fbpx
Wikipedia

Berkli Kaliforniya Universiteti

Berkli Kaliforniya Universiteti (ing.University of California, Berkeley) — Amerika Birləşmiş Ştatlarının Kaliforniya ştatının Berkli şəhərində yerləşən ali təhsil müəssisəsi.

Berkli Kaliforniya Universiteti
37°52′12″ şm. e. 122°15′32″ q. u.
Əsası qoyulub 23 mart 1868
Tip Dövlət
Tələbə sayı 38,204 (2015)
Şəhər Berkli
Ölkə
Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Berkli Kaliforniya Universiteti Amerika Universitetləri Assosiasiyasının yaradıcılarından biridir.

Mündəricat

1866-cı ildə özəl Kaliforniya Kolleci maliyyə çətinliyi səbəbindən dövlət tabeliyindəki Kənd Təsərrüfatı, Dağ-Mədən Sənayesi və Mexaniki İncəsənətlər kollecləri ilə birləşdirilərək Kaliforniya Universiteti yaradılır. 1868-ci il martın 23-də Kaliforniya ştatının qubernatoru Henri Heyt Kaliforniya Universitetinin yaradılması haqqında nizamnaməni imzalayır. 1870-ci ilədək universitetin prezidenti vəzifəsini professor Con Le Kont icra etsə də, həmin ildən etibarən Regentlər Şurası bu vəzifəyə özəl Kaliforniya Kollecinin yaradıcısı Henri Dyurantı seçir.

Universitetin açılışı 1869-cu ilin sentyabrında müvəqqəti olaraq Oklend şəhərində yerləşən binada baş tutur. Regentlər Şurasının qərarına əsasən qızlar oğlanlarla birgə universitetdə təhsil almaq hüququna malik olurlar. 1873-cü ildə universitet 167 oğlan və 222 qız tələbəsi ilə Berkli şəhərində yeni tikilən Cənub və Şimal binalarına köçür. Universitet tədricən inkişaf edir, yeni-yeni korpuslar açılır, proqramlar qəbul edilir.

II Dünya müharibəsi zamanı Qlenn Sibborq gizlincə plutoniumu kəşf etdikdən sonra Kaliforniya Universitetinin fizika üzrə professoru Ernest Orlando Lourens Amerika ordusu ilə saziş imzalayaraq Radioloji Laboratoriyasında atom bombası hazırlamağa başlayır. 1942-ci ildə universitetin professoru Robert Oppenqeymer Manhetten Layihəsinə elmi rəhbər təyin edilir. Lourens Berkli Milli Laboratoriyası ilə yanaşı universitet 1943-cü ildən Los-Alamos Milli, 1952-ci ildən isə Lourens Livermor Milli laboratoriyaları ilə əməkdaşlıq edir. Kaliforniya Universitetində oğlan tələbələrə mütləq hərbi hazırlıq keçilirdi, II Dünya müharibəsi dövründə isə bu ənənə daha da möhkəmləndirilir.

1949-cu ildə Regentlər Şurası antikommunist andı içirlər və universitetin bütün işçi heyətini də buna məcbur edirlər. Buna etiraz edən müəllimlərin isə maaşı kəsilir. Yalnız 10 il keçdikdən sonra onlar pullarını almağa müvəffəq olurlar.

1952-ci ildə Kaliforniya Universitetinin kampusları nisbi sərbəstlik qazanır. Berkli şəhərindəki kampus da müstəqil fəaliyyət göstərməyə və Berkli Kaliforniya Universiteti adlandırılmağa başlayır. Professor Klark Kerr Berkli Kaliforniya Universitetinin ilk kansleri olur.

1960-cı illərdə Berkli Kaliforniya Universiteti söz azadlığının təmin olunduğu məkan kimi tanınmağa başlayır. 1964-cü ildə burada Vyetnamda gedən müharibəyə, 1969-cu ildə isə Xalq Parkı üçün universitet ərazisinin istifadəsinə qarşı tələbə aksiyası keçirilir və ABŞ Milli Qvardiyasının köməyi ilə aksiyanın qarşısı alınır. Bununla yanaşı, yerli amerikalılar (hindular) ali məktəbin Antropologiya muzeyindən orada saxlanılan qalıqların repatriasiyasını tələb edir, heyvanların mühafizəsi ilə məşğul olan şəxslər professor-müəllim heyətini heyvanlar üzərində elmi təcrübə aparmaqda günahlandırır, yerli icmalar universitetin tikinti işlərinə və rəssam-heykəltəraşların istifadəsi üçün ağacların qırılmasına etiraz edirlər.

Hazırda Berkli Kaliforniya Universitetinin tələbələri siyasi baxımdan daha az aktivdirlər. Tələbələrin əksəriyyətini mötədil və konservantlar təşkil edir. Müəllimlər arasında isə demokratların respublikaçılara nisbəti 9:1-dir.

2009-2010-cu tədris ilində Berkli Kaliforniya Universitetində bakalavr pilləsində təhsil alan yerli tələbələrin təhsil haqqı 5459, əcnəbi tələbələrin təhsil haqqı isə 16841 ABŞ dolları olub. MBA proqramı üzrə magistratura pilləsində təhsil yerli tələbələr üçün 18525, əcnəbi tələbələr üçün isə 23125 ABŞ dolları, hüquq fakültəsi - 18532 ABŞ dolları (yerli), 24655 ABŞ dolları (əcnəbi), tibb fakültəsi - 13398 ABŞ dolları (yerli), 19521 ABŞ dolları (əcnəbi) və s. olub.

Berkli Kaliforniya Universitetində maddi durumu çətin olan tələbələrə təhsil haqlarını ödəmələri üçün kredit və təqaüdlər təklif edilir. Bununla yanaşı əlaçı, yaradıcı, istedadlı tələbələr də müxtəlif məbləğli təqaüd və mükafatlara layiq görülürlər. İlkin olaraq təqaüdün məbləği 1544, 2000, 8000 ABŞ dolları təşkil edir.

2009-cu ildə Berkli Kaliforniya Universitetinin illik gəliri 1809000000 ABŞ dolları təşkil edib. Həmin məbləğin 28%-i dövlət vəsaiti, 20%-i təhsil haqqı, 19%-i tədqiqatlar, 18%-i icarəyə verilmiş ərazilər, qalan faizi isə digər vəsaitlər hesabına əldə olunan gəlirlərdir. Universitetin İanə fondunun gəlirləri isə həmin il 2,3 milyard ABŞ dollarına bərabər olub. Fond, əsasən, valideynlərin və məzunların maliyyə yardımı nəticəsində vəsait toplayır. Ümumiyyətlə, Berkli Kaliforniya Universiteti üçün fondun gəlirlərinin yüksək olması daha önəmlidir, şəxsi gəlirləri hesabına universitet sürətli inkişafını təmin edir.

Berkli Kaliforniya Universitetinin kampusu təxminən 5 km2 ərazini əhatə edir. Həmin ərazinin 3,2 km2 Ekologiya qoruğu, Botanika bağı və Strouberri Kanyonu istirahət mərkəzinə, 0,8 km2 Lourens Berkli Milli Laboratoriyasına aiddir. Əsas kampusun qərbində çoxlu sayda məşhur restoranlar var. Oradan şimalda isə müəllimlərin yaşadığı yüksək səviyyəli yaşayış rayonlarının olduğu Berkli-Hills, doktorant və tədqiqatçıların məskunlaşdığı Nortsayd rayonu yerləşir. Əsas kampusun cənubunda isə tələbə yataqxanalarının, mağazaların, restoran və kafelərin olduğu Teleqraf Avenyu rayonu mövcuddur. Bu ali təhsil ocağının kampusu meşə massivləri ilə zəngindir. Meşələrdə Şimali Amerikanın ən hündür yarpaqlı ağac növlərinə rast gəlmək mümkündür.

Berkli Kaliforniya Universitetinin ən qədim binaları 1873-cü ildə viktorian-empirik üslubda tikilmiş Sout Holl və Frederik Olmstedin inşa etdiyi Pidmont Avenyudur. Universitetin kampusundakı binaların 20-dən çoxu professor-memar Con Hovard Qalen tərəfindən inşa edilib. Burada klassik üslubda tikilmiş Herst Yunan Teatrı, Herst Memorial Dağ-mədən binası, Memorial kitabxana, Uiller, Le Kont, Gilman, Hevilend binaları, qotik üsluba aid Dvinell, Stivens və s. binaları mövcuddur. Məşhur Sater qapısı və 94 m hündürlüyündə Sater qülləsi Berkli Kaliforniya Universitetinin əsas kampusunun girəcəyində yerləşir. Universitet haqqında dərc olunan materiallarda məhz bu memarlıq nümunəsinin şəkilləri əksini tapır. Hovardın müəllifi olduğu tikililər tarixi memarlıq abidələri kimi dövlət tərəfindən qorunur.

Berkli Kaliforniya Universitetinin çoxlu sayda böyük yataqxanaları var və onlar tələbələrdən başqa işçi heyət üçün də nəzərdə tutulub. Əsas kampusdan cənubda birinci kurs tələbələri üçün 4 yataqxana kompleksi - Unit 1, 2, 3 və Klark Kerr yerləşir. Bu kompleksin yaxınlığındakı Çanninq-Bouditç və İda Cekson binalarında isə yuxarı kurs tələbələri qalır. Klark Kerr yataqxanasının yanında yerləşən geniş və rahat yataqxanalarda isə daha çox idmançı və fiziki qüsuru olan tələbələr məskunlaşır. Əsas kampusun şərqində Futhill, qızlar üçün Stern, oğlanlar üçün qədim Boulz yataqxanaları yerləşir. Ailəli tələbələr üçün iki qrup yataqxana mövcuddur: Universitet kəndi və Smit-Fernvald. Universitet kəndi Kaliforniya ştatının Olbani şəhərciyindədir, Smit-Fernvald yataqxanası isə köhnəldiyindən bu il onun sökülməsi planlaşdırılır. Yataqxanalarda yüksək sürətli İnternet şəbəkəsinə qoşulmuş 1, 2 və daha çox otaqlar, kitabxana, oxu zalı, kompüter otaqları, yeməkxanalar, idman, konsert zalları tələbələrin istifadəsindədir.

Berkli Kaliforniya Universitetinin nəzdində 14 kollec və məktəb fəaliyyət göstərir. Kolleclərdə bakalavrlarla yanaşı magistr və doktorantlar da təhsil ala bilərlər, məktəblər isə yalnız magistr və doktorantlar üçün nəzərdə tutulub.

Yazılar (Filologiya) və Elmlər Kolleci universitetin ən böyük kollecidir və burada biologiya, dəqiq, incəsənət və humanitar, sosial elmlərə aid 60 bölmə mövcuddur. Kollec universitet səviyyəsində İncəsənət Bakalavrı dərəcəsi verir.

Təbii Resurslar Kolleci kənd təsərrüfatı və resursları, ekologiya, siyasət və idarəetmə, qida haqqında elm və toksikologiya, bitki və mikroorqanizmlər biologiyası bölmələrindən ibarətdir. Kollecdə bakalavr, magistr və doktorluq dərəcələri verilir.

Ekoloji Dizayn Kollecinə memarlıq, landşaft memarlığı, şəhər və regional planlaşdırma bölmələri aiddir. Kollecdə hər üç elmi dərəcə təklif olunur.

Mühəndislik Kolleci biomühəndislik, vətəndaş və ekologiya mühəndisliyi, elektrotexnika və kompüter elmləri, sənaye mühəndisliyi və əməliyyat tədqiqatları, materialşünaslıq və mühəndislik, maşınqayırma, nüvə texnologiyası bölmələrindən ibarətdir. Kollec hesablama texnikası üzrə incəsənət bakalavrı və digər bakalavr səviyyələri təklif edir.

Kimya Kollecinə kimya və kimya texnologiyası bölmələri daxildir. Kollecdə bakalavr, magistr və doktorluq səviyyələri verilir.

Haas Biznes Məktəbi MBA proqramlarının təşkili üzrə ölkədə birinci yerləri tutur. Məktəb "İnnovasiyalar üzrə liderlik" təcrübəsi ilə tanınıb. Burada magistr və doktorluq dərəcələri təklif olunur.

Qoldman Dövlət Siyasəti Məktəbinin tədris proqramına siyasi elementlərin, mikroiqtisadiyyat nəzəriyyəsinin və statistik modelləşmənin hüquqi analizi, qərar qəbuletmə prosesi və s. daxildir. Proqram tələbələrə siyasətin konkret sahəsi üzrə fikrini cəmləşdirməyə və siyasət vasitələri toplamağa imkan yaradan beş fakültativdən ibarətdir. Məktəb Dövlət Siyasəti üzrə magistr və doktorluq səviyyələri verir. Burada bakalavr dərəcəsi verilməsə də, təhsilin ilkin proqramları da təklif olunur.

Hüquq Məktəbində hüquqşünaslıq, ictimai siyasət, biznes, hüquq və iqtisadiyyat, müqayisəli hüquq tədqiqatları, ekologiya hüququ, beynəlxalq hüquq, hüquq və texnologiya, ictimai ədalət və digər proqramlar öyrədilir, magistr və doktorluq dərəcələri verilir.

Optometriya Məktəbi optometriya (oftalmologiya ilə yanaşı göz problemlərinin aradan qaldırılması ilə məşğul olan tibbi sahə) və digər kliniki ixtisaslar, psixologiya, molekulyar və hüceyrə biologiyası üzrə proqramlar təklif edir. Məktəb Optometriya Doktoru (OD) dərəcəsi verir.

İctimai Səhiyyə Məktəbində stomatologiya, biostatistika, epidemiologiya, sağlam qidalanma, infeksion xəstəliklər və vaksinologiya, ana və uşaqların sağlamlığı, sağlamlıq ekologiyası, səhiyyə və ictimai davranış, səhiyyə siyasəti və s. üzrə mükəmməl təhsil almaq mümkündür. Məktəb İctimai Səhiyyə Magistri (MPH) və İctimai Səhiyyə Doktoru (Dr.PH) dərəcələri təklif edir.

Sosial Təminat Məktəbi ictimai fəaliyyət sahəsi üzrə yeni nəsil alimlər, hüquq müdafiəçiləri, siyasətçilər hazırlayır. Onlar dünyanın bir çox ölkələrində olan kasıb ailələrin, evsizlərin, ruhi xəstəlikdən əziyyət çəkənlərin, qocaların, əlillərin, zorakılıq qurbanlarının, bir sözlə, köməyə ehtiyacı olan hər bir şəxsin hüquqlarını müdafiə edir və onlara yardım göstərirlər. Məktəb bakalavr, magistr və doktorluq səviyyələri təklif edir.

İnformasiya Məktəbi informasiya sahəsi üzrə 48 magistr proqramı təklif edir. 2 il davam edən magistr pilləsinin birinci ili informasiyanın təşkili, axtarılması, analizi, informasiya hüququ və siyasətinin öyrənilməsinə, ikinci ili isə dərəcə almaq hazırlığına sərf olunur. Doktorluq pilləsində isə tələbə konkret ixtisaslaşma sahəsi seçir, kifayət qədər ədəbiyyat toplayır və tədqiqatlar aparır, yazılı və şifahi imtahanlar verir, nəticədə də yazılı dissertasiya müdafiə edir.

Jurnalistika Ali Məktəbində jurnalistikanın ilkin 7 sahəsi - qəzet, jurnal, fotomüxbirlik, sənədli film, radio, televiziya, KİV və yeni Kütləvi İnformasiya Vasitələri (İnternet, multimedia) öyrədilir. Burada jurnalistikaya praktik yanaşmaya xüsusi diqqət ayrılır, tələbələrin real təcrübə əldə etməsi üçün onların müxtəlif Kütləvi İnformasiya Vasitələrində təcrübə keçməsi təmin edilir. Tələbələrin məqalələri, hekayələri məktəbin İnternet saytında dərc olunur. Məktəb Jurnalistika Magistri (MJ) dərəcəsi verir.

Təhsil (Pedaqogika) Ali Məktəbi təhsil sahəsi üzrə müəllim və tədqiqatçılar hazırlayır, magistr və doktorluq elmi dərəcələri verir.

Berkli Kaliforniya Universitetinin kitabxana sisteminə 32 kitabxana daxildir. Bu, sahəsinə görə dünyanın ən böyük kitabxana kompleksidir. 2008-ci ildə Berkli Kaliforniya Universitetinin kitabxanası Şimali Amerika universitetləri kitabxanaları arasında ən yaxşı kütləvi elmi tədqiqatlar kitabxanası seçilib. Ümumilikdə kitabxana sisteminə 10 milyondan çox kitab, 90000 dövri nəşr, 415900 kitabça, 5 milyon mikrofilm, 410000 xəritə, 109000 hökumət sənədi, 60000 səsyazma və 6350 video daxildir. Əsas kolleksiya yeraltı Qardner Meyn Stek və Moffit Bakalavriat kitabxanalarında toplanıb. Universitetin üç əsas kitabxanası Doe, Moffit və Bankroftdur. Doe kitabxanasında universitetin iki ən böyük oxu zalı olan Şimali və Heyns (Şərqi) zalları yerləşir.

Berkli Kaliforniya Universitetində zəngin kolleksiyaya malik Fibi Herst Antropologiya, Essiq Entomologiya, Paleontologiya, Onurğalılar Zoologiya muzeyləri, İnsan Təkamülü Tədqiqat Mərkəzi, Botanika bağı, Universitet və Cepson Herbari Mərkəzi fəaliyyət göstərir. Sakit okean Film Arxivində 10000-dən çox film saxlanılır.

Berkli Kaliforniya Universitetinin kansleri hazırda fizika, materialşünaslıq və mühəndislik sahələri üzrə professor Robert Birgeneaudur. Corc Breslauer isə universitetin vitse-kansleri və baş elmi işçisidir. Ali məktəbin inzibati işlər üzrə vitse-kansleri Natan Brostromdur. Ümimilikdə universitetdə 2131 müəllim çalışır. Onların arasında 7 Nobel, 4 Pulitzer mükafatı laureatı, 28 MakArtur təqaüdçüsü var.

Berkli Kaliforniya Universitetində 2009-2010-cu tədris ilində 35843 nəfər tələbə təhsil alıb. Onların 25530 nəfərini bakalavr, 10313 nəfərini isə magistr və doktorantlar təşkil edib. Bakalavrların 53, magistr və doktorantların isə 55%-i qızlar olub.

Berkli Kaliforniya Universitetində 700-ə yaxın tələbə qrupu var. Burada müxtəlif millətləri təmsil edən tələbə qruplaşmaları mövcuddur. Bundan irəli gələrək universitetin kampusunda tez-tez irqçilik mübahisələri yaranır, xüsusən də asiyalı tələbələrə qarşı. Universitetdə "The Daily Cal" müstəqil tələbə qəzeti, 2005-ci ildə açılmış CalTV televiziya yayımı, KALX FM radiosu fəaliyyət göstərir.

Universitetin idman komandaları "Kaliforniyanın qızıl ayıları" adlandırılır. Onlar 100-dən çox Olimpiya qızıl medalına layiq görülüblər. İdman növlərindən burada xüsusi ilə futbol, basketbol, beysbol, softbol, gimnastika, su polosu, reqbiyə daha çox üstünlük verilir.

Berkli Kaliforniya Universitetinin müəllim və məzunları arasında ümumilikdə 65 Nobel mükafatına layiq görülmüş şəxs var. Məzunlardan "Apple", "Intel", "Google", "MySpace", "Adobe Systems", "Electronic Arts", "VMware", "HTC Corporation", "Qualcomm", "Sun Microsistems" kampaniyalarının yaradıcıları və rəhbərlərini qeyd etmək olar.

Berkli Kaliforniya Universitetinin kansleri, professor Robert Birgeneau rəhbərlik etdiyi ali təhsil ocağını belə xarakterizə edir:

"Berkli təpələrindən qərbə tərəf günəşin batmağını müşahidə edərkən qızılı rəngə boyanmış Sater qapısını, universitetin geniş qərb sərhədlərini görmək mümkündür. Lakin Berkli Kaliforniya Universiteti bu gün coğrafi sərhədlərindən daha çox intellektual sərhədlərinin genişləndirilməsində maraqlıdır. Nümunəvi dövlət universiteti kimi Berkli Kaliforniya Universitetinin rolu o qədər önəmlidir ki, onun ən yüksək səviyyəyə çatması üçün biz əlimizdən gələni etməliyik. Tədris və tədqiqatlarda yol verilən istənilən uğursuzluq təkcə universitetin nüfuzunun deyil, eləcə də dövlətin təhsil standartlarının aşağı düşməsinə səbəb olur".

Universitet Beynəlxalq Tədqiqat Universitetləri Alyansına daxildir.

"Academic Ranking of World Universities"dəki yeri:
2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015
4 4 4 4 3 3 3 2 4 4 3 4 4
"QS World University Rankings"dəki yeri:
2015/16 2014/15 2013/14 2012/13 2011/12 2010/11
26 27 25 22 21 28
"Times Higher Education World University Rankings"dəki yeri:
2015/16 2014/15 2013/14 2012/13 2011/12 2010/11
13 8 8 9 10 8
  • Lourentin Brinkhorst — Niderlandın xanım şahzadəsi
  • Haakon Maqnus — Norveçin varis şahzadəsi
  • Zülfüqar Əli Bhutto — Pakistanın sabiq prezidenti
  • Fransisko Madero — Meksikanın sabiq prezidenti
  • Migel Anhel Rodriges — Kosta-Rikanın sabiq prezidenti
  • Sun Fo — Çin Respublikasının Baş naziri
  • Robert MakNamara — "Ford Motor" kampaniyasının prezidenti, ABŞ-ın sabiq təhlükəsizlik naziri, Dünya Bankının sabiq prezidenti
  • Stiv Vozniak — "Apple" kompüterinin həmtəsisçisi
  • Qordon Mur — "İntel" yarımkeçirici şirkətinin həmtəsisçisi
  • Erik Şmidt — "Google Inc" kampaniyasının icraçı direktoru
  • Qreqori Pek — məşhur aktyor, Oskar mükafatçısı
  • Natali Kaflin — bir neçə Olimpiya qızıl medalı qazanmış üzgüçü
  • Oliver Uilliamson — iqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatı laureatı
  • Karol Qreyder — tibb üzrə Nobel mükafatı laureatı
  • Endryu Faye — tibb üzrə Nobel mükafatı laureatı
  • Con Meter — fizika üzrə Nobel mükafatı laureatı
  • Tomas Şellinq — iqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatı laureatı
  • Devid Qross — fizika üzrə Nobel mükafatı laureatı
  • Sidney Brenner — tibb üzrə Nobel mükafatı laureatı
  • Corc Akerlof — iqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatı laureatı
  • Alan Higer — kimya üzrə Nobel mükafatı laureatı
  • Daniel MakFadden — iqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatı laureatı
  • Amartya Sen — iqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatı laureatı
  • Tomas Keç — kimya üzrə Nobel mükafatı laureatı
  • Çeslav Miloş — ədəbiyyat üzrə Nobel mükafatı laureatı
"Universitet" portalı
  1. . UC Berkeley Office of Planning and Analysis. 21 mart 2016.
  2. — 2015.
  3. 2012-08-11 at WebCite. iaruni.org(ing.)
  4. . Shanghai Ranking Consultancy. 2014. İstifadə tarixi:26 aprel 2015.
  5. .
  6. .
  7. .
  8. .
  9. .
  10. .
  11. .
  12. .
  13. .
  14. .
  15. .
  16. .
  17. .
  18. .
  19. .
  20. .
  21. .
  22. .
  23. .
  24. . Times Higher Education. İstifadə tarixi:11 mart 2016. (#apostrophe_markup)
  25. . Times Higher Education. İstifadə tarixi:12 aprel 2015. (#apostrophe_markup)
  26. . Times Higher Education. İstifadə tarixi:12 aprel 2015. (#apostrophe_markup)
  27. . Times Higher Education. İstifadə tarixi:12 aprel 2015. (#apostrophe_markup)
  28. . Times Higher Education. İstifadə tarixi:12 aprel 2015. (#apostrophe_markup)
  29. . Times Higher Education. İstifadə tarixi:12 aprel 2015. (#apostrophe_markup)
Vikianbarda Berkli Kaliforniya Universiteti ilə əlaqəli mediafayllar var.

Berkli Kaliforniya Universiteti
berkli, kaliforniya, universiteti, university, california, berkeley, amerika, birləşmiş, ştatlarının, kaliforniya, ştatının, berkli, şəhərində, yerləşən, təhsil, müəssisəsi, əsası, qoyulub, mart, 1868tip, dövləttələbə, sayı, 2015, şəhər, berkliölkə, abş, vikia. Berkli Kaliforniya Universiteti Dil Izle Redakte Berkli Kaliforniya Universiteti ing University of California Berkeley Amerika Birlesmis Statlarinin Kaliforniya statinin Berkli seherinde yerlesen ali tehsil muessisesi Berkli Kaliforniya Universiteti37 52 12 sm e 122 15 32 q u Esasi qoyulub 23 mart 1868Tip DovletTelebe sayi 38 204 2015 1 Seher BerkliOlke ABS 2 Vikianbarda elaqeli mediafayllar Berkli Kaliforniya Universiteti Amerika Universitetleri Assosiasiyasinin yaradicilarindan biridir Mundericat 1 Tarixi 2 Budce ve tehsil haqqi 3 Muasir veziyyeti 4 Xarici elaqeleri 5 Reytinqi 6 Meshur mezunlari 7 Universitetin Nobel mukafatcilari 8 Hemcinin bax 9 Menbe 10 Istinadlar 11 Xarici kecidlerTarixi Redakte1866 ci ilde ozel Kaliforniya Kolleci maliyye cetinliyi sebebinden dovlet tabeliyindeki Kend Teserrufati Dag Meden Senayesi ve Mexaniki Incesenetler kollecleri ile birlesdirilerek Kaliforniya Universiteti yaradilir 1868 ci il martin 23 de Kaliforniya statinin qubernatoru Henri Heyt Kaliforniya Universitetinin yaradilmasi haqqinda nizamnameni imzalayir 1870 ci iledek universitetin prezidenti vezifesini professor Con Le Kont icra etse de hemin ilden etibaren Regentler Surasi bu vezifeye ozel Kaliforniya Kollecinin yaradicisi Henri Dyuranti secir Universitetin acilisi 1869 cu ilin sentyabrinda muveqqeti olaraq Oklend seherinde yerlesen binada bas tutur Regentler Surasinin qerarina esasen qizlar oglanlarla birge universitetde tehsil almaq huququna malik olurlar 1873 cu ilde universitet 167 oglan ve 222 qiz telebesi ile Berkli seherinde yeni tikilen Cenub ve Simal binalarina kocur Universitet tedricen inkisaf edir yeni yeni korpuslar acilir proqramlar qebul edilir II Dunya muharibesi zamani Qlenn Sibborq gizlince plutoniumu kesf etdikden sonra Kaliforniya Universitetinin fizika uzre professoru Ernest Orlando Lourens Amerika ordusu ile sazis imzalayaraq Radioloji Laboratoriyasinda atom bombasi hazirlamaga baslayir 1942 ci ilde universitetin professoru Robert Oppenqeymer Manhetten Layihesine elmi rehber teyin edilir Lourens Berkli Milli Laboratoriyasi ile yanasi universitet 1943 cu ilden Los Alamos Milli 1952 ci ilden ise Lourens Livermor Milli laboratoriyalari ile emekdasliq edir Kaliforniya Universitetinde oglan telebelere mutleq herbi hazirliq kecilirdi II Dunya muharibesi dovrunde ise bu enene daha da mohkemlendirilir 1949 cu ilde Regentler Surasi antikommunist andi icirler ve universitetin butun isci heyetini de buna mecbur edirler Buna etiraz eden muellimlerin ise maasi kesilir Yalniz 10 il kecdikden sonra onlar pullarini almaga muveffeq olurlar 1952 ci ilde Kaliforniya Universitetinin kampuslari nisbi serbestlik qazanir Berkli seherindeki kampus da musteqil fealiyyet gostermeye ve Berkli Kaliforniya Universiteti adlandirilmaga baslayir Professor Klark Kerr Berkli Kaliforniya Universitetinin ilk kansleri olur 1960 ci illerde Berkli Kaliforniya Universiteti soz azadliginin temin olundugu mekan kimi taninmaga baslayir 1964 cu ilde burada Vyetnamda geden muharibeye 1969 cu ilde ise Xalq Parki ucun universitet erazisinin istifadesine qarsi telebe aksiyasi kecirilir ve ABS Milli Qvardiyasinin komeyi ile aksiyanin qarsisi alinir Bununla yanasi yerli amerikalilar hindular ali mektebin Antropologiya muzeyinden orada saxlanilan qaliqlarin repatriasiyasini teleb edir heyvanlarin muhafizesi ile mesgul olan sexsler professor muellim heyetini heyvanlar uzerinde elmi tecrube aparmaqda gunahlandirir yerli icmalar universitetin tikinti islerine ve ressam heykelteraslarin istifadesi ucun agaclarin qirilmasina etiraz edirler Hazirda Berkli Kaliforniya Universitetinin telebeleri siyasi baximdan daha az aktivdirler Telebelerin ekseriyyetini motedil ve konservantlar teskil edir Muellimler arasinda ise demokratlarin respublikacilara nisbeti 9 1 dir Budce ve tehsil haqqi Redakte2009 2010 cu tedris ilinde Berkli Kaliforniya Universitetinde bakalavr pillesinde tehsil alan yerli telebelerin tehsil haqqi 5459 ecnebi telebelerin tehsil haqqi ise 16841 ABS dollari olub MBA proqrami uzre magistratura pillesinde tehsil yerli telebeler ucun 18525 ecnebi telebeler ucun ise 23125 ABS dollari huquq fakultesi 18532 ABS dollari yerli 24655 ABS dollari ecnebi tibb fakultesi 13398 ABS dollari yerli 19521 ABS dollari ecnebi ve s olub Berkli Kaliforniya Universitetinde maddi durumu cetin olan telebelere tehsil haqlarini odemeleri ucun kredit ve teqaudler teklif edilir Bununla yanasi elaci yaradici istedadli telebeler de muxtelif meblegli teqaud ve mukafatlara layiq gorulurler Ilkin olaraq teqaudun meblegi 1544 2000 8000 ABS dollari teskil edir 2009 cu ilde Berkli Kaliforniya Universitetinin illik geliri 1809000000 ABS dollari teskil edib Hemin meblegin 28 i dovlet vesaiti 20 i tehsil haqqi 19 i tedqiqatlar 18 i icareye verilmis eraziler qalan faizi ise diger vesaitler hesabina elde olunan gelirlerdir Universitetin Iane fondunun gelirleri ise hemin il 2 3 milyard ABS dollarina beraber olub Fond esasen valideynlerin ve mezunlarin maliyye yardimi neticesinde vesait toplayir Umumiyyetle Berkli Kaliforniya Universiteti ucun fondun gelirlerinin yuksek olmasi daha onemlidir sexsi gelirleri hesabina universitet suretli inkisafini temin edir Muasir veziyyeti RedakteBerkli Kaliforniya Universitetinin kampusu texminen 5 km2 erazini ehate edir Hemin erazinin 3 2 km2 Ekologiya qorugu Botanika bagi ve Strouberri Kanyonu istirahet merkezine 0 8 km2 Lourens Berkli Milli Laboratoriyasina aiddir Esas kampusun qerbinde coxlu sayda meshur restoranlar var Oradan simalda ise muellimlerin yasadigi yuksek seviyyeli yasayis rayonlarinin oldugu Berkli Hills doktorant ve tedqiqatcilarin meskunlasdigi Nortsayd rayonu yerlesir Esas kampusun cenubunda ise telebe yataqxanalarinin magazalarin restoran ve kafelerin oldugu Teleqraf Avenyu rayonu movcuddur Bu ali tehsil ocaginin kampusu mese massivleri ile zengindir Meselerde Simali Amerikanin en hundur yarpaqli agac novlerine rast gelmek mumkundur Berkli Kaliforniya Universitetinin en qedim binalari 1873 cu ilde viktorian empirik uslubda tikilmis Sout Holl ve Frederik Olmstedin insa etdiyi Pidmont Avenyudur Universitetin kampusundaki binalarin 20 den coxu professor memar Con Hovard Qalen terefinden insa edilib Burada klassik uslubda tikilmis Herst Yunan Teatri Herst Memorial Dag meden binasi Memorial kitabxana Uiller Le Kont Gilman Hevilend binalari qotik usluba aid Dvinell Stivens ve s binalari movcuddur Meshur Sater qapisi ve 94 m hundurluyunde Sater qullesi Berkli Kaliforniya Universitetinin esas kampusunun gireceyinde yerlesir Universitet haqqinda derc olunan materiallarda mehz bu memarliq numunesinin sekilleri eksini tapir Hovardin muellifi oldugu tikililer tarixi memarliq abideleri kimi dovlet terefinden qorunur Berkli Kaliforniya Universitetinin coxlu sayda boyuk yataqxanalari var ve onlar telebelerden basqa isci heyet ucun de nezerde tutulub Esas kampusdan cenubda birinci kurs telebeleri ucun 4 yataqxana kompleksi Unit 1 2 3 ve Klark Kerr yerlesir Bu kompleksin yaxinligindaki Canninq Bouditc ve Ida Cekson binalarinda ise yuxari kurs telebeleri qalir Klark Kerr yataqxanasinin yaninda yerlesen genis ve rahat yataqxanalarda ise daha cox idmanci ve fiziki qusuru olan telebeler meskunlasir Esas kampusun serqinde Futhill qizlar ucun Stern oglanlar ucun qedim Boulz yataqxanalari yerlesir Aileli telebeler ucun iki qrup yataqxana movcuddur Universitet kendi ve Smit Fernvald Universitet kendi Kaliforniya statinin Olbani seherciyindedir Smit Fernvald yataqxanasi ise kohneldiyinden bu il onun sokulmesi planlasdirilir Yataqxanalarda yuksek suretli Internet sebekesine qosulmus 1 2 ve daha cox otaqlar kitabxana oxu zali komputer otaqlari yemekxanalar idman konsert zallari telebelerin istifadesindedir Berkli Kaliforniya Universitetinin nezdinde 14 kollec ve mekteb fealiyyet gosterir Kolleclerde bakalavrlarla yanasi magistr ve doktorantlar da tehsil ala bilerler mektebler ise yalniz magistr ve doktorantlar ucun nezerde tutulub Yazilar Filologiya ve Elmler Kolleci universitetin en boyuk kollecidir ve burada biologiya deqiq incesenet ve humanitar sosial elmlere aid 60 bolme movcuddur Kollec universitet seviyyesinde Incesenet Bakalavri derecesi verir Tebii Resurslar Kolleci kend teserrufati ve resurslari ekologiya siyaset ve idareetme qida haqqinda elm ve toksikologiya bitki ve mikroorqanizmler biologiyasi bolmelerinden ibaretdir Kollecde bakalavr magistr ve doktorluq dereceleri verilir Ekoloji Dizayn Kollecine memarliq landsaft memarligi seher ve regional planlasdirma bolmeleri aiddir Kollecde her uc elmi derece teklif olunur Muhendislik Kolleci biomuhendislik vetendas ve ekologiya muhendisliyi elektrotexnika ve komputer elmleri senaye muhendisliyi ve emeliyyat tedqiqatlari materialsunasliq ve muhendislik masinqayirma nuve texnologiyasi bolmelerinden ibaretdir Kollec hesablama texnikasi uzre incesenet bakalavri ve diger bakalavr seviyyeleri teklif edir Kimya Kollecine kimya ve kimya texnologiyasi bolmeleri daxildir Kollecde bakalavr magistr ve doktorluq seviyyeleri verilir Haas Biznes Mektebi MBA proqramlarinin teskili uzre olkede birinci yerleri tutur Mekteb Innovasiyalar uzre liderlik tecrubesi ile taninib Burada magistr ve doktorluq dereceleri teklif olunur Qoldman Dovlet Siyaseti Mektebinin tedris proqramina siyasi elementlerin mikroiqtisadiyyat nezeriyyesinin ve statistik modellesmenin huquqi analizi qerar qebuletme prosesi ve s daxildir Proqram telebelere siyasetin konkret sahesi uzre fikrini cemlesdirmeye ve siyaset vasiteleri toplamaga imkan yaradan bes fakultativden ibaretdir Mekteb Dovlet Siyaseti uzre magistr ve doktorluq seviyyeleri verir Burada bakalavr derecesi verilmese de tehsilin ilkin proqramlari da teklif olunur Huquq Mektebinde huquqsunasliq ictimai siyaset biznes huquq ve iqtisadiyyat muqayiseli huquq tedqiqatlari ekologiya huququ beynelxalq huquq huquq ve texnologiya ictimai edalet ve diger proqramlar oyredilir magistr ve doktorluq dereceleri verilir Optometriya Mektebi optometriya oftalmologiya ile yanasi goz problemlerinin aradan qaldirilmasi ile mesgul olan tibbi sahe ve diger kliniki ixtisaslar psixologiya molekulyar ve huceyre biologiyasi uzre proqramlar teklif edir Mekteb Optometriya Doktoru OD derecesi verir Ictimai Sehiyye Mektebinde stomatologiya biostatistika epidemiologiya saglam qidalanma infeksion xestelikler ve vaksinologiya ana ve usaqlarin saglamligi saglamliq ekologiyasi sehiyye ve ictimai davranis sehiyye siyaseti ve s uzre mukemmel tehsil almaq mumkundur Mekteb Ictimai Sehiyye Magistri MPH ve Ictimai Sehiyye Doktoru Dr PH dereceleri teklif edir Sosial Teminat Mektebi ictimai fealiyyet sahesi uzre yeni nesil alimler huquq mudafiecileri siyasetciler hazirlayir Onlar dunyanin bir cox olkelerinde olan kasib ailelerin evsizlerin ruhi xestelikden eziyyet cekenlerin qocalarin elillerin zorakiliq qurbanlarinin bir sozle komeye ehtiyaci olan her bir sexsin huquqlarini mudafie edir ve onlara yardim gosterirler Mekteb bakalavr magistr ve doktorluq seviyyeleri teklif edir Informasiya Mektebi informasiya sahesi uzre 48 magistr proqrami teklif edir 2 il davam eden magistr pillesinin birinci ili informasiyanin teskili axtarilmasi analizi informasiya huququ ve siyasetinin oyrenilmesine ikinci ili ise derece almaq hazirligina serf olunur Doktorluq pillesinde ise telebe konkret ixtisaslasma sahesi secir kifayet qeder edebiyyat toplayir ve tedqiqatlar aparir yazili ve sifahi imtahanlar verir neticede de yazili dissertasiya mudafie edir Jurnalistika Ali Mektebinde jurnalistikanin ilkin 7 sahesi qezet jurnal fotomuxbirlik senedli film radio televiziya KIV ve yeni Kutlevi Informasiya Vasiteleri Internet multimedia oyredilir Burada jurnalistikaya praktik yanasmaya xususi diqqet ayrilir telebelerin real tecrube elde etmesi ucun onlarin muxtelif Kutlevi Informasiya Vasitelerinde tecrube kecmesi temin edilir Telebelerin meqaleleri hekayeleri mektebin Internet saytinda derc olunur Mekteb Jurnalistika Magistri MJ derecesi verir Tehsil Pedaqogika Ali Mektebi tehsil sahesi uzre muellim ve tedqiqatcilar hazirlayir magistr ve doktorluq elmi dereceleri verir Berkli Kaliforniya Universitetinin kitabxana sistemine 32 kitabxana daxildir Bu sahesine gore dunyanin en boyuk kitabxana kompleksidir 2008 ci ilde Berkli Kaliforniya Universitetinin kitabxanasi Simali Amerika universitetleri kitabxanalari arasinda en yaxsi kutlevi elmi tedqiqatlar kitabxanasi secilib Umumilikde kitabxana sistemine 10 milyondan cox kitab 90000 dovri nesr 415900 kitabca 5 milyon mikrofilm 410000 xerite 109000 hokumet senedi 60000 sesyazma ve 6350 video daxildir Esas kolleksiya yeralti Qardner Meyn Stek ve Moffit Bakalavriat kitabxanalarinda toplanib Universitetin uc esas kitabxanasi Doe Moffit ve Bankroftdur Doe kitabxanasinda universitetin iki en boyuk oxu zali olan Simali ve Heyns Serqi zallari yerlesir Berkli Kaliforniya Universitetinde zengin kolleksiyaya malik Fibi Herst Antropologiya Essiq Entomologiya Paleontologiya Onurgalilar Zoologiya muzeyleri Insan Tekamulu Tedqiqat Merkezi Botanika bagi Universitet ve Cepson Herbari Merkezi fealiyyet gosterir Sakit okean Film Arxivinde 10000 den cox film saxlanilir Berkli Kaliforniya Universitetinin kansleri hazirda fizika materialsunasliq ve muhendislik saheleri uzre professor Robert Birgeneaudur Corc Breslauer ise universitetin vitse kansleri ve bas elmi iscisidir Ali mektebin inzibati isler uzre vitse kansleri Natan Brostromdur Umimilikde universitetde 2131 muellim calisir Onlarin arasinda 7 Nobel 4 Pulitzer mukafati laureati 28 MakArtur teqaudcusu var Berkli Kaliforniya Universitetinde 2009 2010 cu tedris ilinde 35843 nefer telebe tehsil alib Onlarin 25530 neferini bakalavr 10313 neferini ise magistr ve doktorantlar teskil edib Bakalavrlarin 53 magistr ve doktorantlarin ise 55 i qizlar olub Berkli Kaliforniya Universitetinde 700 e yaxin telebe qrupu var Burada muxtelif milletleri temsil eden telebe qruplasmalari movcuddur Bundan ireli gelerek universitetin kampusunda tez tez irqcilik mubahiseleri yaranir xususen de asiyali telebelere qarsi Universitetde The Daily Cal musteqil telebe qezeti 2005 ci ilde acilmis CalTV televiziya yayimi KALX FM radiosu fealiyyet gosterir Universitetin idman komandalari Kaliforniyanin qizil ayilari adlandirilir Onlar 100 den cox Olimpiya qizil medalina layiq gorulubler Idman novlerinden burada xususi ile futbol basketbol beysbol softbol gimnastika su polosu reqbiye daha cox ustunluk verilir Berkli Kaliforniya Universitetinin muellim ve mezunlari arasinda umumilikde 65 Nobel mukafatina layiq gorulmus sexs var Mezunlardan Apple Intel Google MySpace Adobe Systems Electronic Arts VMware HTC Corporation Qualcomm Sun Microsistems kampaniyalarinin yaradicilari ve rehberlerini qeyd etmek olar Berkli Kaliforniya Universitetinin kansleri professor Robert Birgeneau rehberlik etdiyi ali tehsil ocagini bele xarakterize edir Berkli tepelerinden qerbe teref gunesin batmagini musahide ederken qizili renge boyanmis Sater qapisini universitetin genis qerb serhedlerini gormek mumkundur Lakin Berkli Kaliforniya Universiteti bu gun cografi serhedlerinden daha cox intellektual serhedlerinin genislendirilmesinde maraqlidir Numunevi dovlet universiteti kimi Berkli Kaliforniya Universitetinin rolu o qeder onemlidir ki onun en yuksek seviyyeye catmasi ucun biz elimizden geleni etmeliyik Tedris ve tedqiqatlarda yol verilen istenilen ugursuzluq tekce universitetin nufuzunun deyil elece de dovletin tehsil standartlarinin asagi dusmesine sebeb olur Xarici elaqeleri RedakteUniversitet Beynelxalq Tedqiqat Universitetleri Alyansina daxildir 3 Reytinqi Redakte Academic Ranking of World Universities deki yeri 4 2003 5 2004 6 2005 7 2006 8 2007 9 2008 10 2009 11 2010 12 2011 13 2012 14 2013 15 2014 16 2015 17 4 4 4 4 3 3 3 2 4 4 3 4 4 QS World University Rankings deki yeri 2015 16 18 2014 15 19 2013 14 20 2012 13 21 2011 12 22 2010 11 23 26 27 25 22 21 28 Times Higher Education World University Rankings deki yeri 2015 16 24 2014 15 25 2013 14 26 2012 13 27 2011 12 28 2010 11 29 13 8 8 9 10 8Meshur mezunlari RedakteLourentin Brinkhorst Niderlandin xanim sahzadesi Haakon Maqnus Norvecin varis sahzadesi Zulfuqar Eli Bhutto Pakistanin sabiq prezidenti Fransisko Madero Meksikanin sabiq prezidenti Migel Anhel Rodriges Kosta Rikanin sabiq prezidenti Sun Fo Cin Respublikasinin Bas naziri Robert MakNamara Ford Motor kampaniyasinin prezidenti ABS in sabiq tehlukesizlik naziri Dunya Bankinin sabiq prezidenti Stiv Vozniak Apple komputerinin hemtesiscisi Qordon Mur Intel yarimkecirici sirketinin hemtesiscisi Erik Smidt Google Inc kampaniyasinin icraci direktoru Qreqori Pek meshur aktyor Oskar mukafatcisi Natali Kaflin bir nece Olimpiya qizil medali qazanmis uzgucuUniversitetin Nobel mukafatcilari RedakteOliver Uilliamson iqtisadiyyat uzre Nobel mukafati laureati Karol Qreyder tibb uzre Nobel mukafati laureati Endryu Faye tibb uzre Nobel mukafati laureati Con Meter fizika uzre Nobel mukafati laureati Tomas Sellinq iqtisadiyyat uzre Nobel mukafati laureati Devid Qross fizika uzre Nobel mukafati laureati Sidney Brenner tibb uzre Nobel mukafati laureati Corc Akerlof iqtisadiyyat uzre Nobel mukafati laureati Alan Higer kimya uzre Nobel mukafati laureati Daniel MakFadden iqtisadiyyat uzre Nobel mukafati laureati Amartya Sen iqtisadiyyat uzre Nobel mukafati laureati Tomas Kec kimya uzre Nobel mukafati laureati Ceslav Milos edebiyyat uzre Nobel mukafati laureatiHemcinin bax Redakte Universitet portaliMenbe RedakteBerkli Kaliforniya Universiteti Arxivlesdirilib 2012 05 13 at the Wayback Machine Kaliforniya Berkli Universiteti olu kecid Istinadlar Redakte UC Berkeley Fall Enrollment Data UC Berkeley Office of Planning and Analysis 21 mart 2016 Global Research Identifier Database 2015 lt a href https wikidata org wiki Track P2427 gt lt a gt lt a href https wikidata org wiki Track Q27768150 gt lt a gt Members Arxivlesdirilib 2012 08 11 at WebCite iaruni org ing ARWU University of California Berkeley Shanghai Ranking Consultancy 2014 Istifade tarixi 26 aprel 2015 Academic Ranking of World Universities 2003 Academic Ranking of World Universities 2004 Academic Ranking of World Universities 2005 Academic Ranking of World Universities 2006 Academic Ranking of World Universities 2007 Academic Ranking of World Universities 2008 Academic Ranking of World Universities 2009 Academic Ranking of World Universities 2010 Academic Ranking of World Universities 2011 Academic Ranking of World Universities 2012 Academic Ranking of World Universities 2013 Academic Ranking of World Universities 2014 Academic Ranking of World Universities 2015 QS World University Rankings 2015 QS World University Rankings 2014 QS World University Rankings 2013 QS World University Rankings 2012 QS World University Rankings 2011 QS World University Rankings 2010 THE World University Rankings 2015 2016 Times Higher Education Istifade tarixi 11 mart 2016 apostrophe markup THE World University Rankings 2014 2015 Times Higher Education Istifade tarixi 12 aprel 2015 apostrophe markup THE World University Rankings 2013 2014 Times Higher Education Istifade tarixi 12 aprel 2015 apostrophe markup THE World University Rankings 2012 2013 Times Higher Education Istifade tarixi 12 aprel 2015 apostrophe markup THE World University Rankings 2011 2012 Times Higher Education Istifade tarixi 12 aprel 2015 apostrophe markup THE World University Rankings 2010 2011 Times Higher Education Istifade tarixi 12 aprel 2015 apostrophe markup Xarici kecidler Redakte Vikianbarda Berkli Kaliforniya Universiteti ile elaqeli mediafayllar var Berkli Kaliforniya Universitetinin resmi saytiMenbe https az wikipedia org w index php title Berkli Kaliforniya Universiteti amp oldid 5721656, wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, hersey,

ne axtarsan burda

, en yaxsi meqale sayti, meqaleler, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, seks, porno, indir, yukle, sex, azeri sex, azeri, seks yukle, sex yukle, izle, seks izle, porno izle, mobil seks, telefon ucun, chat, azeri chat, tanisliq, tanishliq, azeri tanishliq, sayt, medeni, medeni saytlar, chatlar, mekan, tanisliq mekani, mekanlari, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar.