fbpx
Wikipedia

İspaniya

İspaniya Krallığı
Reino de España
(Bayraq)
Şüar: Plus Ultra ( latınca " həddən o tərəfə " )
Rəsmi dil İspan dili
Paytaxt Madrid
Kral VI Flipp
Baş nazir Pedro Sánchez
Himn
Ərazi
— Ümumi
— % Su
50-cı yer
504,782 km²
1.04%
Əhali
— Ümumi
Əhali sıxlığı
27-ci yer
45.116.894
89.4/km²
Pul Avro
Saat qurşağı UTC +1
hərəkət_yönü sağ
iso3166kodu ES
Internet TLD .es
Telefon kodu 34

İspaniya (isp. España) — rəsmi adı İspaniya Krallığı (isp. Reino de España) olan Avropanın cənub-qərbində, qismən Afrikada suveren dövlət, Avropa BirliyiNATO-nun üzvü. İspaniyanın paytaxtı Madrid şəhəridir.

İspaniya

Mündəricat

İspaniya 7 ölkə ilə həmsərhəddir. Qərbdə Portuqaliya, şimalda Fransa, şimal-şərqdə Andorra, şərqdə İtaliya, cənubda SeutaMərakeş, cənub-şərqdə isə Əlcəzair. Bundan başqa, şərqdə İtaliya ilə İspaniya arasında Balear dənizi var. Şimal-qərbində Biskay körfəzi yerləşir.

İspaniya populyar dəniz kurortları ölkəsidir. Eyni zamanda dağ xizəkləri, balneoloji mərkəzlər, ixtisaslaşdırılmış idman mərkəzləri və sairə mövcuddur.

Madrid, İspaniyanın paytaxtı

İspaniyada universitetləri Centro adlandırırlar. İspaniya qanununa görə ancaq bu məktəblər ali təhsil verə bilər. Bu mənada İspaniya mühafizəkar ölkə kimi qeyd olunur. İspan universitetləri 3 kateqoriyaya bölünür: dövlət (43-dən çox), özəl (3) və bütün dünya üçün bir dənə nadir ali məktəb növü və ya kilsə himayəsində olan – dini (ruhani) ali məktəb.

İspan ali məktəbləri ənənəvi tarix və coğrafiya, latın dili, fəlsəfə, fizika tədrisində əsas sayılırlar. Yeni tanınmış istiqamətlərdən biomexanika, informasiya texnologiyaları, ekologiya istifadə edilir. İspan təhsilinin əsas cəhətlərindən biri – mədəniyyətin öyrənilməsidir.

Universitetlər inzibati 4 tip tədris şöbəsinə bölünür:

— universitet fakültələri (facultades universitarias) – texniki fənlərdən başqa bütün fənləri tədqiq edən ali məktəblərdir. Orada hər üç ali dərəcə üzrə təhsil almaq olar (bakalvr, magistr, elmlər doktoru).

— ali texniki məktəblər (escuelas tecnicas superiores) isə əksinə, texniki yönümlüdür və hər üç təhsil dövrünü özündə birləşdirir.

— universitet məktəbləri (escuelas universitarias) müəyyən peşə istiqamətinə malikdir və tələbəni ancaq birinci pillə olan – bakalavra kimi aparır.

Universitetlərdə xüsusilə nüfuzu olan fakültələr də var ki, bu da ali mühəndis məktəbləridir. Bu məktəblər memar, mühəndis və texnoloq hazırlayır. Burada proqram daha məzmunludur və ali mühəndis məktəbləri universitet ənənələrinə və müasir peşəkar hazırlama reallağına uyğunlaşır. Bu məktəblərə qəbul olanlar ən ciddi seçimdən keçirlər. Statistikaya görə mühəndislik məktəbində təhsil alan birinci kursların üçdə bir hissəsi ikinci ilə qalır və yalnız bütün daxil olanların dörddə bir hissəsi diplom alır.

İspan universitetlərində akademik il 2 semestrə ayrılır. Birinci semestr sentyabrın ortalarından dekabrın 20-nə kimi davam edir. İkinci semestr isə 9–16 fevralda başlayır və 22–29 mayda bitir. Bütün universitetlərdə təhsil 5–6 il davam edir. Təhsil ispan dilindədir. Təhsil proqramları Bakalavr dərəcəsi. İspaniyada təhsilin birinci pilləsini bitirən universitet tələbələrinin yiyələndiyi bakalavr dərəcəsi 3 əsas dərəcəyə bərabərdir:

— "Arguitecto Tecnico" – dərəcəsi, yalnız memarlıq sahəsində təhsil alan tələblərə verilir — "Ingeniero Tecnico" – dərəcəsi, texniki ixtisaslı tələbələrə verilir — "Diplomado" – dərəcəsi, digər bütün istiqamətlərdə təhsil alan tələbələrə verilir.

Magistr dərəcəsi. İspaniyada təhsilin ikinci dövrünü bitirərkən ixtisasa uyğun magistr dərəcəsi verilir. Təhsilin istiqamətindən asılı olaraq aşağıdakılar ola bilər: — Memar ("Arcuitechto") — Mühəndis ("Ingeniero Superior") — Lisenziyaçı ("Licenciado") — Magistr – tədqiqatçı – İspaniyada adətən ona müəyyən ixtisas – "Master", "Diplomado", "Experto" və s. uyğun gəlir. O hazırki kursu təşkil edən universitet tərəfindən təyin olunur və təhsilin üçüncü dövrünü bitirəndən sonra verirlir.

Doktor dərəcəsi. İspaniyada o, əksəriyyət inkişaf etmiş ölkələrdə olduğu kimi – doktor dərəcəsi ("Doktor") adlanır. Onu ali təhsilin üçüncü pilləsinə qalxandan sonra almaq olar.

İspaniyanın ali məktəblərinə daxil olarkən ümumi tələblər — təhsil almaq üçün əsas lazımi şərtlərdən biri dil bilməkdir. — D.E.L.E. ispan dili üzrə imtahan vermək. İmtahanlar mayda və dekabrda keçirilir. — seçilmiş ixtisas üzrə əsas sualları bilmək. — dil hazırlığı keçmək üçün texniki ixtisaslara daxil olan namizədlər ispan dilinin superior D.S.E. səviyyəsini bilməlidirlər. — maarifləndirici sənədlərin qanuniləşdirilməsi prosesindən keçmək. Bakalavrlar üçün orta təhsil haqqında attestat və 9, 10, 11-ci siniflərdə keçirilmiş saatlar və qiymətlər haqqında çıxarışın (xülasə) verilməsi lazımdır. Magistrlər üçün ali təhsil haqında diplom, doktorlar üçün isə magistr diplomu və ali təhsil haqqında diplomun verilməsi vacibdir.

İspaniyanın toplam əhalisi təxminən 47 milyondur. İspanlar müxtəlif tarixi vilayətlərin və etnik qrupların əsasında formalaşmış vahid dövlətdir. İspaniyada əhalinin 74,5%-i ispanlar, 18%-i katalonlar, 6% qalisiyalılar, 1,5%-i basklardırlar. Burada yaşayan xalqların əksəriyyəti Hind-Avropa dil ailəsinin Roman qrupuna aiddirlər. İspaniyada milli problem katalonlar, qalisiyalılar və baskların bəzi inzibati, maliyyə və hüquqi üstünlüklərdən məhrum edilərək zorla Madriddədki mərkəzi hökumətə tabe etdirilməsi ilə başlanmışdır. Diktator Frankonun 40 illik hakimiyyəti ərzində onların az da olas milli hislərini göstərməkləri qadağan idi. Katalon və Bask bayraqlarını asmaq, milli dildə danışmaq, hətta milli rəqsləri ifa etmək qadağan idi. Lakin Frankonun rejimindən sonra İspaniyada bu problemin həlli üçün mühüm addımlar atılmışdır. 1978-ci ildə ölkənin yeni konstitusiyası qəbul edilmişdir ki, burada milli məsələlərə böyük diqqət verilmişdir. Bu Konstitusiyada region və millətlərin muxtariyyət hüququ tanınırdı. Nəticədə 1983-cü ildə İspaniyada 17 muxtar rayon yaradılmışdır ki, onların da içərisində Kataloniya, Basklar ölkəsi, Qalisiya da vardır. Bu bir çox cəhətdən milli münasibətlərdəki gərginliyi azaltmışdır. Lakin Kataloniya və Basklar ölkəsində gərginlik hələ də qalır. Kataloniya İspaniyanın iqtisadi cəhətdən ən inkişaf etmiş hissəsidir, əhali öz milli dilini saxlamışdır, bəzi partiyaları geniş muxtariyyətə razı olsalar da, digərləri İspaniyadan tam ayrılmaq istəyirlər. Lakin İspaniyanın milli cəhətdən əsas ağrılı hissəsi 2.5 mln nəfər əhaliyə, 17.5 min km2 əraziyə malik olan Basklar Ölkəsidir. Bu ərazi XIX əsrin sonlarına qədər müstəqil olmuşdur. Burada da bir çox partiyalar daha geniş müxtariyyət tələb edirlər, ayrılmaq istəyənlər isə bunu parlament mübarizəsi metodu ilə istəyirlər. Lakin kəskin millətçi və separatistlər Euskadi adında (basklar özlərini euskad adlandırırlar) öz dövlətlərinin yaratmaq istəyirlər. Bu dövlətə isə nəinki İspaniyanın şimal əyalətlərindəki əraziləri, hətta Fransa ilə sərhəddəki əraziləri də qatmaq istəyirlər ki, həmin ərazilər hələ orta əsrlərdə Basklar Ölkəsindən ayrılmışdır. Bask seperatçılarının əsas silahlı qüvvələri ETA adlı (Euskadi və azadlıq) təşkilat çıxış edir. Bu təşkilat hələ Frankonun hakimiyyəti vaxtında yaranmışdır və Basklar Ölkəsinin ən radikal milli partiyasının hərbiləşdirilmiş qoludur. Bu təşkilat terrorist mübarizəsi aparır və dəfələrlə belə mübarizəni dayandırmağı elan etsə də, sonralar onu həyata keçirmək üçün bəhanə tapmışdır. Nəticədə Basklar Ölkəsi bütün Qərbi Avropanın ən "qaynar nöqtə"lərindəndir

İri şəhərlərdə əhali

# Şəhər Vilayət 2009
1 Madrid Madrid(vilayət) 3,255,944
2 Barselona Kataloniya 1,621,537
3 Valensiya Valensiya 814,208
4 Sevilya Andalusiya 703,206
5 Saraqosa Araqon 674,317
6 Malaqa Andalusiya 568,305
7 Mursiya Mursiya(vilayət) 436,870
8 Palma de Malyorka Balearik adaları 401,270
9 Las Palmas de Qran Kanariya Kanar adaları 381,847
10 Bilbao Bask ölkəsi 354,860
11 Alikante Valensiya(vilayət) 334,757
12 Kordoba Andalusiya 328,428
13 Valladolid Kastile və Leon 317,864
14 Santiyaqo-de-Kompostela Qalisiya 297,332
15 Gijon Asturiya 277,554
16 L'Hospitalet de Llobregat Kataloniya 257,038
17 A Coruna Qalisiya 246,056
18 Vitoriya-Qasteys Bask ölkəsi 235,661
19 Granada Andalusiya 234,325
20 Elche Valensiya 230,112
21 Oviedo Asturiya 224,005
22 Santa Kruz de Tenerife Kanar adaları 222,417
23 Badalona Kataloniya 219,547
24 Cartaxena Mursiya 211,996
25 Terrassa Kataloniya 210,941
26 Jerez de la Frontera Andalusiya 207,532
27 Sabadell Kataloniya 206,493
28 Mostoles Madrid(vilayət) 206,478
29 Alkala de Henares Madrid(vilayət) 204,574
30 Pamplona Navarre 198,491
31 Fuenlabrada Madrid(vilayət) 197,836
32 Almeriya Andalusiya 188,810
33 Leqanes Madrid(vilayət 186,066
34 Donostia-San Sebastiyan Bask ölkəsi 186,066
35 Santander Kantabriya 182,700
36 Kastellon de la Plana Valensiya 180,005
37 Burqos Kastile və Leon 178,966
38 Albaçete Kastile-La Mança 169,716
39 Alkorkon Madrid 167,967
40 Getafe Madrid 167,164
41 Salamanka Kastile və Leon 155,619
42 Logrono La Rioja 152,107
43 San Cristóbal de La Laguna Kanar adaları 150,661
44 Huelva Andalusiya 148,806
45 Badajoz Extremadura 148,334
46 Tarragona Kataloniya 140,323
47 Lleida Kataloniya 135,919
48 Marbella Andalusiya 134,623
49 León Castile and León 134,305
50 Kadis Andalusiya 126,766

İspaniyanın rəsmi dili ispan dilidir lakin bəzi regionlarda yerli dillər də rəsmi dil sayılır. Bunların arasında kataloniya, bask (euskera), valensiya və qalliya dilləri var.

2012-ci ilin əvvəlində rəsmi statistikaya İspaniya əhalisinin dörddə biri işsizdir. Söhbət təxminən 5,3 milyon insandan gedir. İşsizliyin səbəbləri kimi dünya maliyyə böhranı və hökumətin büdcə sferasında apardığı islahatlar göstərilir. İspaniyada işsizliyin səviyyəsi orta hesabla avrozonaya daxil olan digər ölkələrdəki rəqəmdən iki dəfə çoxdur.

Pul vahidi

İspaniyada pul vahidi avrodur. Ölkəyə valyuta gətirilməsi məhdud deyildir. 10000 ABŞ dollarından çox valyuta gətirdikdə onu gömrük deklarasiyasına daxil etməlisiniz. Valyuta ixracı – max. 3,5 min $. Kredit kartları, avroçeklər, turistik və poçt çekləri demək olar ki, hər yerdə qəbul olunur. Banklar müştərilərə adi günlərdə saat 08:15–14:00 kimi, şənbə günündə 13:00 kimi xidmət göstərirlər. Bazar günü isə istirahət günüdür. Xarici valyutanı bank şöbələrində və mübadilə məntəqələrində, həmçinin aeroportda dəyişdirmək olar ( bank komissiyası nisbətən yüksəkdir)

İspaniyada rəsmi turist mövsümü mayın 2-də açılır. 1 yanvar – yeni il 6 yanvar – Müqəddəs Yepifaniya günü 19 mart- Müqəddəs İosif günü 1 may- Əmək günü ( zəhmətkeşlərin həmrəyliyi günü) 25 iyul- apostol İakov günü 15 avqust – Uspeniye günü 12 oktyabr- ispan sivilizasiyası günü, Amerikanın kəşf edilməsi günü, Kolumb günü 1 noyabr- bütün müqəddəslərin günü 6 dekabr- konstitusiya günü 25 dekabr- milad

Kosta Blanka

Kosta Blankonun ispan dilindən hərfi mənası "ağ sahil" deməkdir. Bu İspaniyanın ən əsas kurortlarından biridir. Bütün dünya turistləri arasında Kosta Blankonun populyarlığı hər şeydən əvvəl əlverişli iqlim şəraiti ilə izah olunur; statistikaya görə, Kosta Blankoda ilin 305 günü günəşli olur. İlin ən soyuq ayı olan yanvarda temoperatur demək olar ki, heç vaxt +10 C-dən aşağı düşmür. Eyni zamanda buranın yayı isti amma qızmar deyil. Turistik mövsümün ən qızğın çağında havanın temperaturu +26 °C, suyun temperaturu isə +24 c-ə qədər yüksəlir. Kosta Blanko hər şeydən əvvəl öz ultra müasir otelləri ilə fərqlənir. Burada dünyanın ən hündür 40 binasının siyahısına daxil olan məşhur Gran Hotel Bali oteli yerləşir. Bu gün Kosta Blanko İspaniyanın şərq hissəsindəki rəngbərəng mozaikanın bir daşıdır.

Kosta Brava

Kosta Bravo və ya "çılpaq sahil" İspaniyanın Aralıq dənizinin şimal hissəsində yerləşir. Buna görə də burada çimərlik mövsümü digər kurortlara nisbətən qısadır – iyunun əvvəlindən oktyabra qədər. Kosta Bravonun sahil xəttini mənəzərəli buxtalar və qumlu çimərliklər təşkil edir. Çimərliklər bir qayda olaraq qızılı qumla örtülmüşdür. Kosta Bravoda su idman növləri, xüsusilə də dayvinq geniş yayılmışdır. Sualtı mağaraların çoxluğu dayvinq həvəskarlarını bura cəlb edir. Gecə həyatını və şən istirahəti sevənlərə isə, Kosta Bravonun inzibati və turistik mərkəzi olan Lyoret De Mar şəhərciyində məskunlaşmağı mələhət görürük. Kosta zövqə uyğun kurortlar deməkdir.

Kosta Dorada

Kosta Dorada – "qızıl sahil" öz adını təsadüfi qazanmamışdır; sonsuz çimərliklərin narın qumu Aralıq dənizi sularında qızıl mədənləri kimi parlayır. Amma həqiqətən də Kosta Doradanı turistlər qızıla çeviriblər. Xəritəyə baxın; Aralıq dənizi sahili şimaldan və qərbdən əvvəlcə Pireney dağları ilə sonra katalon dağları ilə külək və siklonlardan qorunur. Bu dağlar həm landşafta gözəllik verir, həm də gözəl sabit iqlim yaradırlar. Burada martdan oktyabra kimi hava yaxşı olur, ilboyu bura istirahəti sevənlər gəlirlər və məhz bna görə də Qızıl sahilə dollar, peset, frank,marka, manat yağışı yağır. Kosta Doradada ən populyar kurort Saloudur (Barselonadan 100 km cənubda). Rayonun coğrafi yeri, gözəl peyzaj və əla iqlimi hələ ötən əsrin əvvəllərindən bura turistləri cəlb edirdi. Bu gün şəhər böyüyür və çiçəklənir; Çimərliklərin ətrafında nəhəng palmalar və şam ağaclar bitir, Mirimar və Xayme prospektlərinin kəsişdiyi yerdə yerləşən işıq-musiqi fontanı isə gözəlliyi ilə turistləri heyran edir. Turistlərə serfinq, su xizəyi kimi idman növləri ilə məşğul olmaq üçün hər cür şərait yaradılmışdır.

Mayorka

Balear arxipelaqına daxil olan Mayorka adası hər şeydən əvvəl ispan kralı və onun ailəsinin ənənəvi istirahət yeridir. Hər ilin avqust ayında kral ailəsi burada istirahət edir – bu, da zənnimizcə ən yaxşı rəydir. Ona görə də Mayorkanın gözəlliklərini və üstünlüklərini saymaqdan vaz keçirik. Kralın Mayorkaya səfəri münasibətilə keçirilən tədbirlərdən ən əhəmiyyətlisi Kral Kuboku uğrunda yelkənli reqata yarışlarıdır. Yerli sakinlər xüsusi mayorka dialketində danışırlar ki, bu da kastil ( ispan) və katalon dillərinin qarışığıdır. Bununla bərabər xidmət personalının əksəriyyəti avropa dillərində – ingilis , fransız və ya alman dillərində kifayət qədər yaxşı danışır. Burada böyük akvaparklar, marinelend, rıtsar turniri, kazino, diskotekalar yerləşir. Bu gün Mayorka ekoloji cəhətdən Aralıq dənizinin ən təmiz kurortlarından biridir. Adanın 40-dan çox təbii zonası dövlət tərəfindən mühafizə olunur. " Gec qocalma üçün əla yer" – Unamuno adada olmuş və onu belə xarakterizə etmişdir .Doğrudan da Mayorka sakinlərinin həyat uzunömürlülüyü İspaniyada ən yüksəkdir.

Tenerife

Tenerife – Kanar arxipelaqının ən böyük və ən məşhur adasıdır. Bu ada sakinlərdən çox romantik və cəlbedici ad almışdır – əbədi bahar adası. Amma qeyd edək ki ,Tenerife əbədi bahar adasındansa, daha çox əbədi yay adasında bənzəyir. Adanın şimalında ilboyu hava isti və rütubətlidir, cənubda isə – quru və günəşlidir. Qəribədir ki, İspaniyanın ən hündür nöqtəsi məhz bu adada yerləşir. Bu Teyde sönmüş vulkanıdır, onun hündürlüyü 3718 m çatır. Adada turistik mövsüm il boyu davam edir.

Aventura portu

Aventura portu – bütün Avropada yeganə özünəməxsus tematik parkdır. O kosta Daurada sahillərindəki isti çimərliklər yaxınlığında yerləşir . Sizin qarşınızda 5 əfsanəvi dünya açılır. Siz ötən əsrdən qalmış Aralıq dənizi torpağının füsunkarlığını, müstəmləkə Meksika və dağılmış Mayanın ətir və rənglərini, Polineziya ekzotikasını, sirrli çin imperiyası və Vəhşi Qərbi kəşf etmiş olacaqsınız. Çin conkasının bortuna, polineziya katamaranına və ya Aralıq dənizi şxununa minib 5 ölkənin sahillərini yuyan böyük göldə səyahətə çıxa bilərsiniz.

Benidorm

Benidorm Kosta Blanko sahillərinin ən iri turistik mərkəzi, İspaniyanın məşhur kurortlarından biridir. Şəhər Valensiya avtonom dairəsinin Alikante əyalətində, Benidorm körfəzi sahilində yerləşir. Öz əlverişli iqlim şəraitinə görə Benidormda il boyu istirahət etmək olar. Yayın isti vaxtında inkişaf etmiş infrastruktura malik bu dəniz kurortu Avropanın müxtəlif hissələrindən gələn gənclər üçün daha cazibədardır. Benidormun gecə həyatına gəldikdə isə, əminliklə demək olar ki, İspaniyanın heç bir başqa şəhərində o belə gözəl və firavan deyil. Gecə Benidormu – arası kəsilməyən musiqi, əyləncə və valehedici şənlik deməkdir.

Sitces

Qədim katalon şəhəri və Kosta del Qarraf sahillərinin ən məşhur kurortu olan Sitces Barselonadan cənubda yerləşir. Barselonanın və İspaniyanın digər şəıhərlərindən olan bir çox varlı katalonlar və ispanlar öz yay villaları və iqamətgahları üçün məhz Sitcesi seçmişlər. Sitces muzeylər şəhəri kimi də tanınır. Bunlardan ən məşhurları modernlə tarix arasındakı nöqtədə dayanan Maricel, Santyaqo Rusinyol və El Qreko kimi məşhur rəssamların və onların kolleksiyalarının görüş yeri olan Cau Ferrat muzeyini göstərmək olar. Bundan başqa buranın mədəni tədbirlər və festivallar təqvimi də çox zəngindir. Şəhərdə hər il geniş tamaşaçı kütləsi toplayan səs-küylü karnavallar, köhnə avtomobillərin rallisi, güllərin küçə sərgiləri, həmçinin fantastik və qorxulu filmlərin beynəlxalq festivalı keçirilir.

Salou

Barselonadan cənubda, Tarraqon şəhəri yaxınlığında Kosta Daurada sahillərinin turistik mərkəzi olan Salou kurortu yerləşir. Sahil xətti boyunca uzanan kurort rayonları şimalda La Pined coğrafi burunu ilə, cənubda – Cambrils kəndi ilə qurtarır. Əla çimərliklərdən ibarət geniş zolaqlar və sahilyanı ərazilərdə yerləşən çoxlu sayda barlar, restoran, kafe və mağazalar diqqəti cəlb edir. Salou regionun ən yaxşı qastronomiya və ticarət mərkəzlərindən biri hesab olunur. Şəhərdə həm ispan, həm də xarici istehsalçıların təklif etdikləri mallar satılan geniş mağazalar şəbəkəsi vardır. Saloudan bir neçə km aralıda məşhur ispan Disneylendi – Port Aventura yerləşir.

Vikianbarda İspaniya ilə əlaqəli mediafayllar var.

İspaniya
ispaniya, cənubi, avropada, ölkə, krallığı, reino, españa, bayraq, şüar, plus, ultra, latınca, həddən, tərəfə, rəsmi, ispan, dilipaytaxt, madridkral, flippbaş, nazir, pedro, sánchezhimn, source, source, track, ərazi, ümumi, əhali, ümumi, əhali, sıxlığı, avrosa. Ispaniya Cenubi Avropada olke Dil Izle Redakte Ispaniya Kralligi Reino de Espana Bayraq Suar Plus Ultra latinca hedden o terefe Resmi dil Ispan diliPaytaxt MadridKral VI FlippBas nazir Pedro SanchezHimn source source track Erazi Umumi Su 50 ci yer 504 782 km 1 04 Ehali Umumi Ehali sixligi 27 ci yer 45 116 894 89 4 km Pul AvroSaat qursagi UTC 1hereket yonu sagiso3166kodu ESInternet TLD esTelefon kodu 34 Ispaniya isp Espana resmi adi Ispaniya Kralligi isp Reino de Espana olan Avropanin cenub qerbinde qismen Afrikada suveren dovlet Avropa Birliyi ve NATO nun uzvu Ispaniyanin paytaxti Madrid seheridir Ispaniya Mundericat 1 Umumi melumat 2 Tehsil 3 Ehalisi 4 Dovlet dili 5 Iqtisadiyyati 5 1 Pul vahidi 6 Bayram ve istirahet gunleri 7 Ispaniyada turizm 7 1 Kosta Blanka 7 2 Kosta Brava 7 3 Kosta Dorada 7 4 Mayorka 7 5 Tenerife 7 6 Aventura portu 7 7 Benidorm 7 8 Sitces 7 9 Salou 8 Istinadlar 9 Xarici kecidler 10 Hemcinin baxUmumi melumat RedakteIspaniya 7 olke ile hemserheddir Qerbde Portuqaliya simalda Fransa simal serqde Andorra serqde Italiya cenubda Seuta ve Merakes cenub serqde ise Elcezair Bundan basqa serqde Italiya ile Ispaniya arasinda Balear denizi var Simal qerbinde Biskay korfezi yerlesir Ispaniya populyar deniz kurortlari olkesidir Eyni zamanda dag xizekleri balneoloji merkezler ixtisaslasdirilmis idman merkezleri ve saire movcuddur Madrid Ispaniyanin paytaxti Valensiya Sevilya Saraqosa Malaqa Mursiya Palma de Malyorka Las Palmas de Qran Kanariya Bilbao Alikante Cordoba Valladolid Viqo Gijon L Hospitalet de Llobregat A koruna Vitoria Qasteiz Qranada Elce Santa Kruz de TenerifeTehsil RedakteIspaniyada universitetleri Centro adlandirirlar Ispaniya qanununa gore ancaq bu mektebler ali tehsil vere biler Bu menada Ispaniya muhafizekar olke kimi qeyd olunur Ispan universitetleri 3 kateqoriyaya bolunur dovlet 43 den cox ozel 3 ve butun dunya ucun bir dene nadir ali mekteb novu ve ya kilse himayesinde olan dini ruhani ali mekteb Ispan ali mektebleri enenevi tarix ve cografiya latin dili felsefe fizika tedrisinde esas sayilirlar Yeni taninmis istiqametlerden biomexanika informasiya texnologiyalari ekologiya istifade edilir Ispan tehsilinin esas cehetlerinden biri medeniyyetin oyrenilmesidir Universitetler inzibati 4 tip tedris sobesine bolunur universitet fakulteleri facultades universitarias texniki fenlerden basqa butun fenleri tedqiq eden ali mekteblerdir Orada her uc ali derece uzre tehsil almaq olar bakalvr magistr elmler doktoru ali texniki mektebler escuelas tecnicas superiores ise eksine texniki yonumludur ve her uc tehsil dovrunu ozunde birlesdirir universitet mektebleri escuelas universitarias mueyyen pese istiqametine malikdir ve telebeni ancaq birinci pille olan bakalavra kimi aparir Universitetlerde xususile nufuzu olan fakulteler de var ki bu da ali muhendis mektebleridir Bu mektebler memar muhendis ve texnoloq hazirlayir Burada proqram daha mezmunludur ve ali muhendis mektebleri universitet enenelerine ve muasir pesekar hazirlama reallagina uygunlasir Bu mekteblere qebul olanlar en ciddi secimden kecirler Statistikaya gore muhendislik mektebinde tehsil alan birinci kurslarin ucde bir hissesi ikinci ile qalir ve yalniz butun daxil olanlarin dordde bir hissesi diplom alir Ispan universitetlerinde akademik il 2 semestre ayrilir Birinci semestr sentyabrin ortalarindan dekabrin 20 ne kimi davam edir Ikinci semestr ise 9 16 fevralda baslayir ve 22 29 mayda bitir Butun universitetlerde tehsil 5 6 il davam edir Tehsil ispan dilindedir Tehsil proqramlari Bakalavr derecesi Ispaniyada tehsilin birinci pillesini bitiren universitet telebelerinin yiyelendiyi bakalavr derecesi 3 esas dereceye beraberdir Arguitecto Tecnico derecesi yalniz memarliq sahesinde tehsil alan teleblere verilir Ingeniero Tecnico derecesi texniki ixtisasli telebelere verilir Diplomado derecesi diger butun istiqametlerde tehsil alan telebelere verilir Magistr derecesi Ispaniyada tehsilin ikinci dovrunu bitirerken ixtisasa uygun magistr derecesi verilir Tehsilin istiqametinden asili olaraq asagidakilar ola biler Memar Arcuitechto Muhendis Ingeniero Superior Lisenziyaci Licenciado Magistr tedqiqatci Ispaniyada adeten ona mueyyen ixtisas Master Diplomado Experto ve s uygun gelir O hazirki kursu teskil eden universitet terefinden teyin olunur ve tehsilin ucuncu dovrunu bitirenden sonra verirlir Doktor derecesi Ispaniyada o ekseriyyet inkisaf etmis olkelerde oldugu kimi doktor derecesi Doktor adlanir Onu ali tehsilin ucuncu pillesine qalxandan sonra almaq olar Ispaniyanin ali mekteblerine daxil olarken umumi telebler tehsil almaq ucun esas lazimi sertlerden biri dil bilmekdir D E L E ispan dili uzre imtahan vermek Imtahanlar mayda ve dekabrda kecirilir secilmis ixtisas uzre esas suallari bilmek dil hazirligi kecmek ucun texniki ixtisaslara daxil olan namizedler ispan dilinin superior D S E seviyyesini bilmelidirler maariflendirici senedlerin qanunilesdirilmesi prosesinden kecmek Bakalavrlar ucun orta tehsil haqqinda attestat ve 9 10 11 ci siniflerde kecirilmis saatlar ve qiymetler haqqinda cixarisin xulase verilmesi lazimdir Magistrler ucun ali tehsil haqinda diplom doktorlar ucun ise magistr diplomu ve ali tehsil haqqinda diplomun verilmesi vacibdir Ehalisi RedakteIspaniyanin toplam ehalisi texminen 47 milyondur Ispanlar muxtelif tarixi vilayetlerin ve etnik qruplarin esasinda formalasmis vahid dovletdir Ispaniyada ehalinin 74 5 i ispanlar 18 i katalonlar 6 qalisiyalilar 1 5 i basklardirlar Burada yasayan xalqlarin ekseriyyeti Hind Avropa dil ailesinin Roman qrupuna aiddirler Ispaniyada milli problem katalonlar qalisiyalilar ve basklarin bezi inzibati maliyye ve huquqi ustunluklerden mehrum edilerek zorla Madriddedki merkezi hokumete tabe etdirilmesi ile baslanmisdir Diktator Frankonun 40 illik hakimiyyeti erzinde onlarin az da olas milli hislerini gostermekleri qadagan idi Katalon ve Bask bayraqlarini asmaq milli dilde danismaq hetta milli reqsleri ifa etmek qadagan idi Lakin Frankonun rejiminden sonra Ispaniyada bu problemin helli ucun muhum addimlar atilmisdir 1978 ci ilde olkenin yeni konstitusiyasi qebul edilmisdir ki burada milli meselelere boyuk diqqet verilmisdir Bu Konstitusiyada region ve milletlerin muxtariyyet huququ taninirdi Neticede 1983 cu ilde Ispaniyada 17 muxtar rayon yaradilmisdir ki onlarin da icerisinde Kataloniya Basklar olkesi Qalisiya da vardir Bu bir cox cehetden milli munasibetlerdeki gerginliyi azaltmisdir Lakin Kataloniya ve Basklar olkesinde gerginlik hele de qalir Kataloniya Ispaniyanin iqtisadi cehetden en inkisaf etmis hissesidir ehali oz milli dilini saxlamisdir bezi partiyalari genis muxtariyyete razi olsalar da digerleri Ispaniyadan tam ayrilmaq isteyirler Lakin Ispaniyanin milli cehetden esas agrili hissesi 2 5 mln nefer ehaliye 17 5 min km2 eraziye malik olan Basklar Olkesidir Bu erazi XIX esrin sonlarina qeder musteqil olmusdur Burada da bir cox partiyalar daha genis muxtariyyet teleb edirler ayrilmaq isteyenler ise bunu parlament mubarizesi metodu ile isteyirler Lakin keskin milletci ve separatistler Euskadi adinda basklar ozlerini euskad adlandirirlar oz dovletlerinin yaratmaq isteyirler Bu dovlete ise neinki Ispaniyanin simal eyaletlerindeki erazileri hetta Fransa ile serheddeki erazileri de qatmaq isteyirler ki hemin eraziler hele orta esrlerde Basklar Olkesinden ayrilmisdir Bask seperatcilarinin esas silahli quvveleri ETA adli Euskadi ve azadliq teskilat cixis edir Bu teskilat hele Frankonun hakimiyyeti vaxtinda yaranmisdir ve Basklar Olkesinin en radikal milli partiyasinin herbilesdirilmis qoludur Bu teskilat terrorist mubarizesi aparir ve defelerle bele mubarizeni dayandirmagi elan etse de sonralar onu heyata kecirmek ucun behane tapmisdir Neticede Basklar Olkesi butun Qerbi Avropanin en qaynar noqte lerindendir Iri seherlerde ehali Seher Vilayet 20091 Madrid Madrid vilayet 3 255 9442 Barselona Kataloniya 1 621 5373 Valensiya Valensiya 814 2084 Sevilya Andalusiya 703 2065 Saraqosa Araqon 674 3176 Malaqa Andalusiya 568 3057 Mursiya Mursiya vilayet 436 8708 Palma de Malyorka Balearik adalari 401 2709 Las Palmas de Qran Kanariya Kanar adalari 381 84710 Bilbao Bask olkesi 354 86011 Alikante Valensiya vilayet 334 75712 Kordoba Andalusiya 328 42813 Valladolid Kastile ve Leon 317 86414 Santiyaqo de Kompostela Qalisiya 297 33215 Gijon Asturiya 277 55416 L Hospitalet de Llobregat Kataloniya 257 03817 A Coruna Qalisiya 246 05618 Vitoriya Qasteys Bask olkesi 235 66119 Granada Andalusiya 234 32520 Elche Valensiya 230 11221 Oviedo Asturiya 224 00522 Santa Kruz de Tenerife Kanar adalari 222 41723 Badalona Kataloniya 219 54724 Cartaxena Mursiya 211 99625 Terrassa Kataloniya 210 94126 Jerez de la Frontera Andalusiya 207 53227 Sabadell Kataloniya 206 49328 Mostoles Madrid vilayet 206 47829 Alkala de Henares Madrid vilayet 204 57430 Pamplona Navarre 198 49131 Fuenlabrada Madrid vilayet 197 83632 Almeriya Andalusiya 188 81033 Leqanes Madrid vilayet 186 06634 Donostia San Sebastiyan Bask olkesi 186 06635 Santander Kantabriya 182 70036 Kastellon de la Plana Valensiya 180 00537 Burqos Kastile ve Leon 178 96638 Albacete Kastile La Manca 169 71639 Alkorkon Madrid 167 96740 Getafe Madrid 167 16441 Salamanka Kastile ve Leon 155 61942 Logrono La Rioja 152 10743 San Cristobal de La Laguna Kanar adalari 150 66144 Huelva Andalusiya 148 80645 Badajoz Extremadura 148 33446 Tarragona Kataloniya 140 32347 Lleida Kataloniya 135 91948 Marbella Andalusiya 134 62349 Leon Castile and Leon 134 30550 Kadis Andalusiya 126 766Dovlet dili RedakteIspaniyanin resmi dili ispan dilidir lakin bezi regionlarda yerli diller de resmi dil sayilir Bunlarin arasinda kataloniya bask euskera valensiya ve qalliya dilleri var Iqtisadiyyati Redakte2012 ci ilin evvelinde resmi statistikaya Ispaniya ehalisinin dordde biri issizdir Sohbet texminen 5 3 milyon insandan gedir Issizliyin sebebleri kimi dunya maliyye bohrani ve hokumetin budce sferasinda apardigi islahatlar gosterilir Ispaniyada issizliyin seviyyesi orta hesabla avrozonaya daxil olan diger olkelerdeki reqemden iki defe coxdur 1 Pul vahidi Redakte Ispaniyada pul vahidi avrodur Olkeye valyuta getirilmesi mehdud deyildir 10000 ABS dollarindan cox valyuta getirdikde onu gomruk deklarasiyasina daxil etmelisiniz Valyuta ixraci max 3 5 min Kredit kartlari avrocekler turistik ve poct cekleri demek olar ki her yerde qebul olunur Banklar musterilere adi gunlerde saat 08 15 14 00 kimi senbe gununde 13 00 kimi xidmet gosterirler Bazar gunu ise istirahet gunudur Xarici valyutani bank sobelerinde ve mubadile menteqelerinde hemcinin aeroportda deyisdirmek olar bank komissiyasi nisbeten yuksekdir Bayram ve istirahet gunleri RedakteIspaniyada resmi turist movsumu mayin 2 de acilir 1 yanvar yeni il 6 yanvar Muqeddes Yepifaniya gunu 19 mart Muqeddes Iosif gunu 1 may Emek gunu zehmetkeslerin hemreyliyi gunu 25 iyul apostol Iakov gunu 15 avqust Uspeniye gunu 12 oktyabr ispan sivilizasiyasi gunu Amerikanin kesf edilmesi gunu Kolumb gunu 1 noyabr butun muqeddeslerin gunu 6 dekabr konstitusiya gunu 25 dekabr miladIspaniyada turizm RedakteKosta Blanka Redakte Kosta Blankonun ispan dilinden herfi menasi ag sahil demekdir Bu Ispaniyanin en esas kurortlarindan biridir Butun dunya turistleri arasinda Kosta Blankonun populyarligi her seyden evvel elverisli iqlim seraiti ile izah olunur statistikaya gore Kosta Blankoda ilin 305 gunu gunesli olur Ilin en soyuq ayi olan yanvarda temoperatur demek olar ki hec vaxt 10 C den asagi dusmur Eyni zamanda buranin yayi isti amma qizmar deyil Turistik movsumun en qizgin caginda havanin temperaturu 26 C suyun temperaturu ise 24 c e qeder yukselir Kosta Blanko her seyden evvel oz ultra muasir otelleri ile ferqlenir Burada dunyanin en hundur 40 binasinin siyahisina daxil olan meshur Gran Hotel Bali oteli yerlesir Bu gun Kosta Blanko Ispaniyanin serq hissesindeki rengbereng mozaikanin bir dasidir Kosta Brava Redakte Kosta Bravo ve ya cilpaq sahil Ispaniyanin Araliq denizinin simal hissesinde yerlesir Buna gore de burada cimerlik movsumu diger kurortlara nisbeten qisadir iyunun evvelinden oktyabra qeder Kosta Bravonun sahil xettini menezereli buxtalar ve qumlu cimerlikler teskil edir Cimerlikler bir qayda olaraq qizili qumla ortulmusdur Kosta Bravoda su idman novleri xususile de dayvinq genis yayilmisdir Sualti magaralarin coxlugu dayvinq heveskarlarini bura celb edir Gece heyatini ve sen istiraheti sevenlere ise Kosta Bravonun inzibati ve turistik merkezi olan Lyoret De Mar seherciyinde meskunlasmagi melehet goruruk Kosta zovqe uygun kurortlar demekdir Kosta Dorada Redakte Kosta Dorada qizil sahil oz adini tesadufi qazanmamisdir sonsuz cimerliklerin narin qumu Araliq denizi sularinda qizil medenleri kimi parlayir Amma heqiqeten de Kosta Doradani turistler qizila ceviribler Xeriteye baxin Araliq denizi sahili simaldan ve qerbden evvelce Pireney daglari ile sonra katalon daglari ile kulek ve siklonlardan qorunur Bu daglar hem landsafta gozellik verir hem de gozel sabit iqlim yaradirlar Burada martdan oktyabra kimi hava yaxsi olur ilboyu bura istiraheti sevenler gelirler ve mehz bna gore de Qizil sahile dollar peset frank marka manat yagisi yagir Kosta Doradada en populyar kurort Saloudur Barselonadan 100 km cenubda Rayonun cografi yeri gozel peyzaj ve ela iqlimi hele oten esrin evvellerinden bura turistleri celb edirdi Bu gun seher boyuyur ve ciceklenir Cimerliklerin etrafinda neheng palmalar ve sam agaclar bitir Mirimar ve Xayme prospektlerinin kesisdiyi yerde yerlesen isiq musiqi fontani ise gozelliyi ile turistleri heyran edir Turistlere serfinq su xizeyi kimi idman novleri ile mesgul olmaq ucun her cur serait yaradilmisdir Mayorka Redakte Balear arxipelaqina daxil olan Mayorka adasi her seyden evvel ispan krali ve onun ailesinin enenevi istirahet yeridir Her ilin avqust ayinda kral ailesi burada istirahet edir bu da zennimizce en yaxsi reydir Ona gore de Mayorkanin gozelliklerini ve ustunluklerini saymaqdan vaz kecirik Kralin Mayorkaya seferi munasibetile kecirilen tedbirlerden en ehemiyyetlisi Kral Kuboku ugrunda yelkenli reqata yarislaridir Yerli sakinler xususi mayorka dialketinde danisirlar ki bu da kastil ispan ve katalon dillerinin qarisigidir Bununla beraber xidmet personalinin ekseriyyeti avropa dillerinde ingilis fransiz ve ya alman dillerinde kifayet qeder yaxsi danisir Burada boyuk akvaparklar marinelend ritsar turniri kazino diskotekalar yerlesir Bu gun Mayorka ekoloji cehetden Araliq denizinin en temiz kurortlarindan biridir Adanin 40 dan cox tebii zonasi dovlet terefinden muhafize olunur Gec qocalma ucun ela yer Unamuno adada olmus ve onu bele xarakterize etmisdir Dogrudan da Mayorka sakinlerinin heyat uzunomurluluyu Ispaniyada en yuksekdir Tenerife Redakte Tenerife Kanar arxipelaqinin en boyuk ve en meshur adasidir Bu ada sakinlerden cox romantik ve celbedici ad almisdir ebedi bahar adasi Amma qeyd edek ki Tenerife ebedi bahar adasindansa daha cox ebedi yay adasinda benzeyir Adanin simalinda ilboyu hava isti ve rutubetlidir cenubda ise quru ve guneslidir Qeribedir ki Ispaniyanin en hundur noqtesi mehz bu adada yerlesir Bu Teyde sonmus vulkanidir onun hundurluyu 3718 m catir Adada turistik movsum il boyu davam edir Aventura portu Redakte Aventura portu butun Avropada yegane ozunemexsus tematik parkdir O kosta Daurada sahillerindeki isti cimerlikler yaxinliginda yerlesir Sizin qarsinizda 5 efsanevi dunya acilir Siz oten esrden qalmis Araliq denizi torpaginin fusunkarligini mustemleke Meksika ve dagilmis Mayanin etir ve renglerini Polineziya ekzotikasini sirrli cin imperiyasi ve Vehsi Qerbi kesf etmis olacaqsiniz Cin conkasinin bortuna polineziya katamaranina ve ya Araliq denizi sxununa minib 5 olkenin sahillerini yuyan boyuk golde seyahete cixa bilersiniz Benidorm Redakte Benidorm Kosta Blanko sahillerinin en iri turistik merkezi Ispaniyanin meshur kurortlarindan biridir Seher Valensiya avtonom dairesinin Alikante eyaletinde Benidorm korfezi sahilinde yerlesir Oz elverisli iqlim seraitine gore Benidormda il boyu istirahet etmek olar Yayin isti vaxtinda inkisaf etmis infrastruktura malik bu deniz kurortu Avropanin muxtelif hisselerinden gelen gencler ucun daha cazibedardir Benidormun gece heyatina geldikde ise eminlikle demek olar ki Ispaniyanin hec bir basqa seherinde o bele gozel ve firavan deyil Gece Benidormu arasi kesilmeyen musiqi eylence ve valehedici senlik demekdir Sitces Redakte Qedim katalon seheri ve Kosta del Qarraf sahillerinin en meshur kurortu olan Sitces Barselonadan cenubda yerlesir Barselonanin ve Ispaniyanin diger seiherlerinden olan bir cox varli katalonlar ve ispanlar oz yay villalari ve iqametgahlari ucun mehz Sitcesi secmisler Sitces muzeyler seheri kimi de taninir Bunlardan en meshurlari modernle tarix arasindaki noqtede dayanan Maricel Santyaqo Rusinyol ve El Qreko kimi meshur ressamlarin ve onlarin kolleksiyalarinin gorus yeri olan Cau Ferrat muzeyini gostermek olar Bundan basqa buranin medeni tedbirler ve festivallar teqvimi de cox zengindir Seherde her il genis tamasaci kutlesi toplayan ses kuylu karnavallar kohne avtomobillerin rallisi gullerin kuce sergileri hemcinin fantastik ve qorxulu filmlerin beynelxalq festivali kecirilir Salou Redakte Barselonadan cenubda Tarraqon seheri yaxinliginda Kosta Daurada sahillerinin turistik merkezi olan Salou kurortu yerlesir Sahil xetti boyunca uzanan kurort rayonlari simalda La Pined cografi burunu ile cenubda Cambrils kendi ile qurtarir Ela cimerliklerden ibaret genis zolaqlar ve sahilyani erazilerde yerlesen coxlu sayda barlar restoran kafe ve magazalar diqqeti celb edir Salou regionun en yaxsi qastronomiya ve ticaret merkezlerinden biri hesab olunur Seherde hem ispan hem de xarici istehsalcilarin teklif etdikleri mallar satilan genis magazalar sebekesi vardir Saloudan bir nece km aralida meshur ispan Disneylendi Port Aventura yerlesir Istinadlar Redakte Ispaniyada issizlik 25 e catib olu kecid Xarici kecidler Redakte Vikianbarda Ispaniya ile elaqeli mediafayllar var Instituto Nacional de Estaditica Population figures and Demographic Censuses Arxivlesdirilib 2011 11 13 at the Wayback Machine SinoptikHemcinin bax RedakteIspaniya vetendas muharibesiMenbe https az wikipedia org w index php title Ispaniya amp oldid 6031409, wikipedia, oxu, kitab, kitabxana, axtar, tap, hersey,

ne axtarsan burda

, en yaxsi meqale sayti, meqaleler, kitablar, oyrenmek, wiki, bilgi, tarix, seks, porno, indir, yukle, sex, azeri sex, azeri, seks yukle, sex yukle, izle, seks izle, porno izle, mobil seks, telefon ucun, chat, azeri chat, tanisliq, tanishliq, azeri tanishliq, sayt, medeni, medeni saytlar, chatlar, mekan, tanisliq mekani, mekanlari, yüklə, pulsuz, pulsuz yüklə, mp3, video, mp4, 3gp, jpg, jpeg, gif, png, şəkil, muisiqi, mahnı, kino, film, kitab, oyun, oyunlar.