fbpx
Wikipedia

Bazalt

Bazalt — normal cərgəli effuziv dağ süxuru, ən çox yayılan kaynotip süxurları.

Bazaltın sütun xarakteli strukturu.

Mündəricat

Bazaltlar püskürmə suxurların əsas kütləsini təşkil edir. Onlar müasir okeanların diblərini təşkil etməklə yanaşı, quru sahələrdə də geniş əraziləri tutur. Məsələn, Mərkəzi Sibirdə çox böyük ərazi qalın bazalt layları ilə örtülmüşdür."Bazalt" həbəş dilində "bazal" (dəmirsaxlayan daş) sözündən törəmişdir və ilk dəfə Böyük Plini tərəfindən işlədilmişdir.

Liparitlərdən fərqli olaraq bazaltlar qara rəngdə olur. Bazalt maqması daha duru olduğuna görə nazik axınlar yaradır və bu səbəbdən də daha tez soyuyur. Ona görə də bazaltların petroqrafik tərkibində vulkan şüşəsi çox olur.

Maqmadan ayrılan qazların hesabına bazalt suxurları, adətən məsaməli olur. Bazalt maqması soyuyarkən çox vaxt bazalt suxurlarının içərisində seolit və kalsit kristallarının yelpikvari formaları əmələ gəlir. Bazalt suxurlarının içərisindəki boşluqlarda bəzən aqat mineralının nazik zolaqlım kristallarına rast gəlinir.

Bazaltın analoqları diabaz və bazalt porfritidir.


Bazalt qatı Yer qabığının seysmik məlu­mat­lara əsasən ayrılan şərti qatlarından biri. Bazalt qatında seysmik dal­ğa­ların keçmə sürəti Vp=6,4-7,4; Vs=3,7-4,0 km/san-dir. Bu qatın sıxlığı 2,75-3,0 q/sm3 kimi qəbul edilmişdir. Qatın üst sərhədi qitələrdə adətən Konrad sərhədinə uy­ğun gəlir. Yer qabığının qranit qatının olmadığı bölgələrdə bazalt qatı bilavasitə çöküntü və vulkanogen çöküntü süxurlar qatı ilə örtülür. Bazalt qatının alt sərhədi Moxoroviçiç sərhədinə uyğun gəlir. Bazalt qatı süxurlarının yüksək dərəcədə əsasi tərkibli olduğu müəyyən edilmişdir. Okeanların altında quyularla açılan sahələrdə bazalt qatı bazalt tərkibli püskür­mə süxurlarından ibarətdir. Qitələrdə bazalt qatına əsasi maqmanın soxulmasının təsirindən yaranmış və üstdə yatan süxurların təzyiqi nəticəsində sıxlaşan qədim metamorfik süxurlar aid edilir. Bazalt qatının qalınlığı — qitə qabığında 15-35 km, okean qabığında isə 4-10 km-dir. Bazalt maqmasının 60 km-dən 200 km-ə kimi və daha böyük dərinlikdə üst mantiya maddəsindən bazalt ərintilərinin ayrılması nəticəsində əmələ gəlməsi qəbul olunmuşdur. Bazalt qatının tərkibi tam məlum deyil, hesab edilir ki, bu qatda əsasi süxurlar üstünlük təşkil edir

  • Краткий геологический словарь //под ред. проф. Г. И. Немкова. — М., «Недра»,1989.
  • Практическое руководство по общей геологии //под ред. проф. Н.В Короновского. — М., «Академия», 2007
  • Аблесимов Н.Е., Земцов А.Н. Релаксационные эффекты в неравновесных конденсированных системах. Базальты: от извержения до волокна. Москва, ИТиГ ДВО РАН, 2010. 400 с.
  • (rus.)
  • Geologiya terminlərinin izahlı lüğəti. Bakı: Nafta-Press. 2006. 679.

Bazalt
bazalt, normal, cərgəli, effuziv, dağ, süxuru, çox, yayılan, kaynotip, süxurları, sütun, xarakteli, strukturu, mündəricat, haqqında, qatı, ədəbiyyat, mənbəhaqqında, püskürmə, suxurların, əsas, kütləsini, təşkil, edir, onlar, müasir, okeanların, diblərini, təşk. Bazalt Dil Izle Redakte Bazalt normal cergeli effuziv dag suxuru en cox yayilan kaynotip suxurlari Bazaltin sutun xarakteli strukturu Mundericat 1 Haqqinda 2 Bazalt qati 3 Edebiyyat 4 MenbeHaqqinda RedakteBazaltlar puskurme suxurlarin esas kutlesini teskil edir Onlar muasir okeanlarin diblerini teskil etmekle yanasi quru sahelerde de genis erazileri tutur Meselen Merkezi Sibirde cox boyuk erazi qalin bazalt laylari ile ortulmusdur Bazalt hebes dilinde bazal demirsaxlayan das sozunden toremisdir ve ilk defe Boyuk Plini terefinden isledilmisdir Liparitlerden ferqli olaraq bazaltlar qara rengde olur Bazalt maqmasi daha duru olduguna gore nazik axinlar yaradir ve bu sebebden de daha tez soyuyur Ona gore de bazaltlarin petroqrafik terkibinde vulkan susesi cox olur Maqmadan ayrilan qazlarin hesabina bazalt suxurlari adeten mesameli olur Bazalt maqmasi soyuyarken cox vaxt bazalt suxurlarinin icerisinde seolit ve kalsit kristallarinin yelpikvari formalari emele gelir Bazalt suxurlarinin icerisindeki bosluqlarda bezen aqat mineralinin nazik zolaqlim kristallarina rast gelinir Bazaltin analoqlari diabaz ve bazalt porfritidir Bazalt qati RedakteBazalt qati Yer qabiginin seysmik melu mat lara esasen ayrilan serti qatlarindan biri Bazalt qatinda seysmik dal ga larin kecme sureti Vp 6 4 7 4 Vs 3 7 4 0 km san dir Bu qatin sixligi 2 75 3 0 q sm3 kimi qebul edilmisdir Qatin ust serhedi qitelerde adeten Konrad serhedine uy gun gelir Yer qabiginin qranit qatinin olmadigi bolgelerde bazalt qati bilavasite cokuntu ve vulkanogen cokuntu suxurlar qati ile ortulur Bazalt qatinin alt serhedi Moxorovicic serhedine uygun gelir Bazalt qati suxurlarinin yuksek derecede esasi terkibli oldugu mueyyen edilmisdir Okeanlarin altinda quyularla acilan sahelerde bazalt qati bazalt terkibli puskur me suxurlarindan ibaretdir Qitelerde bazalt qatina esasi maqmanin soxulmasinin tesirinden yaranmis ve ustde yatan suxurlarin tezyiqi neticesinde sixlasan qedim metamorfik suxurlar aid edilir Bazalt qatinin qalinligi qite qabiginda 15 35 km okean qabiginda ise 4 10 km dir Bazalt maqmasinin 60 km den 200 km e kimi ve daha boyuk derinlikde ust mantiya maddesinden bazalt erintilerinin ayrilmasi neticesinde emele gelmesi qebul olunmusdur Bazalt qatinin terkibi tam melum deyil hesab edilir ki bu qatda esasi suxurlar ustunluk teskil edirEdebiyyat RedakteKratkij geologicheskij slovar pod red prof G I Nemkova M Nedra 1989 Prakticheskoe rukovodstvo po obshej geologii pod red prof N V Koronovskogo M Akademiya 2007Ablesimov N E Zemcov A N Relaksacionnye effekty v neravnovesnyh kondensirovannyh sistemah Bazalty ot izverzheniya do volokna Moskva ITiG DVO RAN 2010 400 s Menbe RedakteBazalt na sajte Gornoj enciklopedii rus Geologiya terminlerinin izahli lugeti Baki Nafta Press 2006 679 Menbe https az wikipedia org w index php title Bazalt amp oldid 4969048, wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, hersey,

ne axtarsan burda

, en yaxsi meqale sayti, meqaleler, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, seks, porno, indir, yukle, sex, azeri sex, azeri, seks yukle, sex yukle, izle, seks izle, porno izle, mobil seks, telefon ucun, chat, azeri chat, tanisliq, tanishliq, azeri tanishliq, sayt, medeni, medeni saytlar, chatlar, mekan, tanisliq mekani, mekanlari, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar.