fbpx
Wikipedia

Şumer dili

Şumer dili (𒅴𒂠 eme-ĝir), beynəlxalq qəbul olunmuş adı Sümer dili — e.ə. IV - III minilliklərdə Mesopotamiyanın cənubunda danışılmış və insan tarixində ilk dəfə sistemli yazıya alındığı hesab olunan dil. E.ə. XX əsrdə akkad dilləri tərəfindən sıxışdırılıb çıxarılsa da Əhəməni İmperiyasının Babilistan işğalınadək dini, elmi və yaradıcılıq dili kimi mövcud olmuşdur.

Şumer dili
Orijinal adı eme-ĝir, eme-gi
Ölkələr Şumer
Regionlar Cənubi İkiçayarası
Danışanların ümumi sayı
  • 0 nəf.
Status ölü dil
Ölü dil e.ə. II minillik (danışıq dili kimi)
Təsnifatı
Kateqoriya Avrasiya dilləri
Təcrid olunmuş dillər
Yazı mixi yazı
Dil kodları
QOST 7.75–97 шум 817
ISO 639-1
ISO 639-2
ISO 639-3
IETF sux
Glottolog
Vikianbarda əlaqəli mediafayllar
Qədim Şumer yazısı

Sümer dilinin təsnifatlaşdırılması böyük elmi dartışmalara səbəb olub. Buna baxmayaraq, Sümer dili, tərəddüd edilməyən bir sıra fundamental xüsusiyyətlərinə görə Ural-Altay dil ailəsinə bənzəyir:

1. qrammatik cinsi yoxdur.

2. sözlər, kök və ona birləşən şəkilçilərin köməyilə yaradılır.

3. şəkilçilər kökə calanarkən şəkilçinin saitləri ahəng qanununa uyur (Akkad hakimiyyətindən öncə). Ahəng qanunu iki sözün birləşməsilə yaranan yeni sözə aid deyil.

4. yazı sistemində samitin daşıdığı saitlər, sözün mənasından asılı olaraq samitdən öndə, yaxud sonra oxuna bilər. Sözün iki hissəsi birləşərkən bir saitin itməsinin qarşısını almaq üçün həmin saiti daşıyan bir loqoqram, yaxud fonoqram əlavə edilir.

5. bəzi dialektlərin yaranışında səs çevrilməsinə uğramış sağır nun hərfi var. Məsələn, diĝir /tiŋiɾ/ sözü eme-sal dialektində dimer olub, hər ikisi Tanrı deməkdir.

Dil ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.

Şumer dili
şumer, dili, 𒅴𒂠, ĝir, beynəlxalq, qəbul, olunmuş, adı, sümer, dili, minilliklərdə, mesopotamiyanın, cənubunda, danışılmış, insan, tarixində, dəfə, sistemli, yazıya, alındığı, hesab, olunan, əsrdə, akkad, dilləri, tərəfindən, sıxışdırılıb, çıxarılsa, əhəməni, i. Sumer dili Dil Izle Redakte Sumer dili 𒅴𒂠 eme ĝir beynelxalq qebul olunmus adi Sumer dili e e IV III minilliklerde Mesopotamiyanin cenubunda danisilmis ve insan tarixinde ilk defe sistemli yaziya alindigi hesab olunan dil E e XX esrde akkad dilleri terefinden sixisdirilib cixarilsa da Ehemeni Imperiyasinin Babilistan isgalinadek dini elmi ve yaradiciliq dili kimi movcud olmusdur Sumer diliOrijinal adi eme ĝir eme giOlkeler SumerRegionlar Cenubi IkicayarasiDanisanlarin umumi sayi 0 nef Status olu dilOlu dil e e II minillik danisiq dili kimi TesnifatiKateqoriya Avrasiya dilleriTecrid olunmus dillerYazi mixi yaziDil kodlariQOST 7 75 97 shum 817ISO 639 1 ISO 639 2 suxISO 639 3 suxIETF suxGlottolog sume1241 Vikianbarda elaqeli mediafayllarQedim Sumer yazisi Sumer dilinin tesnifatlasdirilmasi boyuk elmi dartismalara sebeb olub Buna baxmayaraq Sumer dili tereddud edilmeyen bir sira fundamental xususiyyetlerine gore Ural Altay dil ailesine benzeyir 1 qrammatik cinsi yoxdur 2 sozler kok ve ona birlesen sekilcilerin komeyile yaradilir 3 sekilciler koke calanarken sekilcinin saitleri aheng qanununa uyur Akkad hakimiyyetinden once Aheng qanunu iki sozun birlesmesile yaranan yeni soze aid deyil 4 yazi sisteminde samitin dasidigi saitler sozun menasindan asili olaraq samitden onde yaxud sonra oxuna biler Sozun iki hissesi birleserken bir saitin itmesinin qarsisini almaq ucun hemin saiti dasiyan bir loqoqram yaxud fonoqram elave edilir 5 bezi dialektlerin yaranisinda ses cevrilmesine ugramis sagir nun herfi var Meselen diĝir tiŋiɾ sozu eme sal dialektinde dimer olub her ikisi Tanri demekdir Dil ile elaqedar bu meqale qaralama halindadir Meqaleni redakte ederek Vikipediyani zenginlesdirin Menbe https az wikipedia org w index php title Sumer dili amp oldid 6015326, wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, hersey,

ne axtarsan burda

, en yaxsi meqale sayti, meqaleler, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, seks, porno, indir, yukle, sex, azeri sex, azeri, seks yukle, sex yukle, izle, seks izle, porno izle, mobil seks, telefon ucun, chat, azeri chat, tanisliq, tanishliq, azeri tanishliq, sayt, medeni, medeni saytlar, chatlar, mekan, tanisliq mekani, mekanlari, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar.