fbpx
Wikipedia

1989

1989 (MCMLXXXIX) — Qriqori təqviminin bazar günündə başlamış olan, bizim eranınmiladi tarixin 1989-cu, II minilliyin 989-cu, XX əsrin 89-cu, 1980-ci illərin 10-cu və sonuncu ili.

1989 digər təqvimlərdə
Qriqori 1989
MCMLXXXIX
Bəhai 145 – 146
Benqal 1396
Berber 2939
Myanma 1351
Bizans 7497 – 7498
Buddist 2533
Erməni 1438
ԹՎ ՌՆԼԸ
Efiopiya 1981 – 1982
Hicri 1409 – 1410
Hind
- Vikram-samvat 2045 – 2046
- Şaka samvat 1911 – 1912
- Kali-yuqa 5090 – 5091
Holosen təqvimi 11989
Yəhudi 5749 – 5750
İran 1367 – 1368
Qibti 1705 – 1706
Koreya 4322
Tailand günəş 2532

1989-cu il siyasət tarixində dönüş nöqtəsi hesab olunur; belə ki, Polşa və Macarıstanda başlayan, noyabrda Berlin divarının açılması və Çexoslovakiyada Məxməri inqilabla zirvəyə çatan, dekabrda Rumıniyada kommunist diktaturasının devrilməsini də əhatə edən və 1991-ci ilin dekabrında Sovet İttifaqının dağılması ilə başa çatan inqilablar dalğası güc bölgüsü təcrübəsi ilə Avropadakı Şərq blokunu "silib-süpürdü". Qeyd edilən hadisələr tarixdə 1989-cu il inqilabları adı ilə tanınır. Kommunist hökumətlərə qarşı yönəlmiş inqilabların Şərqi Avropada əsas etibarilə uğurla nəticələndiyi həmin dövrdə kommunist Çinində etirazlar yatırılırdı. Belə etirazlardan ən məşhuru Pekindəki Tyananmen meydanı etirazları idi.

Bu, həmin il idi ki, iyirmi ildən çox Braziliyanı idarə edən hərbi diktatura rejiminin 1985-ci ildə başa çatması ilə 29 ildən sonra ilk dəfə Braziliyada prezident seçkiləri keçirilirdi; bu da demokratiyanın yenidən qurulması prosesinin son nöqtəsi oldu.

1989-cu ildə Frederik Villem de Klerk Cənubi Afrika Respublikasının dövlət başçısı seçilmiş və onun hakimiyyətdə olduğu beş ildə aparteid sistemi tədricən dağılmışdır. Bu hadisələrin kulminasiya nöqtəsi isə Afrika Milli Konqresinin həbsdə olan lideri Nelson Mandelanın 1994-cü il seçkiləri ilə hakimiyyətə gəlməsi oldu.

İlk özəl internet xidmət provayderi, eləcə də ümumdünya hörümçək toru üçün ilk yazılı təklif və Yeni Zelandiya, Yaponiya və Avstraliyanın ilk internet əlaqələri də 1989-cu ildə yarandı. İlk dəfə məhz 1989-cu ildə tətbiq edilən preimplantasiya genetik diaqnoz metodu nəticəsində növbəti il ilk belə körpələr dünyaya gəlmişdir.

Mündəricat

Yanvar

Keqvortda qəzaya uğrayan Boeing 737 təyyarəsinin qalıqları
Corc V. Buşun inaqurasiyasından görüntü. Mərasimdə həmçinin vitse-prezident Den Kueyl, Ağ Evin sözçüsü Cim Vrayt və senatorlar Bob Doul, Ted Stivens də iştirak edir.

Fevral

Sovet hərbçiləri Əfqanıstandan çıxmazdan öncə şəkil çəkdirirlər.
İmperator Hirohitonun dəfn mərasimindən görüntü
Paytaxt sakinləri 44 ildən sonra Pikk Hermann qülləsində dalğalanan Estoniya bayrağını izləyirlər.

Mart

Macarıstanda kütləvi nümayişlər
"Exxon Valdez" tankeri

Aprel

Sazişin bağlandığı Dəyirmi Masa hazırda Varşavada Prezident sarayında nümayiş olunur.
Dövrün ən kiçik mobil telefonu MicroTAC 9800x (1989)

May

İyun

Ruhullah Xomeyninin dəfn mərasimi (4 iyun, 1989).
İmre Nad yüz minlərlə insanın iştirakı ilə Qəhrəmanlar meydanında təntənəli şəkildə dəfn olunur (16 iyun, 1989). Tədbirdə çıxış edənlərdən biri də demokratik seçkilərin keçirilməsi və Sovet qoşunlarının Macarıstandan çıxarılması tələbi ilə kəskin nitq söyləyən Viktor Orban idi.

İyul

Yaponiyada iqtidarda olan Liberal Demokratik Partiya, Bələdiyyə Məclis Üzvülər Palatası nəzarəti itirir, LDP'nin son 34 ildə ən pis seçki keçirdiyini, nəticədə Baş nazir Uno'nun istefa edəcəyini açıqladı.

Avqust

Litvada Baltik yolu. Zəncirdə dayanan insanlar yaşadıqları vəziyyətlə bağlı narazılıqlarını ifadə etmək məqsədilə əllərində şam və qara lent bağlanmış Litva bayraqları tuturlar.

Sentyabr

Oktyabr

Noyabr

Dekabr

Yanvar

Fevral

Mart

Aprel

May

İyun

İyul

Avqust

Sentyabr

Oktyabr

Noyabr

Dekabr

Yanvar

Fevral

Mart

Aprel

May

İyun

İyul

Avqust

Sentyabr

Oktyabr

Noyabr

Dekabr

  1. . Sublime IP. İstifadə tarixi:2014-08-19.
  2. . Wired. Archive.wired.com. 2009-01-04. İstifadə tarixi:2014-08-19.
  3. . LA Times.
  4. Gordon, Stephen Engelberg With Michael R.; Times, Special To the New York (1989-01-01). . The New York Times (ingilis). ISSN . İstifadə tarixi:2020-09-16.
  5. Crystal, David, ed. (1990). The Cambridge Encyclopedia. Cambridge University Press. səh. RR69.
  6. Wilkens, Herbert; Maennig, Wolfgang (1997). . Duncker & Humblot. səh. 71. ISBN 978-3-428-49107-0.

1989
1989, mcmlxxxix, qriqori, təqviminin, bazar, günündə, başlamış, olan, bizim, eranın, miladi, tarixin, minilliyin, əsrin, 1980, illərin, sonuncu, digər, təqvimlərdə, qriqori, mcmlxxxixbəhai, 146benqal, 1396berber, 2939myanma, 1351bizans, 7497, 7498buddist, 2533. 1989 Il Dil Izle Redakte 1989 MCMLXXXIX Qriqori teqviminin bazar gununde baslamis olan bizim eranin ve miladi tarixin 1989 cu II minilliyin 989 cu XX esrin 89 cu 1980 ci illerin 10 cu ve sonuncu ili 1989 diger teqvimlerde Qriqori 1989 MCMLXXXIXBehai 145 146Benqal 1396Berber 2939Myanma 1351Bizans 7497 7498Buddist 2533Ermeni 1438 ԹՎ ՌՆԼԸEfiopiya 1981 1982Hicri 1409 1410Hind Vikram samvat 2045 2046 Saka samvat 1911 1912 Kali yuqa 5090 5091Holosen teqvimi 11989Yehudi 5749 5750Iran 1367 1368Qibti 1705 1706Koreya 4322Tailand gunes 2532bmr 1989 cu il siyaset tarixinde donus noqtesi hesab olunur bele ki Polsa ve Macaristanda baslayan noyabrda Berlin divarinin acilmasi ve Cexoslovakiyada Mexmeri inqilabla zirveye catan dekabrda Ruminiyada kommunist diktaturasinin devrilmesini de ehate eden ve 1991 ci ilin dekabrinda Sovet Ittifaqinin dagilmasi ile basa catan inqilablar dalgasi guc bolgusu tecrubesi ile Avropadaki Serq blokunu silib supurdu Qeyd edilen hadiseler tarixde 1989 cu il inqilablari adi ile taninir Kommunist hokumetlere qarsi yonelmis inqilablarin Serqi Avropada esas etibarile ugurla neticelendiyi hemin dovrde kommunist Cininde etirazlar yatirilirdi Bele etirazlardan en meshuru Pekindeki Tyananmen meydani etirazlari idi Bu hemin il idi ki iyirmi ilden cox Braziliyani idare eden herbi diktatura rejiminin 1985 ci ilde basa catmasi ile 29 ilden sonra ilk defe Braziliyada prezident seckileri kecirilirdi bu da demokratiyanin yeniden qurulmasi prosesinin son noqtesi oldu 1989 cu ilde Frederik Villem de Klerk Cenubi Afrika Respublikasinin dovlet bascisi secilmis ve onun hakimiyyetde oldugu bes ilde aparteid sistemi tedricen dagilmisdir Bu hadiselerin kulminasiya noqtesi ise Afrika Milli Konqresinin hebsde olan lideri Nelson Mandelanin 1994 cu il seckileri ile hakimiyyete gelmesi oldu Ilk ozel internet xidmet provayderi 1 2 elece de umumdunya horumcek toru ucun ilk yazili teklif ve Yeni Zelandiya Yaponiya ve Avstraliyanin ilk internet elaqeleri de 1989 cu ilde yarandi Ilk defe mehz 1989 cu ilde tetbiq edilen preimplantasiya genetik diaqnoz metodu neticesinde novbeti il ilk bele korpeler dunyaya gelmisdir 3 Mundericat 1 Hadiseler 1 1 Yanvar 1 2 Fevral 1 3 Mart 1 4 Aprel 1 5 May 1 6 Iyun 1 7 Iyul 1 8 Avqust 1 9 Sentyabr 1 10 Oktyabr 1 11 Noyabr 1 12 Dekabr 2 Dogumlar 2 1 Yanvar 2 2 Fevral 2 3 Mart 2 4 Aprel 2 5 May 2 6 Iyun 2 7 Iyul 2 8 Avqust 2 9 Sentyabr 2 10 Oktyabr 2 11 Noyabr 2 12 Dekabr 3 Vefatlar 3 1 Yanvar 3 2 Fevral 3 3 Mart 3 4 Aprel 3 5 May 3 6 Iyun 3 7 Iyul 3 8 Avqust 3 9 Sentyabr 3 10 Oktyabr 3 11 Noyabr 3 12 Dekabr 4 Nobel mukafati laureatlari 5 Istinadlar 6 Xarici kecidlerHadiseler RedakteYanvar Redakte Keqvortda qezaya ugrayan Boeing 737 teyyaresinin qaliqlari Corc V Busun inaqurasiyasindan goruntu Merasimde hemcinin vitse prezident Den Kueyl Ag Evin sozcusu Cim Vrayt ve senatorlar Bob Doul Ted Stivens de istirak edir 1 yanvar The New York Times qezeti alman sirketleri Imhausen ve Salzgitter AG nin Liviyanin Rabta erazisinde kimyevi silah zavodu tikmesi ile bagli xeber yayir 4 2 yanvar Bas nazir Ranasinqhe Premadasa Sri Lankanin ucuncu prezidenti secilir 4 yanvar Sidra korfezi insidenti Liviyaya mexsus iki MiQ 23 hedef alinir ve ABS Herbi Donanmasinin iki Grumman F 14 Tomcat teyyaresi terefinden vurulur 7 yanvar Imperator Hirohito vefat edir oglu Akihito derhal 125 ci Yaponiya imperatoru elan edilir ve belece novbeti gun Sova dovrunu Heysey dovru evez edir 8 yanvar Keqvort hava qezasi BMI hava yollarinin Boeing 737 teyyaresi Serqi Midlends Hava Limanina yaxinlasarken qezaya ugrayir ve neticede 47 nefer heyatini itirir 10 yanvar BMT Tehlukesizlik Surasinin 626 sayli qetnamesi ve Nyu York Sazisine esasen Kuba qosunlari Anqoladan geri cekilmeye baslayir 11 yanvar Lexus ve Infiniti luks avtomobil brendleri Detroytda kecirilen Simali Amerika Beynelxalq Avtomobil Sergisinde 1990 Lexus LS ve Infiniti Q45 sedanlarinin tanitimi ile ictimaiyyete teqdim olunur 12 yanvar SSRI Ali Soveti Reyaset Heyeti terefinden Azerbaycan SSR in Dagliq Qarabag Muxtar Vilayetinde xususi idarecilik formasinin tetbiq edilmesi haqqinda ferman verilir 15 yanvar Vyanada gorusen 35 Avropa dovleti insan huquqlarini mohkemlendirmek ve Serq Qerb ticaretini inkisaf etdirmek barede raziliga gelirler Palax heftesi Praqada demokratiya terefdari olan numayis polisin hucumuna meruz qalir 5 17 yanvar Klivlend orta mektebine silahli hucum Patrik Edvard Pordi bes usagi qetle yetirir otuz neferi yaralayir ve daha sonra Stoktonda ozunu gulleleyir 18 yanvar Polsa Birlesmis Isci Partiyasi Solidarnostun resmilesdirilmesine ses verir Ante Markovic Yuqoslaviyanin Bas naziri vezifesinde Branko Mikulici evez edir 20 yanvar ABS in 41 ci prezidenti Corc Herbert Volker Busun inaqurasiyasi kecirilir 23 yanvar Tacikistan Sovet Sosialist Respublikasinda bas veren guclu zelzele neticesinde texminen 275 nefer dunyasini deyisir 23 24 yanvar Silahlanmis mulki solcular qisa muddet erzinde Buenos Ayres yaxinliginda Argentina ordusunun bazasina hucum edir ve ele kecirirler 24 yanvar Floridada genc qadinlarin qatili Ted Bandi elektrik stulunda edam olunur 30 yanvar Kanadanin bas naziri Brayan Malruni alti yeni nazir teyin etmekle ve diger on doqquz nazirin selahiyyetlerini yeniden mueyyenlesdirmekle kabinetin terkibini deyisir Fevral Redakte Sovet herbcileri Efqanistandan cixmazdan once sekil cekdirirler Imperator Hirohitonun defn merasiminden goruntu Paytaxt sakinleri 44 ilden sonra Pikk Hermann qullesinde dalgalanan Estoniya bayragini izleyirler 2 fevral Efqanistan muharibesi SSRI nin sonuncu zirehli texnikasi 1979 cu ilden beri doqquz illik herbi isgala son qoyaraq Kabili terk edir Karlos Andres Peres Venesuela prezidenti secilir 3 fevral Paraqvayda dovlet cevrilisi Herbi cevrilis neticesinde 1954 cu ilden Paraqvayin diktatoru olan Alfredo Stressner devrilir Insult keciren Cenubi Afrikanin dovlet bascisi Piter Villem Bota Milli Partiyanin sedrliyinden istefa edir 5 fevral Avropada bir nece dilde fealiyyet gosteren idman yayim stansiyasi Eurosport Fransanin Il de Frans vilayetindeki Issi le Mulino kommunasindan yayimlanmaga baslayir 6 fevral Polsa Xalq Respublikasi 1981 ci ilden beri ilk defe Solidarnost herekatinin numayendeleri ile resmi danisiqlar aparir 7 fevral Maykl Menlinin rehberlik etdiyi Xalq Milli Partiyasi 1989 Yamayka parlament seckilerinde qalib gelir 10 fevral Ron Braun Demokratik Milli Komitenin sedri secilmekle ABS in muhum siyasi partiyalarindan birine rehberlik eden ilk afroamerikali olur Kanadanin Bas naziri Brayan Malruni ile Ottavada gorusen ABS Prezidenti Bus 1991 ci il Tursu Yagisi Muqavilesinin temelini qoyur 14 fevral Union Carbide sirketi 1984 cu ilde 3700 den cox sexsin olumu ile neticelenen Bhopal felaketi zamani deymis zerere gore Hindistan hokumetine 470 000 000 dollar odemeye razilasir Seytanin ayeleri mubahisesi Iranin Ali Rehberi Ayetullah Ruhullah Xomeyni 3 iyunda vefat edir Hindistanda dogulmus Britaniyali muellif Salman Rusdinin ve onun Seytanin ayeleri romanini 1988 derc eden nesriyyatcilarin olumune fetva verir GPS in 24 suni peykin birincisi orbite yerlesdirilir 15 fevral Efqanistan muharibesi SSRI nin mehdud herbi kontingenti nin Efqanistandan cixarilmasi prosesi basa catir 16 fevral Lokkerbi faciesi Tehqiqatcilar 1988 ci ilde bas vermis bu qezaya radio kaset pleyerin icerisinde gizledilmis bombanin sebeb oldugunu aciqlayirlar 17 fevral Ereb Megrib Birliyi yaradilir Vinni Mandelanin evinde reyd keciren Cenubi Afrika polisi onun dord muhafizecisini hebs edir 23 27 fevral Yaponiya Cin ve Cenubi Koreyaya sefer eden ABS prezidenti Bus Hirohitonun defn merasiminde istirak edir ve daha sonra Cinde Den Syaopin Cenubi Koreyada ise Ro De U ile gorusur 24 fevral 160 dovletin numayendesinin istiraki ile Hirohitonun defn merasimi kecirilir Seytanin ayeleri mubahisesi Iran Seytanin ayeleri eserinin muellifi Salman Rusdinin basi ucun 3 000 000 dollar mukafat mueyyen edir Negmeli inqilab Estoniya bayragi 44 ilden sonra Tallindeki Pikk Hermann qullesinde dalgalanir United Airlines Flight 811 e mexsus Boeing 747 teyyaresi Honolulu Beynelxalq Hava Limanindan ayrildiqdan sonra nezaretsiz dekompressiyaya meruz qalir neticede doqquz sernisin helak olur Mart Redakte Macaristanda kutlevi numayisler Exxon Valdez tankeri Mart Polsa kapitalizme dogru irelileyerek valyuta mubadilesini liberallasdirmaga baslayir 6 1 mart ABS muelliflik huququ sahesinde beynelxalq muqavile olan Bern Konvensiyasini ratifikasiya edir Serb azliginin tehdid edildiyi iddiasi ile etirazlarin davam etdiyi Kosovoda komendant saati tetbiq edilir 74 ilden sonra Islandiya piveye qoyulmus qadagani aradan qaldirir Hemin vaxtdan olkede bu tarix Pive Gunu kimi qeyd olunur 4 mart Time Inc ve Warner Communications birlesib Time Warner indiki WarnerMedia sirketini yaratmaq planlarini aciqlayirlar Ilk Avstraliya Paytaxt Erazisi seckileri kecirilir 7 mart Salman Rusdinin Seytanin ayeleri eserine gore Iran Birlesmis Kralliqla diplomatik elaqeleri kesir 9 mart 1989 cu il inqilablari SSRI Beynelxalq Edalet Mehkemesinin yurisdiksiyasina taniyir 13 mart Tim Berners Li umumdunya horumcek torunun planina cevrilecek teklif senedini hazirlayir 14 mart Silah nezareti ABS prezidenti Corc H V Bus hucum silahi kimi tesnif edilen bezi silahlarin olkeye idxalini qadagan edir Xristian general Misel Aun Livani Suriya quvvelerinden ve muttefiqlerinden qurtarmaq ucun Qurtulus muharibesi elan edir 15 mart Israil yeddi illik erazi mubahisesine son qoyaraq Tabani Misire tehvil verir Macaristanda demokratiya teleb eden kutlevi numayisler kecirilir 16 mart Sovet Ittifaqi Kommunist Partiyasi Merkezi Komitesi fermerlere dovlet mulkiyyetinde olan teserrufatlari omurluk icareye vermek huququna imkan yaradan kend teserrufati islahatlarini tesdiqleyir 17 mart Alfredo Kristiani Salvadorun prezidenti secilir 20 mart Avstraliyanin Bas naziri Robert Houk milli televiziya kanalinda evlilik xeyanetini etiraf ederken aglayir 22 mart 4581 Asklepiy asteroidi 700 000 km mesafede Yere yaxinlasir 23 28 mart Serbiya Sosialist Respublikasi Kosovo Muxtar Sosialist Vilayetinin muxtariyyetini legv eden konstitusiya deyisiklikleri edir Bu addim Kosovo albanlarinin etirazina sebeb olur alti gun davam eden igtisaslar neticesinde azi 29 nefer heyatini itirir 24 mart Alyaska statinin cenubunda yerlesen Sahzade Vilhelm bogazinda Exxon Valdez sirketine mexsus neft tankerinin qezaya ugramasi neticesinde erazi 240 000 barel 38 000 m3 neftle cirklenir 26 mart 1989 cu il SSRI Konqres seckileri Sovet parlamenti olan SSRI Xalq Deputatlari Konqresine ilk ve son cekismeli seckiler kecirilir Yeni Konqresin ilk iclasi mayin sonunda bas tutur Bu seckilerin neticesinde Boris Yeltsin SSRI Ali Sovetinin uzvu olur 29 mart Los Ancelesde Srayn Auditoriumda kecirilen 61 ci Oskar mukafati merasiminde en yaxsi film kateqoriyasi uzre Yagis adami filmi mukafata layiq gorulur Codi Foster ise en yaxsi aktrisa nominasiyasi uzre ilk Oskar mukafatini alir Aprel Redakte Sazisin baglandigi Deyirmi Masa hazirda Varsavada Prezident sarayinda numayis olunur Dovrun en kicik mobil telefonu MicroTAC 9800x 1989 1 aprel Marqaret Tetcerin yeni yerli vergi siyaseti ing Poll tax Sotlandiyada teqdim olunur Bu vergi Ingiltere ve Uelsde hele novbeti ilden tetbiq olunacaqdi 2 aprel BMT Tehlukesizlik Surasinin 435 sayli qetnamesine esasen ateskesin Cenubi Afrika Serhed muharibesine son qoymali oldugu gun Cenubi Qerbi Afrikada Cenub Qerbi Afrika Xalq Teskilati qiyamcilari ile Cenubi Qerbi Afrika Polisi arasinda doyusler baslayir 6 aprele qeder 300 dek adam oldurulur 4 aprel Haiti prezidenti Prosper Avrile qarsi ugursuz cevrilis cehdi hokumetin olkeye nezareti berpa etmesi ile birlikde usyanci birlikler ve hokumet arasinda 10 aprel tarixinde biten qarsidurmaya sebeb olur 5 aprel Polsa hokumeti ve Solidarnost hemkarlar ittifaqi birliyi Solidarnostun huquqi statusunun berpa edilmesi ve 4 iyunda demokratik seckilerin kecirilmesi barede raziliga gelerek sazis Polsa Deyirmi Masa Sazisi imzalayirlar 1989 cu il inqilablari tarixinde xususi onemi olan 4 iyun gunu Merkezi Avropada kommunizmin devrilmesine tekan vermisdi 7 aprel SSRI Herbi Deniz Donanmasina mexsus Komsomolets sualti gemisi Barens denizinde batir 41 nefer helak olur 9 aprel Qanli bazar gunu Sovet Ordusu Tbilisinin merkezi meydaninda dinc yurus keciren Gurcustan numayiscilerine divan tutur 20 nefer qetle yetirilir ekseriyyet yaralanir Bu hadise olkede novbeti etirazlara sebeb olur Otlaq sahelerinden istifade huququ ile bagli mubahise Mavritaniya Seneqal Serhed muharibesinin baslamasina getirib cixarir 15 aprel Cinde Hu Yaobanin olumu Tyananmen meydani etirazlarinin baslamasina sebeb olur Avropa futbol tarixinde en boyuk facielerden olan Hillsboro faciesinde 96 Liverpul FK azarkesi heyatini itirir 17 aprel Polsada Solidarnostun fealiyyeti yeniden resmilesdirilir ve 4 iyun seckilerinde istirakina icaze verilir 20 aprel NATO da qisa menzilli raketlerin muasirlesdirilmesi ile bagli mubahise ABS ve Birlesmis Kralliq terefdar olsalar da Qerbi Almaniya kansleri Helmut Kol qerarin texire salinmasina nail olur 21 aprel Pekin Sanxay Sian ve Nankinden olan telebeler Pekinin Tyananmen meydaninda etirazlara baslayirlar 25 aprel Noboru Takesita birja ticaret qalmaqalindan sonra Yaponiyanin Bas naziri vezifesinden istefa edir Motorola hemin dovrde dunyanin en kicik mobil telefonu olan Motorola MicroTAC ferdi mobil telefonunu teqdim edir 26 aprel Perak sultani Sultan Azlan Muhibbuddin Sah Sultan Isgenderden sonra Malayziyanin 9 cu Yanq di Pertuan Aqonqu tituluna sahib olur Zayd ibn Sakir Iordaniyanin Bas naziri vezifesinde Zayd el Rifaini evez edir 27 aprel Pekinde Tyananmen meydani etirazlari gedisinde esas numayis gerceklesir May Redakte May Transhumanizm Yetkin insanlarda ilk defe genetik modifikasiya sinagi aparilir Bank sistemini reqemsallasdiran SSRI ozunun ilk Visa kartini buraxir 1 may Fevral ayinda bas veren herbi cevrilis zamani hakimiyyeti ele keciren ve ozunu Paraqvay prezidenti elan eden Andres Rodriges saxtakarliqla seckilerde ezici qelebe qazanir 2 may Demir perdede ilk cat Macaristan Avstriya ile serhed boyunca 240 kilometr 150 mil tikanli meftili sokur 3 may Soyuq muharibe Yenidenqurma Moskvada SSRI nin ilk McDonald s restorani tikilmeye baslayir Restoran 31 yanvar 1990 ci ilde acilacaqdi 4 may Oliver Nort Iran Kontras qalmaqali ile elaqedar ittiham olunaraq ABS da mehkum edilir Toxunulmazliq meselesinin qaldirilmasi ile edilen apelyasiya sikayeti neticesinde 1991 ci ilde ona qarsi qaldirilan ittiham redd olunur 10 may Panama prezidenti Manuel Noryeqanin hokumeti Noryeqanin Gilermo Endaraya meglub oldugu 7 may prezident seckilerinin neticelerinin etibarsiz oldugunu elan edir 11 may ABS prezidenti Bus Panamadaki amerikanlari qorumaq meqsedile 1900 neferlik ABS qosununu Panamaya gonderir Avstraliya Paytaxt Erazisinin Qanunverici Assambleyasi ilk defe toplanir 14 may 1960 ci illerde Nikita Xrussovdan sonra ilk defe SSRI rehberi Mixail Qorbacov Cin Sovet ixtilafina son qoyaraq Cine sefer edir Karlos Menem Argentina prezident seckilerinde qalib gelir 15 may Qold Kostda Avstraliyanin ilk ozel ali mektebi olan Bond Universiteti acilir Kosta Rikada en sonuncu qizil qurbaga gorulur Bu nov qurbaga sonradan nesli kesilmis kimi tesnif edilir 16 may Efiopiyanin yuksek rutbeli herbi zabitleri prezident Mengistu Hayle Mariamin Serqi Almaniyaya sefere getmesinden bir nece saat sonra dovlet cevrilisine cehd gosterirler 17 may Tyananmen meydani etirazlari 1 milyondan cox Cinli etirazci daha boyuk demokratiya telebi ile Pekinde yurus ederek daha bir tezyiqe sebeb olurlar 19 may Urumci igtisasi Uygur ve huey muselman etirazcilari Cinin Urumci seherinde hokumet binasi qarsisinda qiyam qaldirir Tyananmen meydani etirazlari Cjao Sziyan Tyananmen meydaninda numayiscilerle gorusur Ciriako De Mita Italiyanin Bas naziri vezifesinden istefa verir 20 may Tyananmen meydani etirazlari Cin hokumeti Pekinde herbi veziyyet elan edir 22 may Leninqrad vilayetinde Nurlann gunleri aciq elan olunur 29 may Tyananmen meydani etirazlari Tyananmen meydaninda telebe numayisciler terefinden 10 metr hundurluyundeki Demokratiya ilahesi heykeli acilir NATO Avropada qisa menzilli nuve silahlarinin sayinin azaldilmasina dair SSRI ile danisiqlar aparmaga razilasir Medellin Kartelinin uzvleri terefinden Kolumbiyanin Boqota seherinde Kolumbiya Tehlukesizlik Xidmetinin rehberi Migel Maza Markese sui qesd cehdi heyata kecirilir Neticede dord nefer qetle yetirilir ve 37 nefer yaralanir 31 may Perunun inqilabci Tupak Amaru Inqilab Herekatinin alti uzvu Tarapoto seherinde sekkiz gey ve transseksuali gulleleyir Iyun Redakte Ruhullah Xomeyninin defn merasimi 4 iyun 1989 Imre Nad yuz minlerle insanin istiraki ile Qehremanlar meydaninda tenteneli sekilde defn olunur 16 iyun 1989 Tedbirde cixis edenlerden biri de demokratik seckilerin kecirilmesi ve Sovet qosunlarinin Macaristandan cixarilmasi telebi ile keskin nitq soyleyen Viktor Orban idi 1 10 iyun Papa II Iohann Pavel Norvec Islandiya Finlandiya Danimarka ve Isvece sefer edir 2 iyun Sosuke Uno Noboru Takesitani Yaponiyanin Bas naziri vezifesinde evez edir 3 iyun Ayetullah Xomeyni vefat edir 4 iyun Tyananmen meydani etirazlari Pekinde ordunun meydana yaxinlasmasi ile qarsidurma bas verir ve meydandaki son qarsidurma televiziya ile canli olaraq isiqlandirilir Polsada Parlament seckileri Birinci merhelede Solidarnostun qelebesi Merkezi ve Serqi Avropada 1989 cu ilin bir cox anti kommunist inqilablarinin ilki idi Dunyanin ilk yuksek deqiqlikli televiziya test kanallari Yaponiyada analoq yayima baslayir 5 iyun Tyananmen meydani etirazlari Tank Adam adi ile bilinen namelum Cinli etirazci Pekindeki Canqan prospektinde herbi tank sirasinin qarsisinda duraraq onlari muveqqeti dayandirir Qerb fotoqraflarinin cekdikleri sekillerle bu hadise beynelxalq seviyyede ikonik status qazanir 7 iyun Surinam Hava Yollarina mexsus teyyare Surinamin paytaxti Paramariboda 176 neferin olumu ile neticelenen qezaya ugrayir 15 iyun Irlandiya Bas naziri Carlz Hoginin rehberlik etdiyi Fianna Fayl partiyasi 1989 cu il Irlandiya parlament seckilerinde yerlerin ekseriyyetini qazana bilmir 16 iyun 250 000 nefer Budapestin Qehremanlar meydaninda Imre Nadin 1958 ci ilde edam edilmis Macaristanin kecmis bas nazirinin yeniden tarixi defni ucun toplasir 18 iyun Yunanistan parlamentine seckilerde Yunanistan Bas naziri Andreas Papandreunun rehberlik etdiyi PASOK partiyasi parlamente nezareti itirir 22 iyun 1922 ci ilde musteqillik qazandiqdan sonra Irlandiyada yaradilan ilk universitetler Dublin Seher Universiteti ve Limerik Universiteti acilir 24 iyun Tsyan Tsemin Cin Kommunist Partiyasinin Bas Katibi olur 30 iyun Sudanda dovlet cevrilisi Omer el Besirin rehberlik etdiyi qruplar herbi cevrilis ederek Sudan Bas naziri Sadiq el Mahdinin hokumetini devirir Iyul Redakte 2 iyul Yunanistan Bas naziri Andreas Papandreu vezifeden gedir ve Dzannis Dzannetakisin rehberliyi ile yeni hokumet qurulur 5 iyul Cenubi Afrikanin dovlet bascisi Piter Villem Bota hebsde olan 70 yasli Nelson Mandela ile ilk defe uz uze gorusur ABS da Saynfeld sitkomunun ilk bolumu yayimlanir 6 iyul Tel Eviv Yeruselim 405 nomreli avtobusunda intihar hucumu reallasir Bununla da ilk defe bir felestinli Israile qarsi intihar hucumu etmis olur 9 12 iyul ABS prezidenti Corc H V Bus Polsa ve Macaristana sefer ederek iqtisadi yardim ve sermaye yatirmaq ucun cehdler edir 10 iyul Texminen 300 000 Sibir komur medencisi daha yaxsi yasayis seraiti ve daha az burokratiya telebi ile tetile cixir bu 1920 ci illerden beri bas veren en boyuk Sovet isci tetili idi 12 iyul Irlandiyada Fianna Fayl partiyasi Proqressiv Demokratlarla koalisiya qurduqdan sonra bas nazir Carlz Hogi hakimiyyete qayidir Cenubi Koreyanin Seul seherinde yerlesen dunyanin en boyuk eylence parkini ozunde ehtiva eden Lotte World ictimaiyyete aciq elan edilir 14 iyul Fransa Boyuk Fransa inqilabinin 200 cu ildonumunu Parisin Sanzelize prospektinde fransiz dizayner Jan Pol Qudun bedii rehberi oldugu monumental bir numayisle qeyd edir Dunya liderlerinin de devet olundugu tedbirde prezident Fransua Mitteran ev sahibi kimi cixis edir 14 16 iyul 15 ci G7 sammitinde liderler qaz istehsalini mehdudlasdirmaga cagirirlar 17 iyul Northrop B 2 Spirit stels teyyaresi ABS da ilk ucusunu gerceklesdirir Texminen elli ilden sonra Muqeddes Taxt Tac ve Polsa diplomatik elaqeleri berpa edir 19 iyul Polsa prezident seckileri Polsa Respublikasinin Milli Meclisi berpa edilmis ve guclu Polsa prezidenti vezifesine general Voycex Yaruzelskini secir 20 iyul Myanmanin muxalif lideri Aun San Su Cji ev dustaqligina mehkum edilir O 2010 cu ilde azadliga buraxilir Yaponiyada iqtidarda olan Liberal Demokratik Partiya Belediyye Meclis Uzvuler Palatasi nezareti itirir LDP nin son 34 ilde en pis secki kecirdiyini neticede Bas nazir Uno nun istefa edeceyini aciqladi 23 iyul Yaponiya Musavirler Palatasina seckiler Yaponiyada iqtidarda olan Liberal Demokratik Partiya LDP 34 ilde en pis secki dovru kecirerek Yaponiya parlamentinin Musavirler Palatasina nezareti itirir Bu hadise bas nazir Unonun seckinin neticelerine gore mesuliyyeti oz uzerine goturerek istefa edeceyini aciqlamasina getirib cixarir Culio Andreotti Italiyanin Bas naziri olur 28 iyul Iranda kecirilen prezident seckilerinde seciciler boyuk ekseriyyetle Eli Ekber Hasimi Refsencanini Iran Prezidenti secirler ve Iran Islam Respublikasinin Konstitusiyasina deyisiklikleri destekleyerek prezidentin selahiyyetlerini artirirlar 31 iyul Livanda Hizbullah qrupu liderleri Ebdul Kerim Ubeydin 28 iyulda Israil terefinden ogurlanmasina gore qisas almaq meqsedile ABS deniz piyadalari korpusunun polkovnik leytenanti Vilyam Higginzi asdigini elan edir Eyni gun Birlesmis Milletler Teskilatinin Tehlukesizlik Surasi 638 sayli Qetname qebul ederek munaqisede her iki terefin girov goturmesini qinayir Avqust Redakte Litvada Baltik yolu Zencirde dayanan insanlar yasadiqlari veziyyetle bagli naraziliqlarini ifade etmek meqsedile ellerinde sam ve qara lent baglanmis Litva bayraqlari tuturlar Avqust Rusiyada enerji istehsali ve satisi ile mesgul olan Qazprom sirketi SSRI Qaz Senayesi Nazirliyinden ayrilaraq dovlet muessisesi olur 2 avqust 1972 ci ilde Milletler Birliyinden ayrilan Pakistan yeniden uzvluye qebul edilir 5 avqust Xayme Pas Samora Boliviya prezidenti secilir ve novbeti gun selahiyyetlerinin icrasina baslayir 7 avqust Bes Merkezi Amerika olkesinin prezidenti Nikaraqua hokumetine qarsi vurusan ABS in da desteklediyi kontrasin dagidilmasi ve dekabrin 5 dek Hondurasdaki bazalarindan cixarilmasi barede raziliga gelirler 8 avqust Yeni Zelandiyanin Bas naziri Devid Longi sehheti ile elaqedar istefa verir ve onu bu vezifede Ceffri Palmer evez edir STS 28 Columbia Kosmik Gemisi bes gunluk gizli herbi tapsirigi yerine yetirir 9 avqust Tosiki Kayfu Yaponiyanin Bas naziri olur 15 avqust Piter Villem Bota Cenubi Afrikanin dovlet bascisi vezifesinden istefa verir ve Frederik Villem de Klerk bu postu tutan yeddinci ve sonuncu vezifeli sexs olur 18 avqust Kolumbiyanin aparici prezidentliye namizedlerinden Luis Karlos Qalan Boqota yaxinliginda qetle yetirilir 19 avqust Polsa prezidenti Voycex Yaruzelski Solidarnostun feallarindan Tadeus Mazovetskini bas nazir vezifesine namized gosterir bununla da 42 ilde ilk defe qeyri kommunist bu vezifeni icra etmeye baslayir Avstriya Macaristan serhedinde sulh numayisi olan Pan Avropa pikniki kecirilir 19 21 avqust Hakim eyalet polis reisi ve prezidentliye namized Qalanin oldurulmesine cavab olaraq Kolumbiyanin selahiyyetli orqanlari Kolumbiyada narkotik ticareti ile mesgul olan 11 000 subheli sexsi hebs edirler 21 avqust Praqa baharinin 21 ci ildonumu seherde kecirilen numayisle yad edilir 23 avqust Negmeli inqilab Estoniya Latviya ve Litvanin iki milyon yerli sakini Baltik yolu adlanan 600 km lik canli zencir yaradaraq Sovet isgalindan azadliq ve musteqillik telebi ile el ele tuturlar Macaristan Avstriya ile serhed qadagasini aradan qaldirir 24 avqust Kolumbiyada kokain ticareti ile mesgul olanlar hokumete qarsi umumi ve mutleq muharibe elan edir ve bir sira partlayislar ve yanginlar toredirler Solidarnostun uzvu Tadeus Mazovetski Polsanin Bas naziri secilir 25 avqust Voyacer 2 Neptuna ve onun en boyuk peyki olan Tritona en yaxin mesafede yaxinlasir 31 avqust 1978 87 ci illerdeki Cad Liviya munaqisesinden sonra Liviya ve Cad numayendeleri 1973 cu ilden beri Liviya terefinden isgal olunan Auzu zolagina sahibliyin Beynelxalq Edalet Mehkemesi terefinden mueyyen edilmesine razi olurlar Sentyabr Redakte 23 sentyabr Azerbaycan SSR Ali Sovetinin novbedenkenar sessiyasi terefinden Azerbaycan SSR in suverenliyi haqqinda Konstitusiya Qanunun qebul edilmesi Oktyabr Redakte Noyabr Redakte 28 noyabr Azerbaycan SSR in Dagliq Qarabag Muxtar Vilayetinde xususi idarecilik formasinin legv edilmesi Dekabr Redakte 30 dekabr Gence seherinin tarixi adinin berpa edilmesi 31 dekabr Naxcivan MSSR de Araz cayi boyu Sovet Iran serhed qurgularinin dagidilmasi Mozdok Qazimemmed magistral qaz kemerinin tikintisinin basa catdirilmasi Dogumlar RedakteYanvar Redakte Adel Enel Kohey Utimura Nina Dobrev Emili Mid 1 yanvar Adel Enel fransiz aktrisa 3 yanvar Aleks Devid Lins amerikan usaq aktyoru Kohey Utimura yapon gimnast 4 yanvar Kerim Huseyn Isvecreli atlet Labrinth Britaniyali musiqici Culius Yeqo Keniyali cirit aticisi 6 yanvar Endi Kerroll ingilis futbolcu Niki Romero holland DJ 7 yanvar Emiliano Insua Argentinali futbolcu 9 yanvar Maykl Bizli amerikan basketbolcu Nina Dobrev Kanada aktrisasi 10 yanvar Emili Mid amerikan aktrisa Ho Sol cji Cenubi Koreyali mugenni Zuriya Veqa Meksika aktrisasi ve mugennisi 11 yanvar Naif Hazazi Seudiyye Erebistanli futbolcu 15 yanvar Aleksey Cerepanov rus buz hokkeyi oyuncusu 16 yanvar Ivonn Zima amerikan aktrisa 19 yanvar Kelli Meri Tren amerikan aktrisa 21 yanvar Murilo de Almeida Braziliya Serqi Timur futbolcusu Dogus Balbay turk basketbolcu Sergey Fesikov rus uzgucu Henrix Mxitaryan ermeni futbolcu 24 yanvar Qun Licao Cinli gulle aticisi 27 yanvar Rikki van Volfsvinkel holland futbolcu 28 yanvar Bruno Masso Fransa dogumlu alman fiqurcuFevral Redakte Ceremi Sampter Elizabet Olsen Korbin Blyu 2 fevral Ivan Perisic xorvat futbolcu 4 fevral Nkosi Conson Cenubi Afrikali QICS haqqinda melumatlandirma kampaniyasinin feali Larissa Ramos Braziliyali gozellik yarismasi qalibi 5 fevral Ceremi Sampter amerikan aktyor 7 fevral Nil Teylor Uelsli futbolcu Ayzeya Tomas amerikan basketbolcu 12 fevral Efsan Azad Britaniyali aktrisa ve model 15 fevral Ayaka Nisivaki yapon mugenni ve reqqase 16 fevral Elizabet Olsen amerikan aktrisa 17 fevral Rebekka Edlinqton Britaniyali uzgucu Kord Overstrit amerikan aktyor mugenni ve musiqici 20 fevral Cek Falaxi amerikan aktyor 21 fevral Korbin Blyu amerikan aktyor model reqqas kinoproduser ve mugenni soz yazari Skaut Teylor Kompton amerikan aktrisa 24 fevral Treys Sayrus amerikan musiqici Deniel Kaluya ingilis aktyor Kosta Kufos Yunanistan dogumlu amerikan basketbolcu 25 fevral Kana Hanadzava yapon mugenni Li San hva Cenubi Koreyali idmanci 27 fevral Stiven Kiprotic Uqandali marafoncuMart Redakte Daniella Mone Anton Yelcin Tayler Kleri Pyer Nine Lili Kollinz Eli Misalka 1 mart Daniella Mone amerikan aktrisa ve mugenni Karlos Vela Meksikali futbolcu 2 mart Jan Frederik Sapyui fransiz xizekci Natali Emmanuel ingilis aktrisa Tobi Alderveyreld Belcikali futbolcu 4 mart Erin Hiterton amerikan model 5 mart Ceyk Lloyd amerikan aktyor Sterlinq Nayt amerikan aktyor 6 mart Aqnyeska Radvanska polyak tennisci 9 mart Kim Theyon Cenubi Koreyali mugenni 11 mart Daniella Kertes Israil aktrisasi Anton Yelcin Rusiya dogumlu amerikan aktyor 12 mart Tayler Kleri amerikan uzgucu 13 mart Pices Geldof Britaniyali model Pyer Nine fransiz aktyor 14 mart Kolbi O Donis amerikan mugenni 15 mart Gil Roberts amerikan atlet Keytlin Ueks amerikan aktrisa 16 mart Bleyk Qriffin amerikan basketbolcu Teo Volkott ingilis futbolcu 17 mart Sinci Kaqava yapon futbolcu Morved Klark Britaniyali aktrisa 18 mart Lili Kollinz Britaniya dogumlu amerikan aktrisa Kana Nisino yapon mugenni soz yazari 20 mart Sun Feyfey Cinli model 21 mart Xordi Alba ispan futbolcu Takeru Sato yapon aktyor 25 mart Eli Misalka amerikan aktrisa ve mugenni 29 mart Arnold Peralta Hondurasli futbolcu 31 mart Lyu Tsige Cinli uzgucuAprel Redakte Lili Ceyms Aysel Teymurzade Lyuk Breysi 4 aprel Kris Herd Avstraliya futbolcusu 5 aprel Lili Ceyms Britaniyali aktrisa 7 aprel Teddi Riner fransiz cudocu 8 aprel Qabriella Vayld ingilis aktrisa ve model 18 aprel Cessika Con ABS dogumlu Koreyali mugenni Aliye Sovket amerikan aktrisa 20 aprel Nina Davuluri amerikan spiker Karlos Valdes Kolumbiyali aktyor ve mugenni 22 aprel Luis Smit Britaniyali gimnast 23 aprel Anastasiya Baranova Rusiya dogumlu amerikan aktrisa Nikol Vaydisova cex tennisci 25 aprel Emanuela de Paula Braziliyali model Maykl van Gerven holland darts oyuncusu Aysel Teymurzade Azerbaycan mugennisi 26 aprel Lyuk Breysi Avstraliya aktyoru Kan De son Cenubi Koreyali mugenni 27 aprel Lars Bender alman futbolcu Sven Bender alman futbolcu Marta Hant amerikan model 28 aprel Kim Sonkyu Cenubi Koreyali mugenni ve reqqasMay Redakte Katinka Xossu Daniel Dyurta Rori Makilroy Prins Roys Aleksey Neqodaylo 2 may Sem Tsuy amerikan mugenni soz yazari produser aktyor 3 may Katinka Xossu Macaristan uzgucusu 4 may Daniel Dyurta Macaristan uzgucusu Rori Makilroy Simali Irlandiya qolfcusu Ceyms van Rimsdayk amerikan buz hokkeyci 5 may Kris Braun amerikan mugenni 6 may Dominika Sibulkova Slovakiya tenniscisi Otto Nous Isvec DJ i ve produseri 8 may Keti Bi Britaniya mugennisi 10 may Lindsi Sou amerikan aktrisa 11 may Kem Nyuton amerikan futbolcu Prins Roys amerikan mugenni ve soz yazari Covani dos Santos Meksika futbolcusu 12 may Elefteria Elefteriu Yunanistan Kipr mugennisi ve aktrisasi 14 may Rob Qronkovski amerikan futbolcu Alina Talay Belarusiya atleti 15 may Li Sunqyu ABS dogumlu Koreya mugennisi 17 may Tessa Vertyu Kanada fiqurcusu 21 may Hel Robson Kanu Uels futbolcusu 23 may Esekyel Skelotto Italiya futbolcusu Cefferi Teylor Isvec basketbolcusu 24 may Tara Korrea Makmallen amerikan aktrisa G Eazy amerikan hip hop mugennisi produser 25 may Alyona Mun Moldova pop mugennisi 26 may Pak Ye in Koreyali mugenni 28 may Aleksey Neqodaylo Rusiya bobsleycisi 29 may Eytour Ingi Qunnleyqsson Islandiya mugennisi Rayli Kio amerikan model 30 may Eyli Koreya ABS mugennisi ve soz yazari Hyomin Cenubi Koreya mugennisi 31 may Pablo Alboran Ispaniya mugennisi Bas Dost holland futbolcu Daul Kim Cenubi Koreya modeli Marko Roys Almaniya futbolcusuIyun Redakte Lyusi Heyl Rene Olsted Kristofer Mins Plass 2 iyun Freddi Adu amerikan futbolcu 3 iyun Imogen Pots Britaniya aktrisasi 4 iyun Pavel Faydek Polsa cekic atani Eldar Qasimov Azerbaycan mugennisi 5 iyun Kem Atkinson amerikan buz hokkeycisi 8 iyun Timeya Bacinski Isvecre tenniscisi Amori Vassili Fransa opera mugennisi 14 iyun Lyusi Heyl amerikan aktrisa ve mugenni 17 iyun Simon Battl amerikan aktrisa ve mugenni 18 iyun Pyer Emerik Obameyanq Fransa dogumlu Qabon futbolcusu Anna Fayt Avstriya dag xizekcisi Rene Olsted amerikan aktrisa ve mugenni 19 iyun Cakomo Cianniotti Italiya Kanada aktyoru 20 iyun Kristofer Mins Plass amerikan aktyor 23 iyun Loren Bennett Britaniyali mugenni reqqase mugenni fotoqraf ve model Liza Kerrinqton Yeni Zelandiya kanoesureni 25 iyun Kris Brosu amerikan aktyor mugenni ve soz yazari 27 iyun Mettyu Lyuis Britaniya aktyoru 28 iyun Markiplier amerikan YouTuber Co Kovac amerikan idmanci 30 iyun Asbel Kiprop Keniyali atletIyul Redakte Aleks Morqan Devid Henri Qaret Beyl Rori Kalkin Deniel Redkliff 1 iyul Daniel Rikiardo Avstraliyali Formula 1 pilotu Faruk Ben Mustafa Tunis futbolcusu 2 iyul Dev amerikan mugenni Aleks Morqan amerikan futbolcu 4 iyul Yun Ducun Koreyali mugenni 5 iyul Deyan Lovren Xorvatiya futbolcusu 7 iyul Kim Bum Cenubi Koreya aktyoru 8 iyul Yarden Cerbi Israilin dunya cempionu cudocusu 10 iyul Karlos Sambrano Peru futbolcusu 11 iyul Devid Henri amerikan aktyor ve rejissor Martin Klijan Slovakiya tenniscisi 12 iyul Fibi Tonkin Avstraliya aktrisasi ve modeli 13 iyul Sayumi Mitisige yapon mugenni 15 iyul Tristan Vayldz amerikan aktyor ve mugenni 16 iyul Qaret Beyl Uels futbolcusu Kim U bin Cenubi Koreyali model ve aktyor 18 iyul Dmitri Solovyov Rusiyali buz reqqasi Ceymi Benn Kanada buz hokkeycisi 21 iyul Kris Qanter Uels futbolcusu Marko Fabian Meksika futbolcusu Ceymi Veylett ingilis aktyor Rori Kalkin amerikan aktyor 22 iyul Kiqen Allen amerikan aktyor Yon Tumarkin Israil aktyoru ve mugennisi 23 iyul Deniel Redkliff Britaniya aktyoru 24 iyul Eko Yuli Iravan Indoneziyali agir atlet 28 iyul Felipe Kitaday Braziliyali cudocu Leyla Ismayilova Belarus proqraminin aparicisi model 30 iyul Ales Esparqaro ispan pilot 31 iyul Viktoriya Azarenko Belarusiya tenniscisi Aleksis Knapp amerikan aktrisa ve mugenni Zelda Vilyams amerikan aktrisaAvqust Redakte Brenton Tueytes Co Conas Heyden Panettyer Ceyms Harden 1 avqust Medison Bamqarner amerikan beyzblcu Tiffani Hvan ABS dogumlu Koreya mugennisi 2 avqust Naser Sadli Belcika futbolcusu 3 avqust Sem Hatcinson ingilis futbolcu 4 avqust Cessika Mauboy Avstraliya aktrisasi mugenni ve soz yazari Vanq Hao Cin sahmatcisi 5 avqust Sansan Fen Cin qolfcusu Danitsa Radoycic Serbiya mugennisi 7 avqust Demar Derozan amerikan basketbolcu 10 avqust Ben Sahar Israil futbolcusu Brenton Tueytes Avstraliya aktyoru 11 avqust Ursula Korbero ispan aktrisa 14 avqust Ander Herrera ispan futbolcu 15 avqust Belinda Pereqrin Meksika mugennisi ve aktrisasi Co Conas amerikan musiqici aktyor ve mugenni Karlos Penaveqa amerikan aktyor reqqas ve mugenni 20 avqust Cadd Tramp ingilis snukerci 21 avqust Robert Noks ingilis aktyor Heyden Panettyer amerikan aktrisa ve mugenni 26 avqust Ceyms Harden amerikan basketbolcu 28 avqust Valtteri Bottas Finlandiyali Formula 1 pilotu Kessedi Poup amerikan mugenni soz yazari 30 avqust Bibi Reksa amerikan mugenni soz yazariSentyabr Redakte Elena Delle Donn Avici Stelyana Nistor 1 sentyabr Bill Kaulits alman mugenni Cefferson Montero Ekvadorlu futbolcu Deniel Starric ingilis futbolcu 2 sentyabr Alesandre Pato Braziliya futbolcusu Zedd DJ musiqici soz yazari 5 sentyabr Elena Delle Donn amerikan basketbolcu Katerina Qrehem Isvecre dogumlu amerikan aktrisa model mugenni ve reqqase 8 sentyabr Avici Isvec DJ i produser 13 sentyabr Tomas Muller alman futbolcu 14 sentyabr Cimmi Batler amerikan basketbolcu Loqan Henderson amerikan aktyor reqqas ve mugenni 15 sentyabr Stelyana Nistor Ruminiyali gimnast 17 sentyabr Danielle Bruks amerikan aktrisa ve mugenni 19 sentyabr Tayrik Evans amerikan basketbolcu 20 sentyabr Andrey Martin Slovakiyali tennisci 21 sentyabr Ceyson Derulo amerikan mugenni ve aktyor 22 sentyabr Kim Hyoyon Koreyali mugenni Sabina Lisicki alman tennisci 23 sentyabr Brendon Cenninqs amerikan basketbolcu 24 sentyabr Pia Vurtsbax Almaniya Filippin aktrisasi ve model 25 sentyabr Cordan Cavaris Kanada aktyoru 26 sentyabr Kiran Gibbs ingilis futbolcu 27 sentyabr Park The hvan Cenubi Koreyali uzgucuOktyabr Redakte Dakota Conson Aleksandriya Okasio Kortez 1 oktyabr Bri Larson amerikan aktrisa 4 oktyabr Dakota Conson amerikan aktrisa Kimmi Mayssner amerikan fiqurcu Viktoriya Rebensburq alman dag xizekcisi 10 oktyabr Eymi Tiqarden amerikan aktrisa 11 oktyabr Misel Vi amerikan qolfcu 12 oktyabr Paulo Qanso Braziliyali futbolcu 13 oktyabr Aleksandriya Okasio Kortez amerikan siyasetci 15 oktyabr Entoni Cosua Britaniyali bokscu 20 oktyabr Cess Qlinn Britaniyali mugenni 24 oktyabr Kristian Qamboa Kosta Rikali futbolcu Seney Qrayms Kanadali aktrisa Pyudipay Isvecli YouTuber serhci Elayza Teylor Avstraliyali aktrisa 25 oktyabr Mia Vasikovska Avstraliyali aktrisa 28 oktyabr Kamil Myuffa fransiz uzgucu 29 oktyabr Primoj Roqlic Sloveniyali velosipedci 30 oktyabr Nastya Lyukin amerikan gimnastNoyabr Redakte Adam Rippon Sergey Polunin 1 noyabr Keytlin Tarver amerikan mugenni soz yazari ve aktrisa 6 noyabr Cozi Altidor amerikan futbolcu 9 noyabr Canluka Bezzina Maltali hekim ve mugenni 11 noyabr Nik Blekmen Ingiltere Israil futbolcusu Adam Rippon amerikan fiqurcu Reyna Tanaka yapon rok ifacisi 14 noyabr Ceyk Livermor ingilis futbolcu 19 noyabr Tyga amerikan reper 20 noyabr Kodi Linli amerikan aktyor Sergey Polunin Ukraynali balet reqqasi 21 noyabr Fabian Delf ingilis futbolcu 22 noyabr Olden Erenrayk amerikan aktyor 25 noyabr Tom Days Belcikali mugenni soz yazariDekabr Redakte Nikolas Holt Marion Maresal Teylor Svift 5 dekabr Kvon Yuri Koreyali mugenni 7 dekabr Nikolas Holt Britaniyali aktyor Kaleb Lendri Cons amerikan aktyor ve musiqici 9 dekabr Erik Bledso amerikan basketbolcu 10 dekabr Marion Maresal fransiz siyasetci 13 dekabr Ketrin Svartsenegger amerikan muellif Teylor Svift amerikan mugenni soz yazari 14 dekabr Onyu Koreyali mugenni 17 dekabr Andre Ayyu Qanali futbolcu 18 dekabr Esli Benson amerikan aktrisa 21 dekabr Seyxu Kuyate Seneqalli futbolcu Tamanna Bhatiya Hindistanli aktrisa ve model 22 dekabr Cordin Sparks amerikan mugenni 26 dekabr Yohan Bleyk Yamaykali atlet 27 dekabr Yekaterina Laqno Ukraynali sahmatci 28 dekabr Cessi Bakli Irlandiyali aktrisa ve mugenni Salvador Sobral Portuqaliyali soul ve caz mugennisi 29 dekabr Ceyn Levi amerikan aktrisa Key Nisikori yapon tennisci 30 dekabr Rayan Sekler amerikan skeytbordcu Yun Bora Cenubi Koreyali mugenni ve aktrisaVefatlar RedakteYanvar Redakte Salvador Dali Ted Bandi 7 yanvar Hirohito Yaponiya imperatoru 11 yanvar Xose Bustamante i Rivero Peru siyasetcisi diplomati ve huquqsunasi 33 cu Peru prezidenti 13 yanvar Co Spinell amerikan aktyor 18 yanvar Bryus Catvin Britaniyali muellif 20 yanvar Yuzef Sirankevic polyak kommunist siyasetci Polsanin Bas naziri 2 defe ve 15 ci Polsa prezidenti Beatris Lilli Kanadali aktrisa 23 yanvar Salvador Dali ispan ressam 24 yanvar Ted Bandi amerikan seriyali qatil 28 yanvar Halina Konopatska polyak atletFevral Redakte 2 fevral Ondrey Nepela slovak fiqurcu 3 fevral Con Kassavetis amerikan aktyor 6 fevral Barbara Takman amerikan tarixci 9 fevral Osamu Tezuka yapon ressam 14 fevral Ceyms Bond amerikan ornitoloq 21 fevral Sandor Marai macar yazici ve jurnalist 27 fevral Konrad Lorens Avstriya zooloqu fiziologiya ve tibb uzre Nobel mukafati laureatiMart Redakte Zita Burbon Parmskaya 6 mart Harri Endryus Britaniyali aktyor 9 mart Robert Meppltorp amerikan fotoqraf 14 mart Zita Burbon Parmskaya Avstriya imperatricesi Macaristan kralicasi 17 mart Ferman Kerimzade Azerbaycanli yazici 27 mart Mey Ellison amerikan aktrisa 29 mart Bernar Blie fransiz aktyorAprel Redakte Suqar Rey Robinson 1 aprel Xorxe Robledo Cilili futbolcu 3 aprel Mustafa Cagatay turk siyasetci Simali Kiprin ucuncu Bas naziri 12 aprel Ebbi Hoffman amerikan siyasi aktivist Suqar Rey Robinson amerikan bokscu 15 aprel Hu Yaoban Cin Kommunist Partiyasinin Bas katibi 19 aprel Dafna du Morye Britaniyali yazici 22 aprel Emilio Gino Segre italyan fizik fizika uzre Nobel mukafati laureati 23 aprel Amani Diori Nigerin ilk prezidenti 26 aprel Lyusil Boll amerikan aktrisa 27 aprel Konosuke Matsusita yapon is adami 30 aprel Serco Leone italyan rejissorMay Redakte Edvard Oxab 1 may Edvard Oxab polyak aktivist ve siyasetci 13 cu Polsa prezidenti 2 may Cuzeppe Siri italyan kardinal 3 may Kristin Yorgensen Norvecli aktrisa mugenni ve yazici 20 may Con Hikk Britaniyali iqtisadci iqtisadiyyat uzre Nobel mukafati laureati Gilda Radner amerikan aktrisa 26 may Don Revi ingilis futbolcuIyun Redakte Resid Behbudov 3 iyun Ruhullah Xomeyni Iran filosofu siyasetci inqilabci ve sie muselmanlarinin dini lideri Iranin ilk Ali Rehberi 9 iyun Corc Bidl ABS genetiki Resid Behbudov Azerbaycanli mugenni ve aktyor 10 iyun Suleyman Rustem Azerbaycanli sair 23 iyun Verner Best alman nasist huquqsunas polis reisi ve SS Oberqruppenfurer 24 iyun Misora Hibari yapon mugenni 27 iyun Alfred Culs Ayer Britaniyali filosof 28 iyun Yoris Ivens holland kino mutexessisi 30 iyun Hilmar Baunsqor Danimarkali siyasetci Danimarkanin 34 cu Bas naziriIyul Redakte Rebekka Seffer 2 iyul Andrey Qromiko SSRI siyasetcisi ve diplomati Franklin Seffner amerikan rejissor 4 iyul Leyla Memmedbeyova Azerbaycanli teyyareci 6 iyul Yanos Kadar macar siyasetci ve kommunist lider Macaristanin 46 ci Bas naziri 10 iyul Mel Blank amerikan dublyaj aktyoru 11 iyul Lourens Olivye ingilis aktyor ve rejissor 16 iyul Herbert fon Karayan Avstriyali rejissor 18 iyul Rebekka Seffer amerikan aktrisa 23 iyul Donald Bartelm amerikan yaziciAvqust Redakte Minoru Genda 12 avqust Vilyam Sokli amerikan fizik Nobel mukafati laureati 15 avqust Minoru Genda yapon herbi pilot ve siyasetci 22 avqust Hyui Persi Nyuton afroamerikali siyasi aktivist 23 avqust Ronald Devid Leynq Britaniyali psixiatr 26 avqust Irvinq Stoun amerikan yaziciSentyabr Redakte Robert Penn Vorren 4 sentyabr Jorj Simenon Belcikali yazici Ronald Saym Yeni Zelandiya dogumlu tarixci 14 sentyabr Peres Prado Kubali musiqici 15 sentyabr Robert Penn Vorren amerikan yazici 22 sentyabr Irvinq Berlin amerikan bestekar 28 sentyabr Ferdinand Markos Filippinli diktator siyasetci ve dovlet xadimi Filippinin 10 cu prezidenti 30 sentyabr Vircil Tomson amerikan bestekarOktyabr Redakte Entoni Kueyl 4 oktyabr Qrem Cepmen Britaniyali komediya aktyoru 6 oktyabr Bett Deyvis amerikan aktrisa 16 oktyabr Kornel Vayld amerikan aktyor 20 oktyabr Entoni Kueyl Britaniyali aktyor 26 oktyabr Carlz Pedersen amerikan kimyaci Nobel mukafati laureatiNoyabr Redakte Ahmadu Ahico 5 noyabr Vladimir Horovits Rusiyali piano ifacisi 20 noyabr Linn Bari amerikan aktrisa Lonardo Sasa italyan yazici 22 noyabr Rene Moavad Livanli huquqsunas ve siyasetci 13 cu Livan prezidenti 24 noyabr Abdulla Azzam Felestinli teoloq 26 noyabr Ehmed Abdalla Komorlu siyasetci Komor adalarinin ilk prezidenti 27 noyabr Karlos Arias Navarro ispan siyasetci Ispaniyanin 71 ci Bas naziri 30 noyabr Ahmadu Ahico Kamerunlu siyasetci Kamerunun ilk Bas naziri ve ilk prezidentiDekabr Redakte Alvin Eyli Nikolae Causesku 1 dekabr Alvin Eyli amerikan reqqas ve xoreoqraf 3 dekabr Suru Miqan Apiti Beninli siyasi xadim Beninin 2 ci prezidenti 6 dekabr Con Peyn amerikan aktyor 14 dekabr Andrey Saxarov SSRI fiziki ve aktivist Nobel sulh mukafati laureati 16 dekabr Silvana Manqano italyan aktrisa Li Van Klif amerikan aktyor 21 dekabr Yan Cikker slovak bestekar 22 dekabr Semyuel Bekket Irlandiyali yazici Nobel mukafati laureati 25 dekabr Yelena Causesku Ruminiyali siyasetci Ruminiya Bas nazirinin muavini Nikolae Causesku Ruminiyali siyasetci diktator ve Kommunist Partiyasinin rehberi Ruminiyanin ilk prezidenti 28 dekabr Herman Obert Avstriya Macaristan dogumlu alman muhendis fizik ve alim 31 dekabr Mixay Lantos macar futbolcu Gerhard Sroder alman siyasetciNobel mukafati laureatlari Redakte Fizika Norman Foster Ramzey Hans Georq Demelt Volfqanq Paul Kimya Sidni Oltmen Tomas Cek Tibb Con Maykl Bisop Harold Varmus Edebiyyat Kamilo Xose Sela Sulh XIV Dalay Lama Iqtisadiyyat Truqve HovelmuIstinadlar Redakte Company History Sublime IP Istifade tarixi 2014 08 19 Wired 7 08 Harmonic Convergence Wired Archive wired com 2009 01 04 Istifade tarixi 2014 08 19 Genetic Defect Screened Out Healthy Twins Born LA Times Gordon Stephen Engelberg With Michael R Times Special To the New York 1989 01 01 Germans Accused of Helping Libya Build Nerve Gas Plant The New York Times ingilis ISSN 0362 4331 Istifade tarixi 2020 09 16 Crystal David ed 1990 The Cambridge Encyclopedia Cambridge University Press seh RR69 Wilkens Herbert Maennig Wolfgang 1997 Transition in Eastern Europe Current Issues and Perspectives Duncker amp Humblot seh 71 ISBN 978 3 428 49107 0 Xarici kecidler RedakteAvropa 1989 cu ilden sonraMenbe https az wikipedia org w index php title 1989 amp oldid 6072862, wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, hersey,

ne axtarsan burda

, en yaxsi meqale sayti, meqaleler, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, seks, porno, indir, yukle, sex, azeri sex, azeri, seks yukle, sex yukle, izle, seks izle, porno izle, mobil seks, telefon ucun, chat, azeri chat, tanisliq, tanishliq, azeri tanishliq, sayt, medeni, medeni saytlar, chatlar, mekan, tanisliq mekani, mekanlari, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar.