fbpx
Wikipedia

Birinci Çeçenistan müharibəsi

Birinci Çeçen-Rus MüharibəsiRus-çeçen münaqişəsinin bir hissəsi olaraq Rusiya Federasiyası ilə Çeçen İçkeriya Respublikası arasında 1994-cü ilin dekabrından 1996-cı ilin avqust ayına qədər davam etmiş hərbi münaqişə. Bu müharibənin nəticəsi olaraq 7 avqust 1999-cu il — 16 aprel 2009-cu illərdə İkinci çeçen müharibəsi baş verdi.

Birinci Çeçen-Rus Müharibəsi
Qroznı şəhəri yaxınlığında çeçen döyüşçülər tərəfindən ələ keçirilmiş Rusiya HHQ-nə məxsus Mi-8 hərbi-nəqliyyat helikopteri. 1994-cü il.
Tarix 11 Dekabr 1994 - 31 Avqust 1996
Yeri Çeçenistanİnquşetiya, Stavropol diyarı və Dağıstanın bir hissəsi. Rusiya
Nəticəsi

Çeçenistanın qələbəsi

  • Xasavyurtdan Rusiya qoşunlarının çıxarılır
  • Rus-Çeçen sülh müqaviləsi imzalanır
  • 1996-cı ilin sonuna qədər bütün Rusiya qoşunları Çeçenistan ərazisini tərk etməli idi
  • Çeçenistan de-fakto müstəqilliyi davam edir
Münaqişə tərəfləri

Rusiya

Çeçen İçkeriya Respublikası
Müsəlman muzdlular
Türkiyəli könüllülər
Ukraynalı könüllülər

Komandan(lar)
Tərəflərin qüvvəsi

Rusiya

  • 38,000 (1994-cü il dekabr)
  • 70,500 (1995-ci il fevral)

Çeçen İçkeriya Respublikası

  • Bilinməyən sayda
Ölənlər və yaralananlar

Hərbi: 5,732 nəfər həlak olub və ya itkin düşüb (Rusiya rəsmi qiymətləndirməsi)
Mülki: Ən azı 161 nəfər Çeçenistandan kənarda həlak olub

Hərbi: 17,391 nəfər həlak olub və ya itkin düşüb (Rusiya rəsmi qiymətləndirməsi)
Mülki: 50,000-100,000 nəfər
80,000 nəfər (İnsan hüquqları qrupları qiymətləndirməsi)

Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Mündəricat

1991-ci ildə SSRİ dağılandan sonra Çeçenistan öz müstəqilliyini elan etdi, amma bu müstəqillik heç bir ölkə tərəfindən tanınmadı. Bununla belə çeçenlər bu yoldan çəkinmədilər və 1991-ci ildə keçirilən seçkilərdə general Cövhər Dudayevi özlərinə prezident seçdilər. Rusiya mərkəzi hakimiyyəti bu seçkiləri qeyri-qanuni elan edib onun nəticələrini tanımadı. Ruslar Cövhər Dudayevə müxalif rəqib kimi Ömər Avturxanovu ortaya çıxardı və silahla da təchiz edirdi. Rusiya tərəfli müxalifət tərəfdarlarının məğlubiyyətindən sonra Rusiya prezidenti Boris Yeltsin 48 saat içində çeçenlərə silahlarını yerə qoymalarını əmr etdi. Cöhvər Dudayev isə onun bu işə qarışa bilməyəcəyini dedi. Daha sonra rus qoşunları Qroznıya aviazərbələr endirməyə başlayır və beləliklə müharibə başlanır. 4000 rus əsgəri Çeçenistana aid Nattereçni şəhərini tuturlar. Bundan bir qədər əvvəl Cövhər Dudayevə məxsus qüvvələr bir neçə nəfər rus əsgərini əsir götürür. Rusiya bu əsirlərin azad edilməsi üçün ultimatum verir. Əsirlər məsələsi ultimatumla həll edilə bilmədiyindən Cövhər Dudayevlə Rusiya Müdafiə Naziri Pavel Qraçov arasında danışıqlar olur. Razılaşmalara rəğmən ruslar 6 dekabr 1994-cü ildə Qroznını yenidən bombalayır. 11 dekabrda ruslar çeçen torpaqlarına girir. İki ilə yaxın gedən döyüşlərin ardından tərəflər arasında Xasavyurt Müqaviləsi imzalanır. Müqaviləyə görə, Çeçenistanın müstəqilliyi Rusiya tərəfindən rəsmən tanındı və siyasi statusu 5 il ərzində qərarlaşdırılmalı idi. Müharibə ərəfəsində rus hərbi qüvvələri 6,000 nəfərdən çox, çeçen hərbi qüvvələri 18,000 nəfərdən çox və 50,000 (qeyri-rəsmi mənbələrə əsasən 100,000-ə yaxın) mülki vətəndaş həyatını itirdi.

  1. , səh. 66, Google kitablar
  2. . The Jamestown Foundation.
  3. Doroshenko, Sergei (5 oktyabr 2004). . Segodnya.ru

Birinci Çeçenistan müharibəsi
birinci, çeçenistan, müharibəsi, birinci, çeçen, müharibəsi, çeçen, münaqişəsinin, hissəsi, olaraq, rusiya, federasiyası, ilə, çeçen, içkeriya, respublikası, arasında, 1994, ilin, dekabrından, 1996, ilin, avqust, ayına, qədər, davam, etmiş, hərbi, münaqişə, mü. Birinci Cecenistan muharibesi Dil Izle Redakte Birinci Cecen Rus Muharibesi Rus cecen munaqisesinin bir hissesi olaraq Rusiya Federasiyasi ile Cecen Ickeriya Respublikasi arasinda 1994 cu ilin dekabrindan 1996 ci ilin avqust ayina qeder davam etmis herbi munaqise Bu muharibenin neticesi olaraq 7 avqust 1999 cu il 16 aprel 2009 cu illerde Ikinci cecen muharibesi bas verdi Birinci Cecen Rus MuharibesiQrozni seheri yaxinliginda cecen doyusculer terefinden ele kecirilmis Rusiya HHQ ne mexsus Mi 8 herbi neqliyyat helikopteri 1994 cu il Tarix 11 Dekabr 1994 31 Avqust 1996Yeri Cecenistan ve Inqusetiya Stavropol diyari ve Dagistanin bir hissesi RusiyaNeticesi Cecenistanin qelebesi Xasavyurtdan Rusiya qosunlarinin cixarilir Rus Cecen sulh muqavilesi imzalanir 1996 ci ilin sonuna qeder butun Rusiya qosunlari Cecenistan erazisini terk etmeli idi Cecenistan de fakto musteqilliyi davam edirMunaqise terefleriRusiya Cecen Ickeriya Respublikasi Muselman muzdlular 1 Turkiyeli konulluler 2 Ukraynali konulluler 3 Komandan lar Boris Yeltsin Pavel Qracov Anatoli Klukov Anatoli Romanov Konstantin Pulikovski Covher Dudayev Zelimxan Yandarbiyev Aslan Mashadov Samil Basayev Emir XettabTereflerin quvvesiRusiya 38 000 1994 cu il dekabr 70 500 1995 ci il fevral Cecen Ickeriya Respublikasi Bilinmeyen saydaOlenler ve yaralananlarHerbi 5 732 nefer helak olub ve ya itkin dusub Rusiya resmi qiymetlendirmesi Mulki En azi 161 nefer Cecenistandan kenarda helak olub Herbi 17 391 nefer helak olub ve ya itkin dusub Rusiya resmi qiymetlendirmesi Mulki 50 000 100 000 nefer 80 000 nefer Insan huquqlari qruplari qiymetlendirmesi Vikianbarda elaqeli mediafayllar Mundericat 1 Tarixi 2 Hemcinin bax 3 Istinadlar 4 Xarici kecidlerTarixi Redakte1991 ci ilde SSRI dagilandan sonra Cecenistan oz musteqilliyini elan etdi amma bu musteqillik hec bir olke terefinden taninmadi Bununla bele cecenler bu yoldan cekinmediler ve 1991 ci ilde kecirilen seckilerde general Covher Dudayevi ozlerine prezident secdiler Rusiya merkezi hakimiyyeti bu seckileri qeyri qanuni elan edib onun neticelerini tanimadi Ruslar Covher Dudayeve muxalif reqib kimi Omer Avturxanovu ortaya cixardi ve silahla da techiz edirdi Rusiya terefli muxalifet terefdarlarinin meglubiyyetinden sonra Rusiya prezidenti Boris Yeltsin 48 saat icinde cecenlere silahlarini yere qoymalarini emr etdi Cohver Dudayev ise onun bu ise qarisa bilmeyeceyini dedi Daha sonra rus qosunlari Qrozniya aviazerbeler endirmeye baslayir ve belelikle muharibe baslanir 4000 rus esgeri Cecenistana aid Natterecni seherini tuturlar Bundan bir qeder evvel Covher Dudayeve mexsus quvveler bir nece nefer rus esgerini esir goturur Rusiya bu esirlerin azad edilmesi ucun ultimatum verir Esirler meselesi ultimatumla hell edile bilmediyinden Covher Dudayevle Rusiya Mudafie Naziri Pavel Qracov arasinda danisiqlar olur Razilasmalara regmen ruslar 6 dekabr 1994 cu ilde Qroznini yeniden bombalayir 11 dekabrda ruslar cecen torpaqlarina girir Iki ile yaxin geden doyuslerin ardindan terefler arasinda Xasavyurt Muqavilesi imzalanir Muqavileye gore Cecenistanin musteqilliyi Rusiya terefinden resmen tanindi ve siyasi statusu 5 il erzinde qerarlasdirilmali idi Muharibe erefesinde rus herbi quvveleri 6 000 neferden cox cecen herbi quvveleri 18 000 neferden cox ve 50 000 qeyri resmi menbelere esasen 100 000 e yaxin mulki vetendas heyatini itirdi Hemcinin bax RedakteBoris Yeltsin Covher Dudayev Samil BasayevIstinadlar Redakte Energy and Security in the Caucasus seh 66 Google kitablar TURKISH VOLUNTEERS IN CHECHNYA The Jamestown Foundation Doroshenko Sergei 5 oktyabr 2004 Ukrainskie naemniki v Chechne Ukrainian mercenaries in Chechnya Segodnya ruXarici kecidler RedakteFirst Chechnya War 1994 1996 Wounded BearMenbe https az wikipedia org w index php title Birinci Cecenistan muharibesi amp oldid 5546821, wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, hersey,

ne axtarsan burda

, en yaxsi meqale sayti, meqaleler, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, seks, porno, indir, yukle, sex, azeri sex, azeri, seks yukle, sex yukle, izle, seks izle, porno izle, mobil seks, telefon ucun, chat, azeri chat, tanisliq, tanishliq, azeri tanishliq, sayt, medeni, medeni saytlar, chatlar, mekan, tanisliq mekani, mekanlari, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar.