREBALNOGO OBRYaDA Pechatnaya versiya Sredneaziatskij etnograficheskij sbornik Vypusk IV M 2001 S 175 180 2012 06 23 tarixinde orijinalindan arxivlesdirilib Istifade tarixi 2015 11 20 Menbe https az wikipedia org w index php title Enesler amp oldid 5782141, wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, hersey,

ne axtarsan burda

, en yaxsi meqale sayti, meqaleler, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, seks, porno, indir, yukle, sex, azeri sex, azeri, seks yukle, sex yukle, izle, seks izle, porno izle, mobil seks, telefon ucun, chat, azeri chat, tanisliq, tanishliq, azeri tanishliq, sayt, medeni, medeni saytlar, chatlar, mekan, tanisliq mekani, mekanlari, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar.